Efekt ekologiczny – obliczenia emisji zredukowanej

    W praktyce efekty ekologiczne wyznacza się jako różnicę emisji dla stanu sprzed i po realizacji działań, akceptując pominięcie znaczenia środowiskowego emisji, zarówno pod względem powodowanych nią stężeń w powietrzu atmosferycznym, skali narażenia populacji, jak i różnic w toksyczności emitowanych związków. Metodę tę wykorzystuje się w szczególności w ocenie efektów ekologicznych działań objętych programami pomocowymi o zdefiniowanych kryteriach oceny, które odnoszą się wyłącznie do ładunku substancji. Wobec substancji, dla których miejsce lokalizacji źródeł emisji ma drugorzędne lub marginalne znaczenie, takich jak dwutlenek węgla, f-gazy i freony, wystarczającym kryterium oceny efektów ekologicznych jest wielkość redukcji emisji. Poniżej charakteryzujemy tę metodę w odniesieniu do redukcji bezpośredniej (na źródle, na którym podejmowane są działania) lub dla źródła docelowego (innego niż źródło, na którym podejmowane są działania).

    Efekt ekologiczny – obliczenia redukcji bezpośredniej

    Do działań należących do tej kategorii należy montaż urządzeń oczyszczających odgazy, wymiana źródeł emisji (kotłów, palników, źródeł technologicznych), zmiana rodzaju lub parametrów paliwa, ograniczenie nieszczelności instalacji, redukcja innych rodzajów emisji niezorganizowanej. Prawidłowe wyznaczenie efektów ekologicznych wymaga opracowania poprawnego algorytmu wyznaczania emisji ze źródła oraz wybranie parametru odniesienia, który umożliwia obliczenie wielkości emisji unikniętej w zadanym okresie rozliczeniowym. W metodzie opartej na ocenie różnicy ładunków wiarygodność obliczeń emisji odniesienia (przed modernizacją) jest równie ważna jak wiarygodność obliczeń emisji bieżących (po modernizacji). Stąd też w sytuacji gdy modernizacja źródła ma wpływ na monitorowanie emisji, ważne jest aby przed modernizacją zapewnić wiarygodność wyznaczenia emisji odniesienia, zgodnie z zasadami określonymi dla źródeł wyposażonych w system do pomiaru ciągłego lub źródeł objętych pomiarami okresowymi. W niektórych przypadkach, mimo kosztów, uzasadnione ekonomicznie jest aby wykonać dodatkowe pomiary emisji lub analizy przed podjęciem działań modernizacyjnych. Za wyjątkiem emisji CO2 wskaźniki emisji KOBiZE lub inne literaturowe wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw są wykorzystywane w ostateczności, w przypadku braku danych odnoszących się do źródła poddawanego modernizacji.

    W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym następuje zwiększenie wartości parametru odniesienia, np. wielkości produkcji, a wzrost ten byłby możliwy również w przypadku niepodejmowania działań modernizacyjnych, w obliczeniach efektu ekologicznego można uwzględnić wzrost produkcji, za wyjątkiem programów pomocowych, w których wykluczono taką możliwość. Zmiany pozostałych parametrów decydujących o emisji, np. zawartości metali i związków siarki w paliwie powinny być uwzględniane konsekwentnie według jednej zasady. Jeśli jest to istotne dla wyniku obliczeń efektu ekologicznego, algorytm obliczeniowy powinien umożliwiać uwzględnienie zmiany wartości parametrów decydujących o emisji, zarówno wobec emisji odniesienia, jak i wobec emisji bieżących.

    Konieczność / potrzeba uwzględnienia w obliczeniach efektu ekologicznego innych aspektów środowiskowych poza redukcją emisji ze źródła objętego modernizacją, takich jak zapotrzebowanie na energię elektryczną, bilans energii cieplnej lub emisje nowych rodzajów substancji powinny być zgodne z wymaganiami programu pomocowego. Ocenie (jakościowej) poddaje się również pozostałe aspekty, takie jak wpływ na gospodarkę surowcową, powstawanie odpadów, ich transport i zagospodarowanie, gospodarkę wodno-ściekową, etc.

    Wybór rodzajów substancji, dla których wykonuje się obliczenia efektów ekologicznych jest podyktowany charakterystyką źródła. Przyjmuje się ogólną zasadę wykonywania obliczeń dla każdej substancji z osobna i w razie potrzeby wyznaczanie odpowiednich sum. Zredukowana emisja pyłów wyznaczana jest dla pyłu zawieszonego PM2,5; pyłu zawieszonego PM10 oraz pyłu ogółem.

    Efekt ekologiczny – obliczenia redukcji dla źródła docelowego

    Do działań należących do tej kategorii należy montaż urządzeń do odzysku ciepła (rekuperatorów), poprawa efektywności energetycznej procesów, zmniejszenie energochłonności maszyn, zmniejszenie strat przesyłu energii oraz termomodernizację obiektów. W wiarygodny sposób efekt ekologiczny można wyznaczyć w odniesieni do źródła o dostatecznie dobrze zidentyfikowanej emisji, co w praktyce sprowadza się do źródeł własnych. Wobec źródeł zewnętrznych zaleca się określanie wyłącznie redukcji zużycia energii.

    W obliczeniach efektu ekologicznego wskaźnik emisji może uwzględniać zarówno wytworzenie energii, jak i jej straty na drodze pomiędzy źródłem energii i odbiornikiem, który jest objęty modernizacją.

    W przypadku metody uproszczonej - określania jednej wartości efektu ekologicznego, to jest sumy wszystkich substancji, których emisji uniknięto, ze źródeł emitujących zanieczyszczenia o zróżnicowanej skali, np. źródeł spalania paliw, dokładność metod obliczeniowych poszczególnych substancji zależy od skali ich emisji. Zaleca się, nawet dla źródeł docelowych o stosunkowo niewielkiej mocy, operowanie co najmniej dwoma wskaźnikami efektu ekologicznego, wyznaczonego dla dwutlenku węgla i pozostałych substancji lub według metody podstawowej (pełnego podziału na poszczególne substancje).

    Efekt ekologiczny jako potencjalna różnica stężeń imisyjnych

    Podstawowym sposobem oceny potencjalnych efektów ekologicznych jest analiza stężeń substancji w powietrzu atmosferycznym dla stanu przed i po modernizacji źródeł emisji. Rozróżnić można następujące metody oceny:

    • analiza zasięgu przekroczeń przyjętego kryterium jakości powietrza (przesunięcie izolinii),
    • różnica stężeń w wybranym punkcie lub wartości średnich stężeń dla przyjętego obszaru,
    • porównanie wskaźników wyznaczonych jako sumy iloczynów stężeń i powierzchni (zastępcze stężenia łączne).

    Ocena efektów ekologicznych na podstawie obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu umożliwia analizę nie tylko zmian wielkości emisji, ale również warunków wprowadzania substancji do powietrza. Metoda ta jest podstawowym narzędziem przy opracowaniu strategii redukcji oddziaływania instalacji na powietrze atmosferyczne. Umożliwia również optymalizację kosztów działań.

    W przypadku gdy w wymaganiach oceny efektu ekologicznego nie jest zdefiniowana substancja, redukcję imisji można ocenić łącznie. Znaczenie poszczególnych substancji określić można według przyjętych kryteriów lub na podstawie algorytmu zastępczego, opartego na przykład na stopniu wykorzystania normatywu jakości powietrza (%) lub zmianie różnicy pomiędzy wartością dopuszczalną i stężeniami obliczeniowymi. Jeśli jest to możliwe, obliczenia prowadzi się dla stężeń średnich (rocznych).

    Ocena efektów ekologicznych na podstawie monitoringu jakości powietrza

    Analiza zmian stężeń imisyjnych i ocena na ich podstawie działań ograniczających emisję są zagadnieniami trudnymi i skomplikowanymi nawet w sytuacji, gdy oceniane źródło emituje substancje specyficzne i jako jedyne znacząco oddziałuje na punkt receptorowy. Naturalna zmienność wielkości i parametrów emisji oraz warunków meteorologicznych sprawiają, że minimalny okres obserwacji (pomiarów prowadzonych z wysoką częstotliwością), który może stanowić dostatecznie wiarygodną podstawę oceny, wynosi od kilku do kilkunastu lat. Analizę wyników pomiarów prowadzi się na podstawie stężeń uśrednianych w wymaganym okresie lub analizy epizodów wysokich (maksymalnych) stężeń, wspartej szczegółową analizą warunków meteorologicznych.

    Aktualności
    • 19
      czerwiec
      6 maja 2019 r. opublikowany został wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie Rzeczpospolita Polska - Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej (C-128/17) ze skargi o stwierdzenie nieważności Dyrektywy 2016/2284 dot. redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych. Trybunał w całości oddalił skargę Polski na dyrektywę NEC. Artykuł zawiera wyjaśnienia Ministerstwa dotyczące implementacji dyrektywy NEC i braku ryzyka uruchomienia mechanizmu określonego w art. 195 ust. 1 pkt 4 Prawa ochrony środowiska, zgodnie z którym pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
    • 12
      czerwiec
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2019 r. (II SA/Gd 181/19) w sprawie ze sprzeciwu od decyzji SKO uchylającej decyzję organu I instancji i kierującej do ponownego rozpatrzenia sprawę o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na rozdrabnianiu materiału pochodzącego z rozbiórki budynków. Orzeczenie cenne z uwagi na czytelny opis błędów postępowania sądowo-administracyjnego, jak i komentarze do analiz merytorycznych. Poruszone przez SKO i WSA kwestie dotyczą, między innymi możliwości odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, interpretacji zasady zrównoważonego rozwoju, zapewnienia oceny merytorycznej przewidywanego oddziaływania na środowisko poprzez instytucję biegłego oraz znaczenie konfliktu społecznego w postępowaniu o decyzję środowiskową. © Pixabay
    • 06
      marzec
      Zapraszamy na Konferencję Paliwa z odpadów, która odbędzie się w dniach 19 – 21 marca br. w Katowicach. Problematyka paliw z odpadów staje się obecnie  kluczowa w gospodarce odpadami wraz z polepszaniem technologii segregacji. Konferencja od lat stanowi  największą w Polsce platformę wymiany informacji na temat wytwarzania i wykorzystywania paliw z odpadów. Wśród wielu ciekawych tematów, zaplanowanych przez organizatora – ABRYS Sp. z o.o. znajdzie się między innymi prezentacja stanowiska ministerstwa Środowiska w sprawie perspektyw zagospodarowania frakcji energetyczne w lokalnych ciepłowniach.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / GDOŚ / GIOŚ / IOŚ / MŚ:

    EPA Announces Biofuel and Small Refinery Exemption Priorities (09.08.2019)

    EPA: Sixteen Organizations Receive 2019 Emergency Planning Awards at EPA Conference in Omaha (09.08.2019)

    NIK: Bomby ekologiczne wciąż trują (05.08.2019)

    IOŚ-PIB stworzy bazę informacji o urządzeniach grzewczych 

    EPA Proposes Amendments to the Coal Ash Regulations, Reconsiders the Beneficial Use Provisions and Provides Greater Clarity on Managing Piles of Coal Ash (30.07.2019)

    zanieczyszczenie powietrza PM10 lotny popiół EPA
    © Pixabay

    EU Member States make only mixed progress in reducing emissions under UN convention, latest air pollution data shows (22.07.2019)

    redukcja emisji przemysłowych EEA
    © Pixabay

    NIK o termomodernizacji – efekty są, choć mniejsze niż oczekiwano (26.07.2019)

    efekty ekologiczne termomodernizacja NIK
    © NIK

    GDOŚ: Dodatkowe informacje dotyczące nowelizacji ustawy OOŚ (25.07.2019)

    zmiana ustawy OOŚ 100 m zanieczyszczenie powietrza
    © GDOŚ

    JRC: New database to monitor national energy use and CO2 emissions (22.07.2019)

    emisje do powietrza narzędzia JRC PM10
    © JRC

    EPA: Air Pollution Trends Show Cleaner Air, Growing Economy (17.08.2019)

    EEA: Mercury emissions per unit of steel production and number of facilities reporting to the E-PRTR in the EEA-33 countries (08.07.2019)

    EEA: CH4 emissions from landfills and CO2 emissions from waste incinerators in the EEA-33 countries (08.07.2019)

    EEA: European Union Emissions Trading System (EU ETS) data from EUTL (05.07.2019)

    EEA: Exceedance of air quality standards in urban areas (03.07.2019)

    EEA: NEC Directive reporting status 2019 (28.06.2019)

    EEA: Rural concentration of the ozone indicator AOT40 for vegetation, 2016 (28.06.2019)

    EEA: Assessing the effectiveness of EU policy on large combustion plants in reducing air pollutant emissions (26.06.2019)

    EPA: Reducing Regulatory Burdens: EPA’s Proposal Levels the Playing Field for Sources That Reduce Hazardous Air Emissions (25.06.2019)

    EPA Proposes Approval of Georgia’s Coal Ash Permit Program, Encourages Other States to Follow Suit (24.06.2019)

    JRC: The future of road transport – what we will drive, if we still drive at all (21.06.2019)

    GIOS: Warsztaty IMPEL w ramach projektu dotyczącego wdrażania dyrektywy o emisjach przemysłowych (21.06.2019)

    EPA Meets with Oneida Nation to Discuss Important Step to Further Protect Children from Exposure to Lead-Contaminated Dust (21.06.2019)

    EPA: Sinclair Oil to pay $1.6 million penalty and install additional pollution controls at Sinclair, Wyoming Refinery (20.06.2019)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Reliable data from low cost ozone sensors in a hierarchical network

    1951–2017 changes in the frequency of days with visibility higher than 10 km and 20 km in Italy

    Atmospheric dry deposition processes of particles on urban and suburban surfaces: Modelling and validation works

    Zobacz EUR-Lex:

    ETS – Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2015/757 w celu właściwego uwzględnienia globalnego systemu gromadzenia danych na temat zużycia paliwa olejowego przez statki” (16.07.2019)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – Praca z azbestem w ramach termomodernizacji (16.07.2019)

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1161 z dnia 20 czerwca 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (12.07.2019)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2019 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym) – Kwalifikacja spalarni odpadów jako strategicznych obiektów infrastruktury i instalacji o istotnym znaczeniu krajowym z poszanowaniem procedury oceny wpływu na środowisko (08.07.2019)

    Decyzja wykonawcza Komisji 2019/1119 z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zatwierdzenia energooszczędnego oświetlenia zewnętrznego pojazdów wykorzystującego diody elektroluminescencyjne do stosowania w pojazdach wyposażonych w silnik spalinowy wewnętrznego spalania i zelektryfikowanych pojazdach hybrydowych bez doładowania zewnętrznego, jako technologii innowacyjnej umożliwiającej zmniejszenie emisji CO2 pochodzących z samochodów osobowych (01.07.2019)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (25.06.2019)

    Rozporządzenie delegowane Komisji 2019/986 z dnia 7 marca 2019 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 510/2011 w odniesieniu do monitorowania emisji CO2 z nowych lekkich samochodów dostawczych, którym udzielono homologacji typu w wyniku procesu wielostopniowej homologacji typu (18.06.2019)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji 2019/987 z dnia 29 maja 2019 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze nr 293/2012 w odniesieniu do monitorowania emisji CO2 z nowych lekkich samochodów dostawczych, którym udzielono homologacji typu w wyniku procesu wielostopniowej homologacji typu (18.06.2019)

    Sprawozdanie specjalne nr 8/2019 – „Energia wiatrowa i słoneczna w produkcji energii elektrycznej – do osiągnięcia celów unijnych potrzebne są istotne działania” (07.06.2019)