Ochrona środowiska

    Ochrona środowiska - studia

    Ochrona środowiska w zakładach produkcyjnych realizowana jest powszechnie według zasady, zgodnie z którą spełnienie wymagań prawa zabezpiecza środowisko przed nadmiernym oddziaływaniem emisji. Rozumiana w ten sposób ekologia produkcji sprowadza się wobec ochrony powietrza atmosferycznego do identyfikacji źródeł, które powodują jego zanieczyszczenie oraz zarządzania emisjami zgodnie z przepisami prawa, w szczególności poprzez:

    • dotrzymanie standardów emisyjnych,
    • spełnienie najlepszych dostępnych technik BAT oraz konkluzji BAT,
    • nieprzekraczanie norm jakości powietrza,
    • prowadzenie pomiarów emisji i sprawozdawczości,
    • dokonywanie opłat za korzystanie ze środowiska.

    W wielu zakładach przemysłowych ochrona środowiska wykracza poza ww. minimum, między innymi poprzez zasadę stosowania najlepszych dostępnych rozwiązań, które w znaczący sposób ograniczają zanieczyszczenie powietrza. W szczególności w trakcie planowania inwestycji, spośród rozwiązań o zbliżonych kosztach jako jedno z kryteriów decydujących o wyborze oferty stosuje się możliwość ograniczenia emisji zanieczyszczeń. Niejednokrotnie kryteria ekonomiczne, technologiczne i ekologiczne idą ze sobą w parze, czego przykładem może być wymiana źródeł energetycznych niskich mocy (od kilku do kilkudziesięciu megawatów) zasilanych węglem i wymagających stałej obsługi na kotły zasilane paliwem ekologicznym  – gazem ziemnym. Za wyjątkiem nielicznych przypadków kiedy jako paliwo wykorzystywane są uboczne strumienie z procesu produkcyjnego, lub braku dostępu do infrastruktury, nowe instalacje są wyposażane w kotły na gaz ziemny. Zasadę stosowania najlepszych dostępnych rozwiązań wykorzystuje się również przy wyborze urządzeń oczyszczających gazy odlotowe. Niejednokrotnie przy nieznacznym wzroście kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych możliwe jest osiągnięcie istotnej poprawy skuteczności pracy urządzeń, np. obniżenie stężenia pyłu gwarantowanego przez dostawcę filtrów z poziomu 20 mg/m3 do poziomu 10 mg/m3.

    Celem podejmowanych działań nie jest zaprzestanie emisji, ale jej ograniczenie lub zmiana tak, by w możliwie najbardziej efektywny sposób zmniejszać negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi i środowisko naturalne. Ocenę skutków emisji (potencjalnych, nie zaistniałej szkody) przeprowadza się na podstawie porównania stężeń substancji w powietrzu poza terenem, do którego prowadzący instalację posiada tytuł prawny, jakie mogą występować w wyniku emisji, ze stężeniami uznanymi za normy jakości powietrza. W polskim systemie prawnym są one określone w następujących rozporządzeniach:

    • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2012 poz. 1031),
    • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2010 nr 16, poz. 87).

    Przykład dopuszczalnych stężeń lub wartości odniesienia dla kilku wybranych substancji przedstawiamy w poniższej tabeli.

    Nazwa substancji

    Stężenie substancji w powietrzu atmosferycznym [µg/m3]

    Okres uśredniania

    Jedna godzina

    Rok kalendarzowy

    Dwutlenek azotu

    200

    40

    Dwutlenek siarki

    350

    20

    Benzen

    30

    5

    Amoniak

    400

    50

    pył zawieszony PM2,5

    25 (do dnia 31 grudnia 2019 r.)

    20 (od dnia 1 stycznia 2020 r.)

     
    Obowiązujący sposób oceny dotrzymania norm jakości powietrza uwzględnia oprócz przedstawionych powyżej wartości również dodatkowe uwarunkowania, np. dozwoloną częstość ich przekroczeń. Nie opisujemy ich jednak w tym artykule, który ma charakter informacji wprowadzającej w zagadnienia ochrony środowiska w zakładach przemysłowych. Szczegółowe informacje przedstawiamy w dziale Prawo oraz w dziale Operaty ochrony powietrza.
     
    Monitoring efektów podejmowanych działań prowadzony jest dwoma metodami:
    • poprzez pomiary emisji lub obliczenia,
    • poprzez pomiary imisji (stężeń substancji w powietrzu atmosferycznym) lub obserwacje ekosystemów narażonych na emisję.

    W zależności od skali oddziaływania na środowisko pomiary wykonywane są z różną częstotliwością, w zakresie od pomiaru jednorazowego, poprzez pomiary okresowe, do pomiarów prowadzonych z wysoką częstotliwością lub pomiarów ciągłych. Monitoring odgrywa szczególną rolę w systemach ochrony środowiska w zakładach przemysłowych. Pozwala bowiem na weryfikację dotrzymania wymagań prawnych, jak i ocenę skuteczności przyjmowanych rozwiązań organizacyjnych i technicznych.

     

    Stronę zaktualizowano: 23 maja 2015 r.

    Aktualności
    • 14
      kwiecień
      W Dzienniku Ustaw (poz. 680) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Rozporządzenie implementuje między innymi dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.
    • 03
      kwiecień
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie ze skarg R. K., R. S. i "A" S.A. w K. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr V/36/1/2017 w przedmiocie ograniczenia eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Skarżący R. K., R. S. są mieszkańcami województwa śląskiego, którzy korzystają z tradycyjnych pieców węglowych, które nie spełniają parametrów instalacji, jakie zgodnie z zaskarżoną uchwałą są dopuszczone do stosowania, i będą zobowiązani do ich wymiany, jak również do niespalania paliw których użytkowanie zostało zabronione na mocy uchwały. Tym samym wg skarżących uchwała antysmogowa narusza ich prawa, w tym  konstytucyjną zasadę wolności i praw człowieka i obywatela. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że Konstytucja dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw konstytucyjnych, prawa i wolności jednostki nie mają charakteru absolutnego. Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podstawą prawną przyjęcia przedmiotowej uchwały był art. 96 POŚ. Przepis ten dał sejmikom uprawnienie do wprowadzenia, w drodze uchwały, ograniczenia lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko. Te ważne wartości chronione konstytucyjnie dopuszczają wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw, celem realizacji dobra wspólnego. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów konstytucyjnych skarżących i oddalił skargę. Orzeczenie nie jest prawomocne.
    • 22
      luty
      W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2018/C 054/05) opublikowana została Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska. Ocenie została poddana zarówno implementacja polityki i prawodawstwa UE, jak i ich stosowanie. Do następnego etapu przeglądu, zdaniem Europejskiego Komitetu Regionów, powinna zostać włączona ocena wdrażania dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych. Pozytywnie oceniono zamiar Komisji Europejskiej, co do pogłębienia wiedzy o jakości administracji publicznej w poszczególnych krajach. Komitet zwraca się również do państw członkowskich, by ułatwiały dokonywanie lokalnych i regionalnych przeglądów wdrażania polityki ochrony środowiska odpowiadających przeglądom krajowym. Jednocześnie, zauważając ograniczone zasoby administracji lokalnej do wystarczającego rozwoju własnego know-how w zakresie wymogów regulacyjnych, Komitet wzywa państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do zadbania o to, by zasoby finansowe i ludzkie organów ds. środowiska odpowiadały przekazanym zadaniom. Wzywa władze lokalne i regionalne, by przy wsparciu ze strony państw członkowskich skorzystały z pomocy technicznej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w kontekście celu tematycznego 11, aby zwiększyły zdolność instytucjonalną i administracyjną swoich działów ochrony środowiska. Zachęca je również, by wykorzystały program wspierania reform strukturalnych UE do usprawnienia swych organów ds. środowiska. Wzywa władze lokalne i regionalne, by wspierały dobrowolne umowy sektorowe z kluczowymi sektorami przemysłowymi lub umowy między władzami publicznymi a podmiotami społecznymi w celu dostarczenia informacji, rozpoznania problemów i znalezienia rozwiązań. Podkreśla, że UE musi realizować bardziej stanowczą i skuteczną politykę ograniczania zanieczyszczeń u źródła w wielu obszarach polityki ochrony środowiska, gdyż bez tego niemożliwe będzie przestrzeganie różnych aktów prawodawstwa UE dotyczącego norm jakości środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Uznaje, że ograniczona dostępność danych nadal powoduje problemy związane z wdrażaniem polityki i prawodawstwa UE, i że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w gromadzeniu wiedzy i danych, dostarczaniu informacji ogółowi społeczeństwa i podnoszeniu świadomości wśród obywateli.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    Szkolenia Bilans LZO
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    Commission welcomes final vote on energy performance of buildings (18.04.2018)

    EPA: Latest Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks Shows Continued Progress (18.04.2018)

    JRC: Air quality  - EU action reduces pollution from shipping in European coastlines, cities and ports (16.04.2018)

    EEA: Tax breaks and incentives make Europeans buy cleaner cars (12.04.2018)

    Emisja samochody
    © EEA

    EPA Approves First Underground Injection Control Program Primacy for Carbon Sequestration Wells to North Dakota (10.04.2018)

    EPA Administrator Pruitt: GHG Emissions Standards for Cars and Light Trucks Should Be Revised (02.04.2018)

    JRC: Commission welcomes ambitious agreement on first ever EU legislation to monitor and report CO2 emissions from heavy-duty vehicles (27.03.2018)

    EPA (infrared camera, VOC) XTO Energy Inc. to make system upgrades and reduce air pollution on the Fort Berthold Indian Reservation in North Dakota (26.03.2018)

    LZO VOC emisja
    © 123rf.com

    NIK o realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej (23.03.2018)

    Emisje elektrownia jądrowa
    © NIK

    EEA: Aviation and shipping emissions in focus (15.03.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Emission characteris- tics of NOx, CO, NH3 and VOCs from gas-fired industrial boilers based on field measurements in Beijing city, China

    Using a gradient boosting model to improve the performance of low-cost aerosol monitors in a dense, heterogeneous urban environment

    Secondary organic aerosol and ozone formation from photo-oxidation of unburned diesel fuel in a surrogate atmospheric environment

    The effect of heat recovery on near-source plume dispersion of a simple cycle gas turbine

    A national-scale review of air pollutant concentrations measured in the U.S. near-road monitoring network during 2014 and 2015

    Identification of specific sources of airborne particles emitted from within a complex industrial (steelworks) site

    Variability in impact of air pollution on subjective well-being

    Zobacz EUR-Lex:

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (19.03.2018)

    Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do niedrogowych maszyn ruchomych (16.03.2018)

    Komunikat Komisji dotyczący ekoprojektu dla klimatyzatorów i wentylatorów przenośnych oraz etykiet efektywności energetycznej dla klimatyzatorów (09.03.2018)

    Decyzja Rady (UE) 2018/219 z dnia 23 stycznia 2018 r. w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (16.02.2018)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. przywozić do Unii Europejskiej lub z niej wywozić substancje kontrolowane, które zubożają warstwę ozonową, oraz dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. produkować lub przywozić te substancje do nieodzownych zastosowań laboratoryjnych i analitycznych (15.02.2018)

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska (13.02.2018)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających wprowadzać wodorofluorowęglowodory luzem do obrotu w Unii Europejskiej w 2019 r. (20.01.2019)

    Decyzja Komisji z dnia 18 stycznia 2018 r. ustanawiająca grupę ekspertów ds. przestrzegania prawa ochrony środowiska i zarządzania środowiskiem (19.01.2018)

    Zaproszenie do składania wniosków oraz powiązane działania w ramach planu pracy Wspólnego Przedsiębiorstwa na rzecz Technologii Ogniw Paliwowych i Technologii Wodorowych na 2018 r. (16.01.2018)