Prawo ochrony środowiska

    Prawo ochrony środowiska - prawo o ochronie

    Opisane w tym dziale zagadnienia omawiamy również na organizowanym cyklicznie szkoleniu Specjalista ds. Emisji. Najbliższe szkolenie odbędzie się 10-11 marca 2026 r. Zobacz program szkolenia

    Prawo ochrony środowiska niejednokrotnie przysparza trudności interpretacyjnych nawet doświadczonym prawnikom, czego dowodem są przedstawione przykłady orzeczeń sądowych. Ich lektura pozwoli użytkownikowi portalu uniknąć niektórych błędów jakie mogą się zdarzyć w postępowaniu inwestycyjnym lub postępowaniu sankcjonującym emisję substancji do powietrza. Mnogość przepisów i ich niespójność są w dużej mierze naturalną konsekwencją złożonej natury zagadnień dotyczących ochrony powietrza atmosferycznego i braku możliwości przewidzenia wszystkich sytuacji i wprowadzenia pełnej regulacji tych zagadnień do ustawy Prawo ochrony środowiska. Podzielamy stanowisko tej części środowiska zawodowego, która w interpretacji przepisów kieruje się nadrzędnym celem ochrony zdrowia ludzi, przy jednoczesnym łagodzeniu obciążeń podmiotów odpowiedzialnych za emisję, zwłaszcza w obszarze sprawozdawczości i procedur.

    Dział Prawo o ochronie środowiska staraliśmy się skonstruować w taki sposób, by możliwie najwięcej uwagi poświęcić zagadnieniom trudnym, budzącym kontrowersje. Stąd znaczną jego część wypełniają orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla użytkowników, którzy zajmują się ochroną środowiska w przedsiębiorstwach przygotowaliśmy kompendium wiedzy o zagadnieniach ogólnych, dotyczących między innymi:

    • pozwoleń i zgłoszeń emisji z instalacji,

    • wymogów lokalizacji stanowisk pomiarowych,

    • emisji niezorganizowanej,

    • opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.

    Zakres tematyczny działu Prawo o ochronie środowiska odpowiada również dwóm głównym segmentom portalu, to jest obliczeniom emisji i ocenie stężeń substancji w powietrzu. Znajomość wymogów prawnych i ich poprawna interpretacja stanowi bowiem punkt wyjścia i wyznacznik dla analiz technicznych.

    Materiał opublikowany na portalu oprócz ustawy Prawo ochrony środowiska uwzględnia również wymagania norm branżowych  oraz prawo o ochronie środowiska Unii Europejskiej (wybrane akty prawne) i standardy identyfikacji źródeł emisji i zarządzania emisjami obowiązujące w Stanach Zjednoczonych. 

    Aktualności
    • 21
      styczeń
      Na stronie KOBiZE jest dostępny poradnik pt. „Wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw dla źródeł o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW, zastosowane do automatycznego wyliczenia emisji w raportach do Krajowej bazy za lata 2022-2025”, opublikowany w styczniu 2026 r. W stosunku do poprzedniego poradnika dot. źródeł o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW, opublikowanego w styczniu 2025 r. nie wprowadzono zmian wskaźników emisji, zarówno co do zakresu źródeł i rodzajów substancji, jak i wartości wskaźników. Korzystając z ww. wskaźników (poprzez wyliczanie automatyczne lub bezpośrednie wykorzystanie wskaźników w obliczeniach emisji) należy pamiętać o klauzuli informacyjnej zawartej we wprowadzeniu do poradnika KOBiZE, zgodnie z którą „automatyczne wyliczanie emisji jest funkcjonalnością pomocniczą, z której korzystanie jest dobrowolne, jednak znacznie skraca czas wprowadzania raportu i upraszcza jego wykonanie”. Całkowita odpowiedzialność za stosowanie wskaźników zawartych w poradniku, w tym za ocenę ich adekwatności do źródła spalania paliw, dla którego zostają wykorzystane spoczywa na autorze obliczeń. Poradnik jest dostępny pod adresem: https://krajowabaza.kobize.pl/docs/MATERIAL_wskazniki_male%20zrodla_spalania_paliw_2022-2025.pdf
    • 20
      styczeń
      W minionym tygodniu Komisja Europejska opublikowała pierwsze statystyki systemu CBAM, który wszedł w życie 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z informacją Komisji: • około 4100 podmiotów gospodarczych (w całej UE) uzyskało autoryzację CBAM do dnia 1 stycznia br. oraz bezpośrednio po tej dacie • do 7 stycznia wniosek o wydanie zezwolenia CBAM złożyło około 12 000 podmiotów gospodarczych • w okresie 1-7 stycznia za pośrednictwem zintegrowanych systemów celnych zweryfikowano 10 483 Deklaracji Celnych Importowych z towarami CBAM • Importy CBAM zadeklarowane w okresie 1-6 stycznia br. wyniosły 1 655 613 ton towarów, w podziale na:    - żelazo i stal: 98%    - aluminium: 0,3%    - nawozy: 1,2%    - cement: 0,5%    - energia elektryczna i wodór: 0% Oprócz danych statystycznych informacja Komisji zawiera również apel do podmiotów gospodarczych o składanie wniosków o autoryzację CBAM. Informacja Komisji jest dostępna na pod adresem: https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/cbam-successfully-entered-force-1-january-2026-2026-01-14_en
    • 13
      styczeń
      Na stronie Głównego Urzędu Statystycznego zostały opublikowane terminy dla sprawozdania OS-1 za rok 2025 (sprawozdania o emisji zanieczyszczeń powietrza oraz o stanie urządzeń oczyszczających): - rozpoczęcie sprawozdawczości od dnia 10.02.2026 r. - zakończenie sprawozdawczości do dnia 27.02.2026 r. Portal sprawozdawczy GUS jest dostępny pod adresem: https://raport.stat.gov.pl/gus.ps/login/login.pa;JSESSIONID_PS=uKm29gPvtHHbPLTbPCEW4gfCagFD1PxFiaUyNLRUDxfWO6ceD6kf!-1697165047 Formularz OS-1 w formacie pdf jest dostępny na stronie: https://form.stat.gov.pl/formularze/2026/passive/OS-1.pdf
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    EPA [ amoniak] Acts to Protect Public from Harmful Chemical Releases in Springfield, Massachusetts (15.1.2026)

    Komisja Europejska: pierwsza statystyka CBAM 1-6 stycznia 2026 (14.1.2026)

    KOBiZE: Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw, wdrażającej mechanizm CBAM (14.1.2026)

    KOBiZE: Zmiana formularza sprawozdania z weryfikacji raportu ALC (14.1.2026)

    EPA [amoniak] Reaches $1.1 Million Settlement with Home Market Foods After 2022 Deadly Ammonia Release in Massachusetts (14.1.2026)

    JRC: Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    JRC: Elektroliza wody i wodór w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    EU-BRITE: The best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry (CER BREF)

    EU-BRITE: BAT reference document  for the production of batteries in gigafactories (PBG BREF)

    GIOŚ: Uruchomienie stacji monitoringu oddziaływania transportu na jakość powietrza w Poznaniu (12.1.2026)

    EEA: Making agriculture, energy and transport climate resilient: how much money is required and what will it deliver? (12.1.2026)

    JRC: Updating GHG emission values of biofuels and biomass fuels in Annex V & VI of Directive (EU) 2018/2001 (12.1.2026)

    EPA [energetyka węglowa] Disapproves Colorado’s Regional Haze Plan and Supports State’s Coal Plants (9.1.2026)

    KOBiZE: Raport do Krajowej bazy za 2025 rok (9.1.2026)

    IOŚ: Cykl bezpłatnych webinarów „Gospodarka o Obiegu zamkniętym od A do Z” (8.1.2026)

    MKiŚ: Konferencja Smart Komunal: Cyfryzacja dla środowiska (7.1.2026)

    KOBiZE: Stanowisko w sprawie nowelizacji rozporządzenia aukcyjnego (rozporządzenie delegowane Komisji 2023/2830) w zakresie wprowadzenia wczesnych aukcji w ETS2 (7.1.2026)

    KOBiZE: Możliwość wprowadzenia do Krajowej bazy raportu za rok 2025 (2.1.2026)

    IOŚ: Strategia Rozwoju IOŚ-PIB na lata 2026–2030 (2.1.2026)

    EPA [ftalany] Announces Intent to Regulate Dozens of Uses of Five Phthalate Chemicals to Protect Workers and Environment (31.12.2025)

    EPA [1,3-butadien] Announces Intent to Regulate Nearly One Dozen 1,3-Butadiene Uses to Protect American Workers (31.12.2025)

    Komisja Europejska: Reminder – CBAM goes live on 1 January 2026 (23.12.2025)

    KOBiZE: Nowe wskaźniki emisyjności dla energii elektrycznej za 2024 r. (23.12.2025)

    GIOŚ: Raport problemowy na temat jakości powietrza w uzdrowiskach w Polsce w roku 2024 (22.12.2025)

    GIOŚ: Ocena depozycji zanieczyszczeń do podłoża na stacjach monitoringu chemizmu opadów atmosferycznych za 2024 rok (22.12.2025)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Unexpected larger NMVOCs emissions of Chinese stainless steel than carbon steel production: insights from field measurements

    A percentile-based inverse modelling approach for enhanced source quantification using high-frequency concentration measurements

    Fire emissions modulate wildfire spread through aerosol-meteorology feedbacks: Insights from a novel WRF-Chem/Fire coupled model

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/882 z dnia 14 maja 2025 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1378 w odniesieniu do uznawania niektórych jednostek certyfikujących zgodnie z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 za właściwe do prowadzenia kontroli i wydawania certyfikatów ekologicznych w państwach trzecich do celów przywozu produktów ekologicznych do Unii (15.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/76 z dnia 12 stycznia 2026 r. dotycząca stosowania substancji zubożających warstwę ozonową jako czynników ułatwiających procesy chemiczne na mocy art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/590 oraz uchylająca decyzję Komisji 2010/372/UE (14.1.2026)

    Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 13 listopada 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Törvényszék – Węgry) – JYSK Kereskedelmi Kft./Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal (Sprawa C-117/24, JYSK) Odesłanie prejudycjalne - Środowisko - Obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna - Rozporządzenie (UE) nr 995/2010 - Stosowanie, utrzymywanie i dokonywanie oceny systemu zasad należytej staranności - Artykuł 4 ust. 2 i 3 oraz art. 6 - Grupa spółek - Dostęp podmiotu do systemu zasad należytej staranności utrzymywanego i ocenianego przez jego spółkę dominującą lub ustanowionego przez organizację monitorującą i stosowanego przez tę spółkę dominującą (12.1.2026)

    Decyzja Komisji z dnia 6 listopada 2025 r. zlecająca centralnemu administratorowi rejestru Unii wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Bułgarii, Czech, Danii, Niemiec, Estonii, Irlandii, Grecji, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Litwy, Luksemburga, Węgier, Niderlandów, Austrii, Polski, Portugalii, Słowacji, Finlandii i Szwecji do rejestru Unii (9.1.2026)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/73 z dnia 4 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do uproszczenia treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności, które mają być ujawniane, oraz rozporządzenia delegowane (UE) 2021/2139 i (UE) 2023/2486 w odniesieniu do uproszczenia niektórych technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu, czy działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem celów środowiskowych (8.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/53 z dnia 6 stycznia 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Słowację na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej i sorgo w tym państwie członkowskim (8.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI – Wytyczne dotyczące wdrożenia art. 28 rozporządzenia (UE) 2024/1735 w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji technologii neutralnych emisyjnie i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (7.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI zmieniający Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (5.1.2026)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2546 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie stosowania zasad weryfikacji deklarowanych emisji wbudowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2547 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do metod obliczania emisji wbudowanych związanych z towarami (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2548 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania i publikacji ceny certyfikatów CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2549 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/486 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2550 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/3210 w odniesieniu do rejestru CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2619 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do informacji przekazywanych przez organy celne (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień do liczby certyfikatów CBAM, które mają zostać przekazane do umorzenia (22.12.2025)