Efekt ekologiczny – obliczenia emisji zredukowanej

    W praktyce efekty ekologiczne wyznacza się jako różnicę emisji dla stanu sprzed i po realizacji działań, akceptując pominięcie znaczenia środowiskowego emisji, zarówno pod względem powodowanych nią stężeń w powietrzu atmosferycznym, skali narażenia populacji, jak i różnic w toksyczności emitowanych związków. Metodę tę wykorzystuje się w szczególności w ocenie efektów ekologicznych działań objętych programami pomocowymi o zdefiniowanych kryteriach oceny, które odnoszą się wyłącznie do ładunku substancji. Wobec substancji, dla których miejsce lokalizacji źródeł emisji ma drugorzędne lub marginalne znaczenie, takich jak dwutlenek węgla, f-gazy i freony, wystarczającym kryterium oceny efektów ekologicznych jest wielkość redukcji emisji. Poniżej charakteryzujemy tę metodę w odniesieniu do redukcji bezpośredniej (na źródle, na którym podejmowane są działania) lub dla źródła docelowego (innego niż źródło, na którym podejmowane są działania).

    Efekt ekologiczny – obliczenia redukcji bezpośredniej

    Do działań należących do tej kategorii należy montaż urządzeń oczyszczających odgazy, wymiana źródeł emisji (kotłów, palników, źródeł technologicznych), zmiana rodzaju lub parametrów paliwa, ograniczenie nieszczelności instalacji, redukcja innych rodzajów emisji niezorganizowanej. Prawidłowe wyznaczenie efektów ekologicznych wymaga opracowania poprawnego algorytmu wyznaczania emisji ze źródła oraz wybranie parametru odniesienia, który umożliwia obliczenie wielkości emisji unikniętej w zadanym okresie rozliczeniowym. W metodzie opartej na ocenie różnicy ładunków wiarygodność obliczeń emisji odniesienia (przed modernizacją) jest równie ważna jak wiarygodność obliczeń emisji bieżących (po modernizacji). Stąd też w sytuacji gdy modernizacja źródła ma wpływ na monitorowanie emisji, ważne jest aby przed modernizacją zapewnić wiarygodność wyznaczenia emisji odniesienia, zgodnie z zasadami określonymi dla źródeł wyposażonych w system do pomiaru ciągłego lub źródeł objętych pomiarami okresowymi. W niektórych przypadkach, mimo kosztów, uzasadnione ekonomicznie jest aby wykonać dodatkowe pomiary emisji lub analizy przed podjęciem działań modernizacyjnych. Za wyjątkiem emisji CO2 wskaźniki emisji KOBiZE lub inne literaturowe wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw są wykorzystywane w ostateczności, w przypadku braku danych odnoszących się do źródła poddawanego modernizacji.

    W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym następuje zwiększenie wartości parametru odniesienia, np. wielkości produkcji, a wzrost ten byłby możliwy również w przypadku niepodejmowania działań modernizacyjnych, w obliczeniach efektu ekologicznego można uwzględnić wzrost produkcji, za wyjątkiem programów pomocowych, w których wykluczono taką możliwość. Zmiany pozostałych parametrów decydujących o emisji, np. zawartości metali i związków siarki w paliwie powinny być uwzględniane konsekwentnie według jednej zasady. Jeśli jest to istotne dla wyniku obliczeń efektu ekologicznego, algorytm obliczeniowy powinien umożliwiać uwzględnienie zmiany wartości parametrów decydujących o emisji, zarówno wobec emisji odniesienia, jak i wobec emisji bieżących.

    Konieczność / potrzeba uwzględnienia w obliczeniach efektu ekologicznego innych aspektów środowiskowych poza redukcją emisji ze źródła objętego modernizacją, takich jak zapotrzebowanie na energię elektryczną, bilans energii cieplnej lub emisje nowych rodzajów substancji powinny być zgodne z wymaganiami programu pomocowego. Ocenie (jakościowej) poddaje się również pozostałe aspekty, takie jak wpływ na gospodarkę surowcową, powstawanie odpadów, ich transport i zagospodarowanie, gospodarkę wodno-ściekową, etc.

    Wybór rodzajów substancji, dla których wykonuje się obliczenia efektów ekologicznych jest podyktowany charakterystyką źródła. Przyjmuje się ogólną zasadę wykonywania obliczeń dla każdej substancji z osobna i w razie potrzeby wyznaczanie odpowiednich sum. Zredukowana emisja pyłów wyznaczana jest dla pyłu zawieszonego PM2,5; pyłu zawieszonego PM10 oraz pyłu ogółem.

    Efekt ekologiczny – obliczenia redukcji dla źródła docelowego

    Do działań należących do tej kategorii należy montaż urządzeń do odzysku ciepła (rekuperatorów), poprawa efektywności energetycznej procesów, zmniejszenie energochłonności maszyn, zmniejszenie strat przesyłu energii oraz termomodernizację obiektów. W wiarygodny sposób efekt ekologiczny można wyznaczyć w odniesieni do źródła o dostatecznie dobrze zidentyfikowanej emisji, co w praktyce sprowadza się do źródeł własnych. Wobec źródeł zewnętrznych zaleca się określanie wyłącznie redukcji zużycia energii.

    W obliczeniach efektu ekologicznego wskaźnik emisji może uwzględniać zarówno wytworzenie energii, jak i jej straty na drodze pomiędzy źródłem energii i odbiornikiem, który jest objęty modernizacją.

    W przypadku metody uproszczonej - określania jednej wartości efektu ekologicznego, to jest sumy wszystkich substancji, których emisji uniknięto, ze źródeł emitujących zanieczyszczenia o zróżnicowanej skali, np. źródeł spalania paliw, dokładność metod obliczeniowych poszczególnych substancji zależy od skali ich emisji. Zaleca się, nawet dla źródeł docelowych o stosunkowo niewielkiej mocy, operowanie co najmniej dwoma wskaźnikami efektu ekologicznego, wyznaczonego dla dwutlenku węgla i pozostałych substancji lub według metody podstawowej (pełnego podziału na poszczególne substancje).

    Efekt ekologiczny jako potencjalna różnica stężeń imisyjnych

    Podstawowym sposobem oceny potencjalnych efektów ekologicznych jest analiza stężeń substancji w powietrzu atmosferycznym dla stanu przed i po modernizacji źródeł emisji. Rozróżnić można następujące metody oceny:

    • analiza zasięgu przekroczeń przyjętego kryterium jakości powietrza (przesunięcie izolinii),
    • różnica stężeń w wybranym punkcie lub wartości średnich stężeń dla przyjętego obszaru,
    • porównanie wskaźników wyznaczonych jako sumy iloczynów stężeń i powierzchni (zastępcze stężenia łączne).

    Ocena efektów ekologicznych na podstawie obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu umożliwia analizę nie tylko zmian wielkości emisji, ale również warunków wprowadzania substancji do powietrza. Metoda ta jest podstawowym narzędziem przy opracowaniu strategii redukcji oddziaływania instalacji na powietrze atmosferyczne. Umożliwia również optymalizację kosztów działań.

    W przypadku gdy w wymaganiach oceny efektu ekologicznego nie jest zdefiniowana substancja, redukcję imisji można ocenić łącznie. Znaczenie poszczególnych substancji określić można według przyjętych kryteriów lub na podstawie algorytmu zastępczego, opartego na przykład na stopniu wykorzystania normatywu jakości powietrza (%) lub zmianie różnicy pomiędzy wartością dopuszczalną i stężeniami obliczeniowymi. Jeśli jest to możliwe, obliczenia prowadzi się dla stężeń średnich (rocznych).

    Ocena efektów ekologicznych na podstawie monitoringu jakości powietrza

    Analiza zmian stężeń imisyjnych i ocena na ich podstawie działań ograniczających emisję są zagadnieniami trudnymi i skomplikowanymi nawet w sytuacji, gdy oceniane źródło emituje substancje specyficzne i jako jedyne znacząco oddziałuje na punkt receptorowy. Naturalna zmienność wielkości i parametrów emisji oraz warunków meteorologicznych sprawiają, że minimalny okres obserwacji (pomiarów prowadzonych z wysoką częstotliwością), który może stanowić dostatecznie wiarygodną podstawę oceny, wynosi od kilku do kilkunastu lat. Analizę wyników pomiarów prowadzi się na podstawie stężeń uśrednianych w wymaganym okresie lub analizy epizodów wysokich (maksymalnych) stężeń, wspartej szczegółową analizą warunków meteorologicznych.

    Aktualności
    • 10
      czerwiec
      W minionym tygodniu zostały opublikowane następujące artykuły o jakości powietrza w Europie: -    podsumowanie oceny narażenia mieszkańców miast według aktualnych i nowych standardów jakości powietrza (opracowanie Europejskiej Agencji Środowiska EEA) -    artykuł Atmospheric Environment pt. Future scenarios for air quality in Europe […] An assessment for the Gothenburg protocol review Opracowanie EEA zawiera przyjazne dla użytkownika zobrazowanie stężeń występujących w roku 2022 i 2023 na tle obowiązujących obecnie standardów oraz wytycznych WHO, które stanowiły podstawę rewizji dyrektyw w sprawie jakości powietrza atmosferycznego. Zobrazowanie jest dostępne dla 5 substancji: pyłu zawieszonego PM10; PM2,5; ozonu; NO2 oraz BaP. W artykule Atmospheric Environment przedstawiono natomiast wyniki modelowania średnich rocznych stężeń PM2,5 i NO2 dla różnych scenariuszy emisji, w tym scenariusza maksymalnej możliwej technicznie redukcji (MFR). Wskazują one, że w scenariuszu bazowym do 2030 r. 75% populacji UE będzie w dalszym ciągu narażonych na działanie pyłu PM 2,5 powyżej poziomu WHO wynoszącego 5 µg/m3, a w roku 2050 - 40%. Dopiero scenariusz maksymalnej redukcji MFR umożliwia do roku 2050 ograniczenie liczby mieszkańców narażonych na przekroczenia poziomu WHO do 14%.
    • 28
      maj
      Pakiet programów komputerowych Operat FB został poszerzony o nowy moduł MSKP (Modelowanie Stężeń Korygowanych Pomiarowo). Moduł umożliwia wykonywanie obliczeń stężeń godzinowych z uwzględnieniem korekty wynikającej z pomiarów prowadzonych w sieci mierników monitorujących stężenia wokół zakładu. Nowy moduł Operatu FB został opracowany z myślą o zakładach prowadzących monitoring jakości powietrza wokół instalacji, dla których jest trudne uzyskanie wysokiej dokładności obliczeń emisji lub propagacji zanieczyszczeń w powietrzu, np. dla oczyszczalni ścieków. Program pobiera automatycznie dane meteorologiczne z serwera weatherstack, a następnie na ich podstawie określa stan równowagi atmosfery i oblicza stężenia w powietrzu. W kolejnym kroku obliczone stężenia są korygowane względem wyników pomiarów z mierników (mnożone przez odpowiednie współczynniki z zastosowaniem metody odwrotności odległości). Szczegółowy opis modułu MSKP znajduje się na stronie https://www.proekors.pl/operatfb-modul-mskp.php
    • 06
      maj
      W minionym tygodniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zostało opublikowane Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1244 z dnia 24 kwietnia 2024 r., które tworzy nowy Europejski Portal Emisji Przemysłowych zamiast obecnego E-PRTR. Pełny tytuł i link do rozporządzenia: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1244 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie przekazywania danych środowiskowych z instalacji przemysłowych, ustanowienia Europejskiego Portalu Emisji Przemysłowych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 166/2006 W założeniu zmiana systemu sprawozdawczego ma poprawić dostęp społeczeństwa do informacji dotyczących środowiska i poprawić efektywność udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska oraz w  identyfikacji źródeł zanieczyszczeń. Wprowadzana zmiana systemu sprawozdawczego jest związana z gruntowną zmianą systemu zarządzania emisjami przemysłowymi w państwach członkowskich UE, zawartą w zmienionej w ostatnim czasie dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych. Szczegółowy opis zmian dyrektywy IED przedstawiamy na stronie https://wszystkooemisjach.pl/543 oraz https://wszystkooemisjach.pl/554 Nowe rozporządzenie jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich - od dnia 1 stycznia 2028 r., co oznacza, że prowadzący instalacje po raz pierwszy będą wprowadzać dane o emisjach do nowego systemu za rok 2027.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Zmiana zasad pozwoleń zintegrowanych / zmiana dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych IED
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    Operat FB

    Zmiana zasad Pozwoleń Zintegrowanych - Dyrektywa IED 2.0 - szkolenie 4 czerwca 2024

    Zobacz komunikaty JRC/ IPPC Bureau / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    EEA: Europe's air quality status 2024 (06.06.2024)

    zanieczyszczenie powietrza w Europie i Polsce pył zawieszony PM10 PM2,5 nowe standardy jakości powietrza
    © EEA

    U.S. EPA [emisje z galwanizerni] Portland company fined $139,000 for Clean Air Act violations (06.06.2024)

    EPA [N-metylopirolidon] Proposes Requirements to Protect Workers and Consumers from Exposure to Toxic Solvent N-Methylpyrrolidone (05.06.2024)

    IPPC Bureau: rozpoczęcie prac nad BREFem dla wydobywania rud metali (04.06.2024)

    JRC: Cross-border and emerging risks (04.06.2024)

    EPA [transport] penalizes Murfreesboro-based seller of automobile ‘defeat devices’ (04.06.2024)

    KOBiZE: Procedura składania wniosków o przydział uprawnień do emisji na lata 2026-2030 (04.06.2024)

    EPA [transport] cracks down on Louisville-based seller of automobile emissions ‘defeat devices’ that increase air pollution (04.06.2024)

    KOBiZE: Zmiana poziomu znaczącej redukcji emisji do 30,4% dla sieci ciepłowniczych (03.06.2024)

    JRC [produkcja wodoru -  parowy reforming metanu, elektroliza vs transport wodoru pod ciśnieniem, wodoru płynnego lub związanego chemicznie]: Delivering hydrogen to EU’s industry: which are the greenest options? (31.05.2024)

    Rada Unii Europejskiej: UE obszarem wolnym od rtęci - Rada zatwierdza rozporządzenie zmierzające do osiągnięcia zerowego poziomu emisji rtęci (30.05.2024)

    U.S. EPA [niszczenie i regeneracja HFC] Biden-Harris Administration Selects Five Recipients to Receive Nearly $15M in Grants to Address Climate-Damaging Hydrofluorocarbons as Part of Investing in America Agenda (28.05.2024)

    Rada Unii Europejskiej: przyjęła rozporządzenie o śledzeniu i redukcji emisji metanu (27.05.2024)

    Rada Unii Europejskiej: rozporządzenie ustanawiające ramy dla przemysłu neutralnego emisyjnie (27.05.2024)

    WIOŚ w Katowicach: Zakończyła się kontrola w firmie prowadzącej prace na hałdzie Charlotta w Rydułtowach. Sprawa została zgłoszona do Prokuratury 

    emisja niezorganizowana pylenie hałdy zanieczyszczenie powietrza Pm10 PM25
    © WIOŚ Katowice

    EPA [bezpieczeństwo chemiczne] Enforcement Actions at Facilities in Arizona, California and Nevada Address Chemical Safety Deficiencies (23.05.2024)

    Rada Unii Europejskiej: nowe regulacje dla rynku gazu ziemnego,  wodoru i gazów odnawialnych w ramach pakietu Fit for 55 (21.05.2024)

    U.S. EPA [przeciwdziałanie eksplozjom, butadien] Texas Petrochemical Company Pleads Guilty to Clean Air Act Violation, Fined More than $30 Million in Criminal Fines and Civil Penalties Related to Explosions at Its Facility in Port Neches (21.05.2024)

    MKiŚ: Publikacja projektów 2 rozporządzeń KE w zakresie F-gazów (14.05.2024)

    Rada Unii Europejskiej zatwierdziła bardziej rygorystyczne normy emisji CO₂ dla pojazdów ciężkich i cel osiągnięcia przez autobusy miejskie 100-procentowej bezemisyjności do roku 2035 (13.05.2024)

    GIOŚ: Pożar składowiska odpadów w Siemianowicach Śląskich (13.05.2024)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Future scenarios for air quality in Europe, the Western Balkans and EECCA countries: An assessment for the Gothenburg protocol review

    Intercomparison of methods for atmospheric reactive mercury observations: Evidences to interpret what we are actually measuring

    The role of roadside green infrastructure in improving air quality in and around elderly care centres in Nanjing, China

    Ultrafine particles formation from ozonolysis of gas- and particle-phases of cigarette smoke

    Zobacz EUR-Lex:

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1610 z dnia 14 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1242 w odniesieniu do zaostrzenia norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz włączenia obowiązków sprawozdawczych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/858 i uchylające rozporządzenie (UE) 2018/956Tekst mający znaczenie dla EOG (06.06.2024)

    Komunikat Komisji – Publikacja łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu w 2023 r. do celów rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE (03.06.2024)

    Sprostowanie do dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2024/1405 z dnia 14 marca 2024 r. zmieniającej załącznik IX do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 w odniesieniu do dodawania surowców do produkcji biopaliw i biogazu (27.05.2024)

    Dyrektywa delegowana Komisji UE 2024/1405 z dnia 14 marca 2024 r. zmieniająca załącznik IX do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/2001 w odniesieniu do dodawania surowców do produkcji biopaliw i biogazu (17.05.2023)

    Decyzja Komisji z dnia 12 marca 2024 r. zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Czech, Danii, Niemiec, Irlandii, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoch, Węgier, Austrii, Polski, Słowenii, Słowacji, Finlandii i Szwecji do dziennika transakcji Unii Europejskiej (15.05.2024)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1321 z dnia 8 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze UE 2018/2067 w odniesieniu do weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów (15.05.2023)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1321 z dnia 8 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2018/2067 w odniesieniu do weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów (15.05.2023)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji UE 2024/1321 z dnia 8 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze UE 2018/2067 w odniesieniu do weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów (13.05.2023)

    URZĄD NADZORU EFTA – Decyzja nr 039/24/COL z dnia 27 marca 2024 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie zwolnień z podatku akcyzowego obejmującego spalanie odpadów oraz z podatku od emisji CO2 obejmującego gaz płynny (LPG) i gaz ziemny w przypadku przedsiębiorstw objętych systemem ETS – Zaproszenie do zgłaszania uwag dotyczących pomocy państwa zgodnie z częścią II art. 4 ust. 4 i częścią I art. 1 ust. 2 protokołu 3 do Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości w odniesieniu do wyżej wymienionych środków (08.05.2024)

    P9_TA(2023)0394 – Homologacja typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji i trwałości akumulatorów (Euro7) – Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 9 listopada 2023 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych i silników oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów w odniesieniu do emisji i trwałości akumulatora (Euro 7) oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 (COM(2022)0586 – C9-0375/2022 – 2022/0365 COD - Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie (08.05.2024)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1257 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych i silników oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do takich pojazdów, w odniesieniu do emisji i trwałości akumulatora (Euro 7), zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009, rozporządzenie Komisji (UE) nr 582/2011, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1151, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2400 oraz rozporządzenie Komisji (UE) 2022/1362 (08.05.2024)