Dyrektywa w sprawie ograniczenia emisji ze średnich obiektów energetycznego spalania

    zanieczyszczenie powietrza dyrektywa28 listopada 2015 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L313 opublikowana została Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.

    Jako jeden z argumentów uzasadniających potrzebę uregulowania emisji z obiektów spalania paliw o średniej mocy wskazano ich coraz większy udział w zanieczyszczeniu powietrza, przede wszystkim ze względu na wzrost wykorzystania biomasy jako paliwa w wyniku stosowania polityki klimatyczno-energetycznej.

    Dyrektywa określa dopuszczalne wielkości emisji dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOx) i pyłu dla obiektów energetycznego spalania o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW (dalej zwane „obiektami”) oraz nowych obiektów o mocy równej lub przekraczającej 50 MW, wynikającej z połączenia obiektów mniejszych, za wyjątkiem obiektów objęty zakresem stosowania rozdziału III dyrektywy 2010/75/UE, dla których:

    • gazy odlotowe są odprowadzane przez wspólny komin, lub
    • w ocenie właściwego organu, przy uwzględnieniu czynników technicznych i ekonomicznych, gazy odlotowe mogłyby być odprowadzane przez wspólny komin.

    Rodzaje źródeł, wobec których nie stosuje się przepisów dyrektywy wyszczególniono w art. 2.2, między innymi:

    • obiektów, w których gazowe produkty spalania wykorzystywane są do bezpośredniego ogrzewania, suszenia lub dowolnej innej obróbki przedmiotów lub materiałów,
    • obiektów, w których gazowe produkty spalania wykorzystywane są bezpośrednio w gazowym ogrzewaniu pomieszczeń w celu poprawy warunków pracy,
    • obiektów oczyszczania gazów odlotowych przeznaczonych do oczyszczania gazów odlotowych pochodzących z procesów przemysłowych przez spalanie i które nie są eksploatowane jako niezależne obiekty energetycznego spalania,
    • reaktorów wykorzystywanych w przemyśle chemicznym,
    • obiektów do działalności badawczej, działalności rozwojowej lub do testowania średnich obiektów energetycznego spalania.

    Zgodnie z dyrektywą obiektem energetycznego spalania jest każde urządzenie techniczne, w którym paliwa są utleniane w celu wykorzystania wytworzonego w ten sposób ciepła. Istniejący obiekt energetycznego spalania oznacza obiekt oddany do użytkowania przed dniem 20 grudnia 2018 r. lub dla którego przed dniem 19 grudnia 2017 r. uzyskano pozwolenie na podstawie przepisów krajowych, pod warunkiem że obiekt ten został oddany do użytkowania nie później niż w dniu 20 grudnia 2018 r. Nowy obiekt energetycznego spalania oznacza obiekt inny niż istniejący.

    Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do implementacji jej zapisów do dnia 19 grudnia 2017 r.

    Dopuszczalne wielkości emisji

    Od dnia 20.12.2018 r. emisje do powietrza SO2, NOx i pyłu z obiektów nowych nie mogą przekraczać emisji określonych w załączniku II dyrektywy, część 2, to jest:

    Dopuszczalne wielkości emisji (mg/Nm3) dla obiektów nowych, innych niż silniki i turbiny gazowe – część 2 tabela 1

    Zanieczyszczenie

    Biomasa stała

    Inne paliwa stałe

    Olej napędowy

    Paliwa ciekłe inne niż olej napędowy

    Gaz ziemny

    Paliwa gazowe inne niż gaz ziemny

    SO2

    200 1

    400

    350 2

    35 3, 4

    NOx

    300 5

    300 5

    200

    300 6

    100

    200

    Pył

    20 7

    20 7

    20 8

    Dopuszczalne wielkości emisji określa się w temperaturze 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa i po korekcie uwzględniającej zawartość pary wodnej w gazach odlotowych, przy znormalizowanej zawartości O2 wynoszącej 6 % dla obiektów stosujących paliwa stałe, 3 % dla obiektów wykorzystujących paliwa ciekłe i gazowe innych niż silniki i turbiny gazowe.
    1. Wielkość nie ma zastosowania do obiektów opalanych wyłącznie drewnianą biomasą stałą.
    2. Do dnia 01.01.2025 r. – 1700 mg/Nm3 dla obiektów należących do małych systemów wydzielonych (SIS) lub mikrosystemów wydzielonych (MIS).
    3. 400 mg/Nm3 dla niskokalorycznych gazów koksowniczych i 200 mg/Nm3 dla niskokalorycznych gazów wielkopiecowych w hutnictwie żelaza i stali.
    4. 100 mg/Nm3 w przypadku biogazu.
    5. 500 mg/Nm3 dla obiektów o całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW.
    6. Do dnia 01.01.2025 r. – 450 mg/Nm3 w przypadku spalania ciężkiego oleju opałowego zawierającego od 0,2 % do 0,3 % N oraz 360 mg/Nm3 w przypadku spalania ciężkiego oleju opałowego zawierającego mniej niż 0,2 % N w odniesieniu do obiektów należących do SIS lub MIS.
    7. 50 mg/Nm3 dla obiektów o całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW oraz 30 mg/Nm3 dla obiektów o całkowitej nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW i nie większej niż 20 MW.
    8. 50 mg/Nm3 dla obiektów o całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW.

    Dopuszczalne wielkości emisji (mg/Nm3) dla nowych silników i turbin gazowych – część 2 tabela 2

    Zanieczyszczenie

    Rodzaj obiektu

    Olej napędowy

    Paliwa ciekłe inne niż olej napędowy

    Gaz ziemny

    Paliwa gazowe inne niż gaz ziemny

    SO2

    Silniki i turbiny gazowe

    120 1

    15 2

    NOx

    Silniki 3, 4

    190 5

    190 5, 6

    95 7

    190

    Turbiny gazowe 8

    75

    75 9

    50

    75

    Pył

    Silniki i turbiny gazowe

    10 10, 11

    Dopuszczalne wielkości emisji określa się w temperaturze 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa i po korekcie uwzględniającej zawartość pary wodnej w gazach odlotowych, przy znormalizowanej zawartości O2 wynoszącej 15 % dla silników i turbin gazowych.
    1. Do dnia 01.01.2025 r. – 590 mg/Nm3 dla silników Diesla należących do SIS lub MIS.
    2. 40 mg/Nm3 dla biogazu.
    3. Silniki o czasie funkcjonowania od 500 do 1 500 godzin w ciągu roku mogą zostać zwolnione z obowiązku przestrzegania tych dopuszczalnych wielkości emisji, jeżeli zastosowano w nich pierwotne środki ograniczenia emisji NOx oraz jeżeli spełniają dopuszczalne wielkości emisji określone w przypisie 4.
    4. Do dnia 01.01. 2025 r. w SIS i MIS – 1 850 mg/Nm3 dla silników dwupaliwowych w trybie zasilania paliwem ciekłym i 380 mg/Nm3 w trybie zasilania paliwem gazowym; 1 300 mg/Nm3 dla silników Diesla o prędkości obrotowej ≤ 1 200 obr./min i całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 20 MW i 1 850 mg/Nm3 dla silników Diesla o całkowitej nominalnej mocy cieplnej większej niż 20 MW; 750 mg/Nm3 dla silników Diesla o prędkości obrotowej > 1 200 obr./min.
    5. 225 mg/Nm3 dla silników dwupaliwowych w trybie zasilania paliwem ciekłym.
    6. 225 mg/Nm3 dla silników Diesla o całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 20 MW i prędkości obrotowej ≤ 1 200 obr./min.
    7. 190 mg/Nm3 dla silników dwupaliwowych w trybie zasilania paliwem gazowym.
    8. Zastosowanie jedynie powyżej 70 % obciążenia.
    9. Do dnia 01.01.2025 r. – 550 mg/Nm3 dla obiektów należących do SIS lub MIS.
    10. Do dnia 01.01.2025 r. – 75 mg/Nm3 dla silników Diesla należących do SIS lub MIS.
    11. 20 mg/Nm3 dla obiektów o całkowitej nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW.

    Od dnia 01.01.2025 r. emisje SO2, NOx i pyłu z istniejącego obiektu o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW nie mogą przekraczać emisji określonych w załączniku II dyrektywy, część 1 tabela 2 i 3, to jest:

    Dopuszczalne wielkości emisji (mg/Nm3) dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW, innych niż silniki i turbiny gazowe – część 1 tabela 2

    Zanieczyszczenie

    Biomasa stała

    Inne paliwa stałe

    Olej napędowy

    Paliwa ciekłe inne niż olej napędowy

    Gaz ziemny

    Paliwa gazowe inne niż gaz ziemny

    SO2

    200 1, 2

    400 3

    350 4

    35 5, 6

    NOx

    650

    650

    200

    650

    200

    250

    Pył

    30 7

    30 7

    30

    Dopuszczalne wielkości emisji określa się w temperaturze 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa i po korekcie uwzględniającej zawartość pary wodnej w gazach odlotowych, przy znormalizowanej zawartości O2 wynoszącej 6 % dla obiektów stosujących paliwa stałe, 3 % dla obiektów wykorzystujących paliwa ciekłe i gazowe innych niż silniki i turbiny gazowe.
    1. Wielkość nie ma zastosowania do obiektów opalanych wyłącznie drewnianą biomasą stałą.
    2. 300 mg/Nm3 w przypadku obiektów opalanych słomą.
    3. 1 100 mg/Nm3 w przypadku obiektów o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW i nie większej niż 20 MW.
    4. Do dnia 01.01.2030 r. – 850 mg/Nm 3 dla obiektów o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW i nie większej niż 20 MW, opalanych ciężkim olejem opałowym.
    5. 400 mg/Nm3 dla niskokalorycznych gazów koksowniczych i 200 mg/Nm3 dla niskokalorycznych gazów wielkopiecowych w hutnictwie żelaza i stali.
    6. 170 mg/Nm3 dla biogazu.
    7. 50 mg/Nm3 w przypadku obiektów o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW i nie większej niż 20 MW.

    Dopuszczalne wielkości emisji (mg/Nm3) dla istniejących silników i turbin gazowych – część 1 tabela 3

    Zanieczyszczenie

    Rodzaj obiektu

    Olej napędowy

    Paliwa ciekłe inne niż olej napędowy

    Gaz ziemny

    Paliwa gazowe inne niż gaz ziemny

    SO2

    Silniki i turbiny gazowe

    120

    15 1, 2

    NOx

    Silniki

    190 3, 4

    190 3, 5

    190 6

    190 6

    Turbiny gazowe 7

    200

    200

    150

    200

    Pył

    Silniki i turbiny gazowe

     –

    10 8

    Dopuszczalne wielkości emisji określa się w temperaturze 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa i po korekcie uwzględniającej zawartość pary wodnej w gazach odlotowych, przy znormalizowanej zawartości O2 wynoszącej 15 % dla silników i turbin gazowych.
    1. 60 mg/Nm3 w przypadku biogazu.
    2. 130 mg/Nm3 w przypadku niskokalorycznych gazów koksowniczych i 65 mg/Nm3 w przypadku niskokalorycznych gazów wielkopiecowych w hutnictwie żelaza i stali.
    3. 1 850 mg/Nm3 w następujących przypadkach: I - dla silników Diesla, których budowę rozpoczęto przed dniem 18.05.2006 r.; II - dla silników dwupaliwowych w trybie zasilania paliwem ciekłym.
    4. 250 mg/Nm3 w przypadku silników o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW.
    5. 250 mg/Nm3 w przypadku silników o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW; 225 mg/Nm3 w przypadku silników o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW i nie większej niż 20 MW.
    6. 380 mg/Nm3 dla silników dwupaliwowych w trybie zasilania paliwem gazowym.
    7. Zastosowanie jedynie powyżej 70 % obciążenia.
    8. 20 mg/Nm3 w przypadku obiektów o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i nie większej niż 20 MW.

    Od dnia 01.01.2030 r. emisje SO2, NOx i pyłu z istniejącego obiektu o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW nie mogą przekraczać emisji określonych w załączniku II część 1 tabela 1 i 3, to jest:

    Dopuszczalne wielkości emisji (mg/Nm3) dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW, innych niż silniki i turbiny gazowe – część 1 tabela 1

    Zanieczyszczenie

    Biomasa stała

    Inne paliwa stałe

    Olej napędowy

    Paliwa ciekłe inne niż olej napędowy

    Gaz ziemny

    Paliwa gazowe inne niż gaz ziemny

    SO2

    200 1, 2

    1 100

    350

    200 3

    NOx

    650

    650

    200

    650

    250

    250

    Pył

    50

    50

    50

    Dopuszczalne wielkości emisji określa się w temperaturze 273,15 K, przy ciśnieniu 101,3 kPa i po korekcie uwzględniającej zawartość pary wodnej w gazach odlotowych, przy znormalizowanej zawartości O2 wynoszącej 6 % dla obiektów stosujących paliwa stałe, 3 % dla obiektów wykorzystujących paliwa ciekłe i gazowe innych niż silniki i turbiny gazowe.
    1. Wielkość nie ma zastosowania do obiektów opalanych wyłącznie drewnianą biomasą stałą.
    2. 300 mg/Nm3 w przypadku obiektów opalanych słomą.
    3. 400 mg/Nm3 w przypadku niskokalorycznych gazów koksowniczych w hutnictwie żelaza i stali.

    Tabelę określającą emisje dopuszczalne z silników i turbin przedstawiono w części dotyczącej obiektów o mocy cieplnej większej od 5 MW.

    Od przedstawionych powyżej dopuszczalnych wartości emisji przewidziano szereg odstępstw i zwolnień, wyszczególnionych w art. 6 dyrektywy.

    W obecnym kształcie dyrektywy nie określono emisji dopuszczalnych tlenku węgla (CO). Zgodnie z art. 12.2 dyrektywy do dnia 01.01.2023 r. Komisja oceni, czy w przypadku niektórych lub wszystkich rodzajów średnich obiektów energetycznego spalania istnieje potrzeba uregulowania emisji CO. Kolejne przeglądy będą prowadzone co 10 lat i obejmą ocenę zasadności wprowadzenia bardziej rygorystycznych dopuszczalnych wielkości emisji, zwłaszcza w odniesieniu do obiektów nowych.

    Pomiary emisji i monitorowanie pracy urządzeń ochronnych

    Podstawowy zakres monitoringu obejmuje pomiary emisji wykonywane z częstością:

    • raz na trzy lata w przypadku obiektów o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 20 MW,
    • raz w roku w przypadku obiektów o nominalnej mocy cieplnej większej niż 20 MW.

    W dyrektywie przewidziano również alternatywny sposób określania częstości pomiarów (załącznik III, część 1, punkt 1). Przewidziano również możliwość określenia przez państwo członkowskie obowiązku prowadzenia pomiarów ciągłych. Zakres substancji objętych obowiązkowym monitoringiem obejmuje zanieczyszczenia, dla których określono dla danego źródła wielkości emisji dopuszczalnych oraz każdorazowo tlenek węgla.

    W przypadku zastosowania urządzeń oczyszczających spaliny w celu dotrzymania emisji dopuszczalnych, operator będzie zobowiązany do przechowywania zapisów lub informacji wykazujących rzeczywiste ciągłe funkcjonowanie takich urządzeń. Ogólne zasady nadzoru nad urządzeniami ochronnymi oraz wzory list kontrolnych przedstawiamy w dziale Obliczenia emisji w artykule Nadzór nad urządzeniami ochronnymi.

    Obowiązek prowadzenia zapisów z nadzoru nad urządzeniami służącymi do wtórnej redukcji emisji dotyczy również każdej ich niesprawności lub awarii, stając się równie ważnym aspektem nadzoru nad instalacją jak rodzaj i ilość wykorzystanych paliw lub pomiary emisji.

    Na uwagę zasługuje również wskazanie w dyrektywie na potrzebę zmniejszenia obciążenia nakładanego na małe i średnie przedsiębiorstwa eksploatujące średnie obiekty energetycznego spalania, zgodnie z którym należy zapewnić proporcjonalność obowiązków administracyjnych operatorów, które dotyczą informowania, monitorowania i sprawozdawczości, i unikać ich powielania, zapewniający przy tym, by obowiązki te umożliwiały właściwemu organowi przeprowadzenie skutecznej weryfikacji zgodności.

    Efektywność energetyczna

    Zgodnie z art. 12.1 do dnia 01.01.2020 r. Komisja dokona przeglądu postępów w dziedzinie efektywności energetycznej w średnich obiektach i oceni korzyści z wprowadzenia minimalnych norm efektywności energetycznej zgodnie z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT).

    Dyrektywa dostępna jest na stronie:

    http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=OJ:L:2015:313:TOC

    Aktualności
    • 22
      marzec
      W Dzienniku Ustaw (poz. 497) opublikowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska. Opublikowano również (poz. 498) rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekształcenia Ministerstwa Aktywów Państwowych polegającego na wyłączeniu komórek organizacyjnych obsługujących sprawy działu energia oraz pracowników obsługujących sprawy tego działu. Wyłączone komórki organizacyjne i pracownicy zostają włączeni do Ministerstwa klimatu na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekształcenia Ministerstwa Klimatu (poz. 499).
    • 20
      marzec
      Z uwagi na stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (koronawirus) terminy zaplanowanych konferencji i szkoleń zostały zmienione: - szkolenie z modelowania stężeń zanieczyszczeń w powietrzu odbędzie się 15 września br. - Kongres Biomasy 2020 zaplanowany jest na dni 18-19 maja br. Miejsca i programy Wydarzeń nie ulegają zmianie. Dokonane zgłoszenia utrzymują rezerwację miejsc.
    • 26
      luty
      Zapraszamy na I Kongres Biomasy – Wschodnioeuropejskie Spotkanie Kupców i Dostawców, które odbędzie się w Poznaniu 17 i 18 marca. To zupełnie nowa jakość na branżowym rynku konferencyjnym. Mniej prelekcji – więcej rozmów o biznesie! Swój udział w wydarzeniu potwierdzili przedstawiciele branży biomasowej, między innymi z Litwy, Białorusi i Rosji. 
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Szkolenie Rozprzestrzenianie zanieczyszczeń w powietrzu Poznań 2020
    Kongres Biomasy 2020
    Operat FB

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / GDOŚ / GIOŚ / IOŚ / MŚ:

    EPA Settlement with Concrete and Stone Producer Resolves Clean Air Violations in N. Attleborough, Mass. 13.03.2020

    EEA: Assessing air quality through citizen science 12.03.2020

    pył zawieszony PM10
    © EEA

    EPA to Review Lead Ambient Air Standards 12.03.2020

    EEA: Member States must cut emissions across all sectors to achieve EU climate targets by 2030 10.03.2020

    EPA settles diesel emissions cases against three northwest companies 05.03.2020

    EPA: Agency Releases Annual Automotive Trends Report Showing Marginal Increases in Fuel Economy 02.03.2020

    EPA Releases PFAS Action Plan: Program Update 26.02.2020

    EPA Continues to Act on PFAS, Proposes to Close Import Loophole and Protect American Consumers (20.02.2020)

    EPA and OXARC, Inc. settle Clean Air Act violations at company’s Pasco facility (20.02.2020)

    EPA’s 2019 Power Plant Emissions Data Demonstrate Significant Progress (19.02.2020)

    EPA Proposes Additional Amendments to the Regulations for Coal Combustion Residuals (19.02.2020)

    EPA Announces 2019 Annual Environmental Enforcement Results (19.02.2020)

    EPA Announces Community-Scale Air Toxics Monitoring Grant Competition (13.02.2020)

    EEA: The European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR), Member States reporting under Article 7 of Regulation (EC) No 166/2006 (06.02.2020)

    EEA: Fluorinated greenhouse gases 2019 Data reported by companies on the production, import,export, destruction and feedstock use of fluorinated greenhouse gases in the European Union, 2007-2018 (04.02.2020)

    f-gazy
    © EEA

    EEA: European Union continues to phase-down its use of climate-warming fluorinated gases (04.02.2020)

    EEA: Consumption of controlled ozone-depleting substances (04.02.2020)

    EEA: Transport: increasing oilconsumption andgreenhouse gas emissionshamper EU progresstowards environment andclimate objectives (03.02.2020)

    EPA Settlement with Gulfport Energy to Reduce Emissions from Oil and Natural Gas Operations by 313 Tons Per Year (22.01.2020)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Near-road vehicle emissions air quality monitoring for exposure modeling

    The impact of biomass burning on the oxidative potential of PM2.5 in the metropolitan area of Milan

    Physical and chemical properties of non-exhaust particles generated from wear between pavements and tyres

    Where air quality has been impacted by weather changes in the United States over the last 30 years?

    Emission and simulation of primary fine and submicron particles and water-soluble ions from domestic coal combustion in China

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprawozdanie specjalne nr 6/2020 „Zrównoważona mobilność w miastach w UE – bez zaangażowania ze strony państw członkowskich nie będzie możliwa istotna poprawa” 11.03.2020

    Przyjęcie decyzji Komisji w sprawie przekazania przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zmienionego przejściowego planu krajowego, o którym mowa w art. 32 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych 26.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »Zjednoczeni w realizacji unii energetycznej i działań w dziedzinie klimatu – Przygotowanie fundamentów w celu zapewnienia udanego przejścia na czystą energię«” 11.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Bardziej konstruktywna rola społeczeństwa obywatelskiego we wdrażaniu prawa ochrony środowiska” 11.02.2020

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających wprowadzać wodorofluorowęglowodory luzem do obrotu w Unii Europejskiej w 2021 r. 06.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku zrównoważonej Europy 2030: działania następcze w związku z celami zrównoważonego rozwoju ONZ, transformacją ekologiczną i porozumieniem klimatycznym z Paryża 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wdrażanie pakietu „Czysta energia”: krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu jako narzędzie zarządzania na poziomie lokalnym i terytorialnym w dziedzinie klimatu oraz energii aktywnej i pasywnej 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Inteligentne miasta – nowe wyzwania dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej: jak osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju? 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Rozwijanie synergii pomiędzy różnymi planami działania dotyczącymi gospodarki o obiegu zamkniętym” (15.01.2020)