Niemetanowe lotne związki organiczne - LZO VOC

    Rozpuszczalniki organiczne są jednym z rodzajów substancji najczęściej wykorzystywanych w instalacjach. Oprócz surowców, powszechne zastosowanie znajdują środki do czyszczenia i konserwacji maszyn. W praktyce niewiele rodzajów instalacji jest eksploatowanych bez stosowania środków zawierających LZO (VOC), zwłaszcza gdy ich podzespoły wykorzystują materiały nierozpuszczalne w wodzie takie jak farby do nadruku numerów partii produktu oraz kleje.

    Powszechne zastosowanie znajduje również czyszczenie produktów lub ich elementów z wykorzystaniem LZO (VOC). W niektórych branżach produkcyjnych bardziej skutecznym sposobem mycia międzyoperacyjnego lub końcowego jest nadal mycie w rozpuszczalnikach, niż mycie w detergentach.

    Definicja: niemetanowe lotne związki organiczne (NM LZO, NM VOC)

    Za niemetanowe lotne związki organiczne - NM LZO (non-methane volatile organic compounds - NM VOC) uznaje się związki organiczne (oprócz metanu) o prężności par w temperaturze 293,15K (20°C) nie mniejszej niż 10 Pa, lub posiadające taką lotność w warunkach, w jakich są użytkowane. Niektóre powszechnie wykorzystywane substancje organiczne charakteryzują się w temperaturze 20°C następującą prężnością par:

    • aceton: 24 658 Pa,

    • chloroform: 20 908 Pa,

    • toluen: 2 911 Pa,

    • oktan: 1 412 Pa,

    • glikol etylenowy: 8 Pa.

    Obliczenie prężność par czystej substancji w określonej temperaturze użytkowania umożliwia równanie Antoine'a:

    Niemetanowe lotne związki organiczne - LZO VOC

    W przypadku braku wartości stałych A, B, C dla zadanego przedziału temperatury, należy skorzystać z innych równań i współczynników.

    Przykładem znaczenia temperatury dla prężności par może być wymieniony powyżej glikol etylenowy, który w temperaturze 10°C posiada prężność par równą 3 Pa, w temperaturze 20°C 8 Pa, a w temperaturze 40°C 44 Pa. Szerszy zbiór związków organicznych wraz z charakterystyką prężności par przedstawiamy w dziale Obliczenia emisji w zakładce Magazynowanie cieczy lotnych w zbiornikach.

    Odmienne kryterium klasyfikacji lotnych związków organicznych obowiązuje wobec farb i lakierów, których dotyczy rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie ograniczenia emisji lotnych związków organicznych zawartych w niektórych farbach i lakierach przeznaczonych do malowania budynków i ich elementów wykończeniowych, wyposażeniowych oraz związanych z budynkami i tymi elementami konstrukcji oraz w mieszaninach do odnawiania pojazdów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1353), zastępujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących ograniczenia emisji lotnych związków organicznych powstających w wyniku wykorzystywania rozpuszczalników organicznych w niektórych farbach i lakierach oraz w mieszaninach do odnawiania pojazdów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1569). W myśl definicji zawartej w rozporządzeniu za lotne związki organiczne uznaje się LZO o początkowej temperaturze wrzenia mniejszej lub równej 250ºC, mierzonej w warunkach ciśnienia normalnego 101,3 kPa.

    Podstawą oceny czy z instalacji dochodzi do emisji LZO (VOC) jest analiza składu wykorzystywanych materiałów i surowców. Jeśli są w nich zawarte rozpuszczalniki, należy ocenić czy i jeśli tak, jaka część z nich może być emitowana do powietrza (w sposób zorganizowany lub niezorganizowany). Skalę emisji LZO (VOC) można określić jedną z trzech metod:

    1. Przyjęcie emisji równej 100% LZO (VOC) zawartych w zużywanych materiałach: metoda stosowane jest gdy:

    • skala emisji jest nieznaczna i jej przyjęcie nie powoduje nadmiernych opłat za emisję,

    • prawdopodobne jest 100% odparowanie wykorzystywanych rozpuszczalników, np.:

      • LZO (VOC) stosowane do czyszczenia drukarek, gdy wykorzystane czyściwa magazynowane są w otwartych pojemnikach,

      • LZO (VOC) zawarte w środkach antyadhezyjnych do form,

      • LZO (VOC) stanowiące składniki gazu nośnego preparatów,

    • brak jest danych o współczynnikach emisji z preparatów, a ich wyznaczenie wymagałoby nakładów niewspółmiernych do potencjalnych korzyści.

    1. Zgrubny bilans LZO. Obejmuje on precyzyjną identyfikacje rozpuszczalników zawartych w wykorzystywanych materiałach oraz wyznaczenie LZO (VOC) w głównych strumieniach pomniejszających emisję do powietrza w sposób przybliżony lub na podstawie jednorazowych oznaczeń. Przykładem zastosowania metody 2 jest bilansowanie emisji z mycia z wykorzystaniem LZO (VOC), z którego jedynym odpadem jest koncentrat (pozostałość podestylacyjna z sekcji odzysku rozpuszczalnika). W takim przypadku wystarczającym przybliżeniem emisji LZO (VOC) jest różnica pomiędzy zużytym rozpuszczalnikiem i jego pozostałością w koncentracie, wyznaczona na podstawie jednostkowego pomiaru.

    2. Dokładny bilans LZO. Ocenia on z wysoką dokładnością i wiarygodnością poszczególne strumienie, w których mogą znajdować się niemetanowe lotne związki organiczne. Metoda stosowana wobec instalacji objętych i nieobjętych standardami emisyjnymi, z których skala emisji przekracza poziom kilku ton w ciągu roku. Metody sporządzania bilansów LZO dla różnych rodzajów działalności oraz zasady wyznaczania LZO (VOC) w strumieniach procesowych opisano w dziale Bilans LZO.

    Opłaty za emisje LZO (VOC)

    Możliwość zastosowania stawek opłat właściwych dla poszczególnych grup substancji zamiast znacznie wyższej ogólnej stawki dla substancji organicznych jest uwarunkowana wiedzą o składzie wykorzystywanych rozpuszczalników. Za wyjątkiem instalacji, z których skala emisji jest tak mała, że analiza tych danych jest nieuzasadniona ekonomicznie, informacje przedstawiane w kartach charakterystyk preparatów i mieszanin pozwalają na podział ładunku emitowanych LZO (VOC) pomiędzy poszczególne grupy i przypisanie stawce odpowiadającej niezidentyfikowanym substancjom organicznym tylko nieznacznej, pozostałej części LZO (VOC). Zasady wyznaczania opłat za emisję rozpuszczalników opisano w dziale Opłaty w zakładce Niemetanowe lotne związki organiczne (NM LZO). Ogólne zasady podziału LZO (VOC) można również stosować wobec mieszanin złożonych, takich jak produkty destylacji ropy naftowej np. solvent naphtha (petroleum). Przykład podziału mieszaniny na poszczególne grupy związków o określonej stawce opłat przedstawiono w dziale Opłaty w zakładce Węglowodory.

    Zastosowanie innych metod obliczeniowych niż bilans LZO

    Emisja z instalacji, w których wykorzystywane są rozpuszczalniki organiczne w dużych ilościach nie powinna być wyznaczana na podstawie bilansu LZO. Błąd pomiaru strumieni masy o dużych wartościach może bowiem wielokrotnie przekraczać wielkości rzeczywistych emisji do powietrza. W szczególności bilans LZO nie powinien stanowić podstawy obliczeń strat rozpuszczalników w przypadku następujących rodzajów procesów:

    • wykorzystujących rozpuszczalniki jako surowce podlegające przemianom chemicznym (przemysł wielkotonażowych chemikaliów organicznych i chemikaliów przetworzonych) lub złożonym operacjom fizycznym, np. rafinacji ropy naftowej,

    • niektórych przypadków wykorzystania rozpuszczalników jako środowiska reakcji chemicznych,

    • przeładunku paliw ciekłych.

    W przypadku konieczności wyznaczania emisji dla ww. kategorii na podstawie bilansu, w pierwszej kolejności powinna zostać przeprowadzona analiza niepewności pomiaru strumieni zawierających LZO (VOC). Gdy tylko jest to możliwe, obliczenia emisji powinny być prowadzone w systemie technik i narzędzi właściwych dla poszczególnych grup źródeł, lub części instalacji, np. w oparciu o pomiary emisji ze źródeł punktowych, lub obliczenia emisji niezorganizowanej według zasad określonych w dziale Emisja niezorganizowana.

    Stronę zaktualizowano 05.09.2015 r.; 31.08.2016 r.

    Aktualności
    • 14
      kwiecień
      W Dzienniku Ustaw (poz. 680) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Rozporządzenie implementuje między innymi dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.
    • 03
      kwiecień
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie ze skarg R. K., R. S. i "A" S.A. w K. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr V/36/1/2017 w przedmiocie ograniczenia eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Skarżący R. K., R. S. są mieszkańcami województwa śląskiego, którzy korzystają z tradycyjnych pieców węglowych, które nie spełniają parametrów instalacji, jakie zgodnie z zaskarżoną uchwałą są dopuszczone do stosowania, i będą zobowiązani do ich wymiany, jak również do niespalania paliw których użytkowanie zostało zabronione na mocy uchwały. Tym samym wg skarżących uchwała antysmogowa narusza ich prawa, w tym  konstytucyjną zasadę wolności i praw człowieka i obywatela. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że Konstytucja dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw konstytucyjnych, prawa i wolności jednostki nie mają charakteru absolutnego. Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podstawą prawną przyjęcia przedmiotowej uchwały był art. 96 POŚ. Przepis ten dał sejmikom uprawnienie do wprowadzenia, w drodze uchwały, ograniczenia lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko. Te ważne wartości chronione konstytucyjnie dopuszczają wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw, celem realizacji dobra wspólnego. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów konstytucyjnych skarżących i oddalił skargę. Orzeczenie nie jest prawomocne.
    • 22
      luty
      W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2018/C 054/05) opublikowana została Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska. Ocenie została poddana zarówno implementacja polityki i prawodawstwa UE, jak i ich stosowanie. Do następnego etapu przeglądu, zdaniem Europejskiego Komitetu Regionów, powinna zostać włączona ocena wdrażania dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych. Pozytywnie oceniono zamiar Komisji Europejskiej, co do pogłębienia wiedzy o jakości administracji publicznej w poszczególnych krajach. Komitet zwraca się również do państw członkowskich, by ułatwiały dokonywanie lokalnych i regionalnych przeglądów wdrażania polityki ochrony środowiska odpowiadających przeglądom krajowym. Jednocześnie, zauważając ograniczone zasoby administracji lokalnej do wystarczającego rozwoju własnego know-how w zakresie wymogów regulacyjnych, Komitet wzywa państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do zadbania o to, by zasoby finansowe i ludzkie organów ds. środowiska odpowiadały przekazanym zadaniom. Wzywa władze lokalne i regionalne, by przy wsparciu ze strony państw członkowskich skorzystały z pomocy technicznej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w kontekście celu tematycznego 11, aby zwiększyły zdolność instytucjonalną i administracyjną swoich działów ochrony środowiska. Zachęca je również, by wykorzystały program wspierania reform strukturalnych UE do usprawnienia swych organów ds. środowiska. Wzywa władze lokalne i regionalne, by wspierały dobrowolne umowy sektorowe z kluczowymi sektorami przemysłowymi lub umowy między władzami publicznymi a podmiotami społecznymi w celu dostarczenia informacji, rozpoznania problemów i znalezienia rozwiązań. Podkreśla, że UE musi realizować bardziej stanowczą i skuteczną politykę ograniczania zanieczyszczeń u źródła w wielu obszarach polityki ochrony środowiska, gdyż bez tego niemożliwe będzie przestrzeganie różnych aktów prawodawstwa UE dotyczącego norm jakości środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Uznaje, że ograniczona dostępność danych nadal powoduje problemy związane z wdrażaniem polityki i prawodawstwa UE, i że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w gromadzeniu wiedzy i danych, dostarczaniu informacji ogółowi społeczeństwa i podnoszeniu świadomości wśród obywateli.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    Szkolenia Bilans LZO
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    EU: Clean air - Commission improves car emissions tests further (04.05.2018)

    emisja spalin
    © 123rf.com

    EEA: Reported data on large combustion plants covered by the Industrial Emissions Directive (04.05.2018)

    emisja LCP raportowanie
    © 123rf.com

    EEA: European Union Emissions Trading System (EU ETS) data (02.05.208)

    EEA: Air Quality e-Reporting (25.04.2018)

    EEA: Monitoring of CO2 emissions from passenger cars – Regulation (EC) No 443/2009 (24.04.2018)

    EPA: The U.S. Government and Pennsylvania Settle with MarkWest for Air Emission Violations at Natural Gas Facilities (24.04.2018)

    EEA: No improvements on average CO2 emissions from new cars in 2017 (23.04.2018)

    emisja spalin z samochodów
    © EEA

    Commission welcomes final vote on energy performance of buildings (18.04.2018)

    EPA: Latest Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks Shows Continued Progress (18.04.2018)

    JRC: Air quality  - EU action reduces pollution from shipping in European coastlines, cities and ports (16.04.2018)

    EEA: Tax breaks and incentives make Europeans buy cleaner cars (12.04.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Long-term monitoring of black carbon across Germany OPEN ACCESS

    A study of atmospheric mixing of trace gases by aerial sampling with a multi-rotor drone OPEN ACCESS

    The traffic emission-dispersion model for a Central-European city agrees with measured black carbon apportioned to traffic OPEN ACCESS

    Small-scale variations in ozone concentration in low mountains

    Zobacz EUR-Lex:

    emisje ekologiczne oznakowanieDecyzja Komisji  2018/680 z dnia 2 maja 2018 r. ustanawiająca kryteria oznakowania ekologicznego UE dla usług sprzątania pomieszczeń (04.05.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2018 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym) w sprawie oceny oddziaływania na środowisko po zrealizowaniu przedsięwzięcia wg nowej procedury, zgodnej z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (23.04.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2018 r. – Komisja Europejska / Rzeczpospolita Polska: długotrwałe przekroczenie norm jakości powietrza (16.04.2018)

    smog Wrocław Polska
    © 123rf.com

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (19.03.2018)

    Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do niedrogowych maszyn ruchomych (16.03.2018)

    Komunikat Komisji dotyczący ekoprojektu dla klimatyzatorów i wentylatorów przenośnych oraz etykiet efektywności energetycznej dla klimatyzatorów (09.03.2018)

    Decyzja Rady (UE) 2018/219 z dnia 23 stycznia 2018 r. w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (16.02.2018)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. przywozić do Unii Europejskiej lub z niej wywozić substancje kontrolowane, które zubożają warstwę ozonową, oraz dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. produkować lub przywozić te substancje do nieodzownych zastosowań laboratoryjnych i analitycznych (15.02.2018)