Tło zanieczyszczenia powietrza (aktualny stan jakości powietrza)

    >>> najbliższe szkolenie otwarte: Obliczanie rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu 26-27.09.2023

    Na tej stronie prezentujemy najważniejsze zagadnienia dotyczące tła zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, w tym aktualność informacji z GIOŚ, zakres związków i sposób postępowania w razie braku niektórych substancji, optymalizację pracy przy uwzględnianiu tła w modelowaniu stężeń imisyjnych.

    Termin ważności

    We wcześniejszych latach w różnych województwach otrzymywaliśmy zaktualizowane dane o tle zanieczyszczenia powietrza w różnych terminach po zakończeniu roku kalendarzowego (w pierwszych tygodniach stycznia, po dłuższym czasie lub dopiero po opublikowaniu rocznych ocen jakości powietrza). Z doświadczenia roku 2022 wynika, że termin aktualizacji informacji o tle został ujednolicony dla wszystkich Regionalnych Wydziałów Monitoringu Środowiska GIOŚ. Zgodnie z aktualną informacją GIOŚ (pismo z dnia 29.08.2022 r.) „Aktualny stan jakości powietrza (tło substancji) określany jest na podstawie ostatniej rocznej oceny jakości powietrza wykonanej przez GIOŚ dla danego województwa […] Na przykład w roku 2022 wojewódzkie oceny jakości powietrza za rok 2021 zostały wykonane do dnia 30 kwietnia 2022 r. i po tym terminie rozkłady stężeń, opracowane do ocen poszczególnych substancji, są podstawą przygotowania i udostępniania informacji o tle substancji w powietrzu. Informacje te będą aktualne do czasu wykonania kolejnej rocznej oceny jakości powietrza, czyli oceny za rok 2022. Zatem w okresie od 1 maja 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r. aktualny stan jakości powietrza (tło substancji) określany jest na podstawie wyników oceny jakości powietrza za rok 2021.”

    Zapewnienie aktualności danych o tle w przewidywalnym terminie ma szczególne znaczenie dla postępowań administracyjnych dotyczących decyzji środowiskowych oraz pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwoleń zintegrowanych i zgłoszeń instalacji. Dzięki przyjętemu rozwiązaniu znika obszar niepewności dotyczący aktualności tła i potrzeba wezwania do jego wyjaśnienia.

    Aktualność rocznych ocen jakości powietrza można sprawdzić na stronie GIOŚ/Publikacje/Roczna ocena… lub na stronie portalu wszystkooemisjach.pl Roczna ocena jakości powietrza za rok 2021, 2020, 2019

    Zakres substancji

    Podstawą określenia tła przez GIOŚ jest punkt 1.1 referencyjnej metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu, zawartej w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2010 Nr 16 poz. 87), zgodnie z którym:

    -    tło substancji, dla których są określone dopuszczalne poziomy w powietrzu, stanowi aktualny stan jakości powietrza określony przez właściwy inspektorat ochrony środowiska jako stężenie uśrednione dla roku

    -    dla pozostałych substancji tło uwzględnia się w wysokości 10 % wartości odniesienia uśrednionej dla roku

    -    tło opadu substancji pyłowej uwzględnia się w wysokości 10 % wartości odniesienia opadu substancji pyłowej

    W teorii ww. regulacja wydaje się prosta do zastosowania. Dla związków o określonych poziomach dopuszczalnych tło zanieczyszczenia powietrza podaje GIOŚ. Dla pozostałych należy przyjąć 10 % wartości odniesienia dla roku. W praktyce często jednak nie udaje się tego zrealizować.

    Zgodnie z zapisem punktu 1.1 aktualny stan jakości powietrza powinien zostać określony przez GIOŚ dla związków wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 września 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (t.j. Dz.U. 2021 poz. 845), zatytułowanym Poziomy dopuszczalne dla niektórych substancji w powietrzu […], czyli dla następujących związków:

    -    benzenu

    -    dwutlenku azotu

    -    tlenków azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu

    -    dwutlenku siarki

    -    ołowiu i jego związków w pyle zawieszonym PM10

    -    PM2,5

    -    PM10

    Dyskusyjne, ale nie problematyczne w postępowaniach administracyjnosadowych jest określanie tła dla tlenku węgla. Został bowiem dla tego związku określony poziom dopuszczalny, ale nie dla roku. Nie ma to większego znaczenia, ponieważ nie ma również normatywu jakości powietrza dla roku wyrażonego wartością odniesienia. Problematyczne może być nieokreślenie przez niektóre wydziały GIOŚ tła zanieczyszczenia powietrza dla NOx. Część wydziałów udziela informacji o NOx, jeżeli uwzględnimy ten związek we wniosku (na standardowym formularzu wystarczy samodzielnie dodać pole NOx). Poniżej przedstawiamy fragmenty oryginalnych odpowiedzi GIOŚ z różnych województw, pokazujące różnice pomiędzy tłem NOx i NO2:

    aktualny stan zanieczyszczenia powietrza

    Jeżeli we wniosku o udzielenie informacji spełniliśmy obowiązek wynikający z ww. punktu 1.1 (we wniosku o udostępnienie informacji było zawarte żądanie podania tła dla NOx w przeliczeniu na NO2) oraz nie uzyskaliśmy odpowiedzi z GIOŚ, do określenia tła dla NOx możemy wykorzystać informację o stężeniu NO2. Niedopuszczalne jest natomiast zignorowanie informacji o tle NO2 i przyjęcie tła dla NOx według ogólnej zasady 10 % poziomu dopuszczalnego. Konieczne jest uwzględnienie oczywistego warunku logicznego „jeżeli tło zanieczyszczenia powietrza NO2 ma pewną wartość, to tło sumy NO2 i NO (czyli tlenków azotu) nie może mieć niższej wartości”, na przykład:

    -    otrzymaliśmy informację z GIOŚ o tle NO2 na poziomie 20 µg/m3

    -    nie otrzymaliśmy informacji o tle NOx

    -    tło zanieczyszczenia powietrza NOx nie może wynosić 10 % z 30 µg/m3, czyli 3 µg/m3, ponieważ tło samego dwutlenku azotu, który stanowi jeden ze składników NOx wynosi 20 µg/m3

    Oprócz oczywistego warunku logicznego zastosowanie ogólnej zasady 10 % poziomu dopuszczalnego nie odpowiada interpretacji językowej punktu 1.1, który w zakresie zasady 10 % odwołuje się wyłącznie do wartości odniesienia, a przywołana wartość 30 µg/m3 jest poziomem dopuszczalnym, a nie wartością odniesienia.

    Rozporządzenie w sprawie wartości odniesienia nie daje nam również podstaw do samodzielnego oszacowania tła zanieczyszczenia powietrza NOx na wyższym poziomie niż NO2. Chociaż różnice pomiędzy stężeniami NO2 i NOx możemy obserwować na każdej stacji monitoringowej (w zależności od odległości stacji od źródeł emisji są one większe lub mniejsze, ale zawsze mają wartość większą od zera, co oznacza, że w powietrzu tlenków azotu jest więcej niż dwutlenku azotu), nie wolno nam tej różnicy dodać do poziomu NO2. Wiążącą moc dla postępowania administracyjnego ma wyłącznie informacja uzyskana z GIOŚ (aktualny stan jakości powietrza).

    Znaczenie zmiany tła dla oceny wyników modelowania i optymalizacja pracy w Operacie FB

    Dla użytkowników programu obliczeniowego Operat FB ważna może być informacja o zasadach dokonywania w programie oceny wartości odniesienia (różnicy pomiędzy wartością dopuszczalną i tłem zanieczyszczenia). Dane o tle zanieczyszczenia powietrza są całkowicie niezależne od wyników obliczeń, co oznacza, że po zmianie danych o tle nie ma potrzeby wykonywania ponownych obliczeń. Program dokonuje jedynie ponownej oceny uzyskanych wcześniej wyników ze zaktualizowanymi wartościami dyspozycyjnymi.

    Pracę przy wprowadzaniu danych do programu optymalizujemy w dwóch krokach:

    •    krok I: wybieramy funkcję „Oblicz z Da”. Program obliczy tło zanieczyszczenia powietrza dla wszystkich związków na poziomie 10 % wartości odniesienia określonej dla roku i poziomów dopuszczalnych (NOx, PM2,5), a dla tlenku węgla przyjmie wartość 0:

    tło zanieczyszczenia powietrza

    •    krok II: wpisujemy wartości tła związków, dla których otrzymaliśmy informację z GIOŚ

    tło zanieczyszczenia powietrza w Polsce

    Aktualności
    • 12
      maj
      Serdecznie zapraszamy na szkolenia zaplanowane na wrzesień br.: - Specjalista ds. Emisji - Bilans LZO - Rozprzestrzenianie zanieczyszczeń w powietrzu Cykl szkoleń w sesji jesiennej rozpoczyna dwudniowe szkolenie Specjalista ds. Emisji, które odbędzie się w dniach 12-13 września br. Szkolenie poprowadzi prof. Agnieszka Goroncy, Bartosz Kuśmidrowicz i Konrad Jabłoński. Szczegółowe informacje o szkoleniu zamieściliśmy na stronie https://wszystkooemisjach.pl/513 W kolejnym tygodniu września odbędzie się szkolenie z Bilansów LZO (webinarium live 19.09.2023, warsztaty 20.09.2023). Szczegóły szkolenia przedstawiamy na stronie https://wszystkooemisjach.pl/517 Jesienny cykl szkoleń zamyka szkolenie z obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu, które odbędzie się 26-27 września (webinarium live oraz warsztaty). Szkolenie poprowadzi Bartosz Kuśmidrowicz oraz Ryszard Samoć. Szczegółowe informacje o szkoleniu na stronie https://wszystkooemisjach.pl/515
    • 12
      maj
      Stronę z rocznymi ocenami jakości powietrza, zamieszczoną w dziale Operaty Ochrony Powietrza, uzupełniliśmy o publikacje GIOŚ za rok 2022. Stronę uzupełniliśmy również o Najważniejsze informacje o rocznych ocenach jakości powietrza. Strona jest dostępna pod adresem: https://wszystkooemisjach.pl/409/roczna-ocena-jakosci-powietrza Dokumenty opublikowane przez GIOŚ stanowią podstawę oceny, czy na danym obszarze wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, a także pozwolenia zintegrowanego wymaga wcześniejszego postępowania kompensacyjnego, o którym mowa w art. 225 ustawy Prawo ochrony środowiska. Publikacja rocznych ocen jakości powietrza zamyka również etap weryfikacji danych monitoringowych za rok 2022 i umożliwia aktualizację informacji o tle zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Ustalone wartości będą obowiązywały przez kolejny rok. Artykuł o zasadach sporządzania informacji o tle zamieściliśmy na stronie: https://wszystkooemisjach.pl/487/tlo-zanieczyszczenia-powietrza-aktualny-stan-jakosci-powietrza
    • 03
      kwiecień
      W minionym tygodniu (28.03) w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (L 90/46) zostało opublikowane Zalecenie Komisji (UE) 2023/688 z dnia 20 marca 2023 r. w sprawie pomiaru liczby cząstek stałych do celów okresowej kontroli technicznej pojazdów wyposażonych w silniki wysokoprężne. Oprócz względów środowiskowych i ekonomicznych, genezą zalecenia są wnioski z badań, które wskazują, że „nawet pojazdy z uszkodzonymi lub poddanymi ingerencji filtrami cząstek stałych w silnikach Diesla mogą pomyślnie przejść badanie zadymienia, a wadliwe działanie nie zostanie zauważone”. Zdaniem Komisji „aby móc wykryć pojazdy z wadliwymi filtrami cząstek stałych w silnikach Diesla, należy wprowadzić w ramach okresowych kontroli technicznych pojazdów pomiar liczby cząstek stałych „PN” – według metodyki wspólnej dla wszystkich krajów członkowskich Unii. System obejmie pojazdy lekkie z silnikami Diesla zarejestrowane po raz pierwszy od 1 stycznia 2013 r. (Euro 5b i nowsze) oraz pojazdy ciężarowe o dużej ładowności z silnikami Diesla zarejestrowane po raz pierwszy od 1 stycznia 2014 r. (Euro VI i nowsze). Opublikowane zalecenie ma stanowić pierwszy krok w kierunku zharmonizowanego pomiaru liczby cząstek stałych „PN” podczas badań zdatności do ruchu drogowego w całej Unii. Załącznik do zalecenia zawiera Wytyczne dotyczące pomiaru liczby cząstek stałych. Zalecenie 2023/688 jest dostępne na stronie eur-lex
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    Konferencja Biomasa i paliwa alternatywne w ciepłownictwie 2023
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER

    Program zwiększania kompetencji i Szkolenia zamknięte

    Warsztaty on-line

    Zobacz komunikaty JRC/ IPPC Bureau / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    JRC: CBAM - greenhouse gas emissions from manufacturing: what difference across countries? (29.09.2023)

    IOS-PIB: Podręcznik adaptacji do zmian klimatu dla miast (28.09.2023)

    WIOŚ w Katowicach: Osunięcie hałdy i emisja pyłu w Radlinie -  kontrola interwencyjna Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska

    zanieczyszczenie powietrza PM10 PM2,5
    © WIOŚ Katowice

    EPA [PFAS] Finalizes Rule to Require Reporting of PFAS Data to Better Protect Communities from Forever Chemicals (28.09.2023)

    EPA [bezwodny amoniak] Settles with Two Watsonville, Calif., Companies for Claims of Chemical Safety Violations (25.09.2023)

    IOŚ-PIB: szkolenia z adaptacji miast powyżej 20 tys. mieszkańców do zmian klimatu (20.09.2023)

    zmiany klimatu adaptacja podręcznik
    © IOŚ-PIB

    EEA: EU and global consumption of controlled ozone-depleting substances (15.09.2023)

    EEA: EU consumption of controlled ozone-depleting substances (15.09.2023)

    EEA: EU continues phasing out use of chemicals that harm the ozone layer (15.09.2023)

    EEA: Emission reduction of the main air pollutants by Member State from 2005 to 2021 (14.09.2023)

    EEA: Percentage emission reductions of main air pollutants in 2021 compared with 2005 levels (14.09.2023)

    EEA: Persistent organic pollutant emissions in the EU-27 Member States, by country, 2005-2021 (14.09.2023)

    EEA: Emissions of persistent organic air pollutants in the 27 EU Member States, 2005-2021 (14.09.2023)

    EEA: Percentage emission reductions of primary heavy metals of EU Member States in 2021 compared with 2005 levels (14.09.2023)

    EEA: Percentage emission reductions in 2021 of primary heavy metals compared with 2005 levels (14.09.2023)

    U.S. EPA [emisje w portach] Tadano Group to Pay $40 Million to Settle Clean Air Act Violations After Selling Noncompliant Diesel Engines (31.08.2023)

    U.S. EPA [emisje metanu z sektora ropy i gazu] Biden-Harris Administration Announces Availability of $350 Million in Grants to States to Cut Methane Emissions from Oil and Gas Sector (31.08.2023)

    EPA [amoniak] penalizes Yakima companies $194,000 for violating federal rules aimed at preventing accidental chemical releases (28.08.2023)

    IPPC Bureau: The first draft of the revised BREF for the Ceramic Manufacturing Industry (CER) has been issued for comments. Deadline to provide comments 31 October 2023 (24.08.2023)

    U.S. EPA [transport] Idaho Diesel Parts Companies and Owner Plead Guilty to Selling and Installing Illegal Defeat Devices and Agree to Pay $1 Million (24.08.2023)

    KOBiZE: CBAM – przyjęcie rozporządzenia wykonawczego dotyczącego okresu przejściowego oraz informacja o wytycznych i szkoleniach organizowanych przez KE (22.08.2023)

    EEA: Average CO₂ emissions and targets of pools of van manufacturers in EU, Iceland and Norway (21.08.2023)

    EPA [ozon] Initiates New Review of the Ozone National Ambient Air Quality Standards to Reflect the Latest Science (21.08.2023)

    EEA: Average CO₂ emissions from new vans (21.08.2023)

    U.S. EPA [bezwodny amoniak] Fremont, Calif., Ice Processing Facility Improves Safety, Pays $169,400 Penalty, in Settlement with EPA (21.08.2023)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    On the transfer of dense gases from a forest sub-canopy into the wind field above

    A quantitative exploration of the interactions and synergistic driving mechanisms between factors affecting regional air quality based on deep learning

    Source specific health risks of size-segregated particulate bound metals in an urban environment over northern India

    Emissions of isoprene and monoterpenes from urban tree species in China and relationships with their driving factors

    Ozone air quality deteriorated by inter-provincial transport downwind of Seoul metropolitan area

    Effects of driving conditions on aerosol formation from photooxidation of gasoline vehicles exhaust in Hong Kong

    An Online Downscaling Method to Simulate High Resolution Atmospheric Concentrations of Pesticides with the 3D Chemistry-Transport Model CHIMERE: Application and Evaluation

    Estimating background concentrations of PM2.5 for urban air quality modelling in a data poor environment

    Low-cost sensors and Machine Learning aid in identifying environmental factors affecting particulate matter emitted by household heating

    Estimation of daily NO2 with explainable machine learning model in China, 2007–2020

    Zobacz EUR-Lex:

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1242 w odniesieniu do wzmocnienia norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz włączenia obowiązków sprawozdawczych, a także uchylającego rozporządzenie (UE) 2018/956” (29.09.2023)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego a) „Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »Plan przemysłowy Zielonego Ładu na miarę epoki neutralności emisyjnej«” [COM(2023) 62 final] – b) „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji produktów technologii neutralnych emisyjnie (akt w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie)” (29.09.2023)

    Decyzja Komisji z dnia 28 lipca 2023 r. zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Belgii, Bułgarii, Czech, Danii, Niemiec, Estonii, Irlandii, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Łotwy, Luksemburga, Węgier, Niderlandów, Austrii, Polski, Portugalii, Finlandii i Szwecji do dziennika transakcji Unii Europejskiej (29.09.2023)

    Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 30 marca 2023 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych zmieniającego dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 517/2014 (27.09.2023)

    Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 30 marca 2023 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1005/2009 (27.09.2023)

    Decyzja Komisji z dnia 14 lipca 2023 r. zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie korekt w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Belgii, Czech, Danii, Niemiec, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoch, Litwy, Niderlandów, Polski i Szwecji do dziennika transakcji Unii Europejskiej (27.09.2023)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych i uchylenia dyrektywy 2014/94/UE (22.09.2023)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1805 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim oraz zmiany dyrektywy 2009/16/WE (22.09.2023)

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955  (20.09.2023)

    CBAM - Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1773 z dnia 17 sierpnia 2023 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obowiązków sprawozdawczych do celów mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 w okresie przejściowym (15.09.2023) 

    CBAM CO2

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/1760 z dnia 11 września 2023 r. w sprawie uznania sprawozdania zawierającego informacje o typowym poziomie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z uprawy rzepaku w Australii na podstawie art. 31 ust. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (12.09.2023)

    Decyzja Komisji (UE) 2023/1665 z dnia 28 sierpnia 2023 r. w sprawie sprostowania decyzji (UE) 2023/1409 polecającej centralnemu administratorowi rejestru Unii zwrócenie państwom członkowskim i Zjednoczonemu Królestwu nadwyżki unijnej na koniec drugiego okresu rozliczeniowego protokołu z Kioto (30.08.2023)