Operaty ochrony powietrza – oprogramowanie

    Zanieczyszczenie powietrza i emisja zanieczyszczeń  PROEKO Ryszard Samoć    www.proeko-rs.pl

     

    zanieczyszczenie powietrza - emisja zanieczyszczeń

     

    Pakiet OPERAT FB dla Windows 

     

    Pakiet programów komputerowych Operat FB służy do modelowania rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym emitowanych ze źródeł punktowych, powierzchniowych i liniowych zgodnie z metodyką określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z roku 2010 nr 16 poz. 87).

    Program wykonuje następujące obliczenia:

    • stężeń maksymalnych (z jednego lub wszystkich emitorów) oraz odległości wystąpienia stężeń maksymalnych i krytycznych warunków atmosfery, jak również emisji granicznej,

    • automatycznej oceny zakresu obliczeń, stężeń maksymalnych, stężeń średniorocznych oraz częstości przekroczeń wartości D1 lub 99,8 percentyla ze stężeń maksymalnych, obliczenia w sieci receptorów  na różnych wysokościach, wraz z podaniem krytycznych parametrów atmosfery oraz określeniem udziału emitorów, 

    • opadu pyłu w sieci receptorów i udziału emitorów w opadzie pyłu.

    Pakiet Operat FB posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie.
    Program stosuje ponad 800 użytkowników.

    Multimedialna instrukcja 

    Zobacz: dodatkowe moduły
      zrzuty ekranów
      stronę programu na serwerze PROEKO R.S.


    Informacje szczegółowe:

    Emitory powierzchniowe mogą mieć kształt koła lub wielokąta, natomiast liniowe mogą się składać z wielu różnych odcinków. Program dzieli je automatycznie na emitory zastępcze.

    Zanieczyszczenie powietrza wywołane emisją z emitorów liniowych - dróg może być obliczane metodyką CALINE3 uwzględniającą mieszanie powietrza wywołane ruchem pojazdów.

    Liczba emitorów jest nieograniczona. Emitory można przypisać do grup co pozwala na chwilowe wyłączanie z obliczeń wybranego zbioru emitorów w celu stwierdzenia ich znaczenia dla wynikówEmisja zanieczyszczeń może być określana dla każdego emitora jako wartość stała w roku lub charakterystyczna dla poszczególnych podokresów.

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń można modelować w sieci do 64 000 receptorów.  Oprócz standardowej siatki można wprowadzić dodatkową siatkę zaw. współrzędne np. dla budynków mieszkalnych,  w tym wysokość receptora i szorstkość terenu.  Umożliwia to obliczenia stężeń na różnych wysokościach elewacji budynku.

    Pakiet zawiera róże wiatrów dla całej Polski (z katalogu z 1980 r.) z możliwością ich edycji i drukowania wykresów i zestawień tabelarycznych.
    Możliwy jest import róż z plików otrzymywanych z  IMGW.

    Współrzędne emitorów (punktowych, liniowych, powierzchniowych), granic zakładu oraz dodatkowych rysunków mogą być odczytane (poprzez zaznaczanie myszą) ze zeskanowanej mapy terenu   ( w formacie TIF, BMP ,JPG, PNG) lub mapy z AutoCAD-a (dwg, dxf).

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń może jednocześnie obejmować obliczenia w sieci receptorów do 40 substancji. Program wykonuje także obliczenia dla odorów w jednostkach zapachowych.

    W  wersji profesjonalnej programu dostępny jest m.in. moduł do obliczania emisji z hałd i składowisk oraz  moduł do obliczania emisji ze zbiorników ścieków przemysłowych.

    Baza danych jest obsługiwana przez serwer Firebird 2.1 . Istnieje możliwość pracy w sieci wielostanowiskowej z jednoczesnym dostępem do projektu przez wielu użytkowników. Do pakietu dołączona jest bezpłatna przeglądarka danych, którą można np.  przekazać razem z plikiem projektu do urzędu.

    Pakiet zawiera szereg ułatwień we wprowadzaniu danych:

    • wprowadzanie jednocześnie parametrów lub emisji wszystkich emitorów z możliwością wklejenia bloku komórek np. z Excela,
    • klonowanie emitorów oraz tworzenie  serii emitorów leżących wzdłuż jednej linii np. wentylatorów na dachu.
    • tworzenia bibliotek typowych list zanieczyszczeń (np. kotłownia) oraz typowych składów frakcyjnych pyłu. Ponadto program umożliwia wybór składu frakcyjnego z bazy danych kilku tysięcy analiz wykonanych przez EPA oraz z bazy CEIDARS, w tym pyłu PM 2,5.
    • średnią aerodynamiczną szorstkość terenu można obliczyć poprzez zaznaczanie obszarów na mapie 

    Prezentacja wyników obrazujących zanieczyszczenie powietrza

    Pakiet umożliwia wydruk kilkudziesięciu różnych zestawień m.in.:

    • emisji maksymalnej, rocznej i średniej z podanego emitora,
    • parametrów wszystkich emitorów na terenie zakładu,
    • parametrów i emisji dla wszystkich emitorów,
    • tabelę sumy emisji z wszystkich emitorów,
    • emisji związków organicznych (LZO) w przeliczeniu na węgiel organ.,
    • wyniki obliczeń stężeń maksymalnych wraz z oceną wyników,
    • wyniki obliczeń emisji granicznej dla danego emitora i grupy emitorów,
    • wyniki obliczeń stężeń  w sieci receptorów  tj. :stężenia maksymalne, średnie, częstość przekroczeń  założonych wartości (lub 99,8 percentyl) i krytyczne parametry atmosfery,
    • udział emitorów w stężeniu średniorocznym,
    • wyniki obliczeń opadu pyłu i udziału emitorów w opadzie,

    oraz wykresów ilustrujących zanieczyszczenie powietrza:

    • izolinii stężeń maksymalnych , średnich w sieci receptorów ,częstości przekroczeń (lub 99,8 percentyla ze stężeń) i opadu pyłu,
    • jw. lecz z wypełnieniem obszarów zadaną paletą kolorów


    W tle wykresu można umieścić zeskanowaną mapę terenu z obrazów w formatach BMP,JPG,WMF,PNG  oraz z AutoCada w formatach DWG i DXF.
    Ponadto dostępne są wykresy obrazujące trójwymiarowo rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

    Wszystkie tabele można zapisać do pliku w standardzie RTF i potem wykorzystać w wielu edytorach tekstu.
    Wszystkie wykresy można zapisać do pliku w standardzie WMF i np. wstawić jako wektorowy rysunek do Worda dla Windows.
    Wykresy izolinii mogą być ponadto zapisywane w formacie DXF,  JPG, GIF, PNG, PLT.

    Program posiada kreator zbiorczej dokumentacji pozwalający na łączenie zestawień i wykresów
    , np. emisja zanieczyszczeń, parametry emitorów przyjętych do obliczeń oraz wyniki modelowania.

    Można stosować inną mapę do odczytu współrzędnych i inną pod wykresem izolinii, program zawiera narzędzia do dopasowania tych map.

    Od wersji 6.7 dostępny jest moduł IMAP do pobierania map z Internetu z serwerów GoogleMaps i WMS.

    Aplikacje posiadają system pomocy kontekstowej.

    Dodatkowe moduły

    Do pakietu można dołączyć następujące moduły:

    „Spalanie” służący do obliczania emisji z procesów spalania oraz parametrów emisji (prędkości i temperatury gazów) i przekazywania wyników do pakietu "OPERAT" dla Windows. Program oblicza też stężenia w spalinach i porównuje z dopuszczalnymi wg. rozporządzenia o standardach emisyjnych.

    „Samochody v. Corinair”  - emisja zanieczyszczeń obliczana jest ze środków transportu i przenoszona do pakietu "Operat-FB".

    "Chłodnie Kominowe" uwzględniający obliczenia wyniesienia spalin algorytmem M.Schatzmana i A.J. Policastro  (zawartym w VDI  3784)

    "iMeteo" umożliwiający pobieranie publicznie dostępnych danych z obserwacji meteorologicznych  (serwery IMGW) i tworzenie róż wiatru.

    Aplikacje pracują w środowisku  Windows XP,Vista,7, 8, 8.1 i 10 (32 i 64 bit). 

    Zrzuty ekranów

    Główne okno programuWybór współrzędnych na mapieObliczanie średniej z0
    Okno wykresu izoliniiOkno wykresu 3DOkno wykresu izolinii z wypełnieniem kolorem obszarów między zadanymi poziomami

     

    Ostatnie modyfikacje pakietu „Operat FB” i dodatkowych modułów

    20 kwietnia 2018 r. Moduł „Spalanie” uwzględnia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 680).
    12 kwietnia 2018 r. W wersji 7.5.1 Operatu FB zostało dodane narzędzie do obliczania róży wiatru dla wybranej miejscowości metodą interpolacji z kilku róż dla najbliższych stacji.
    12 marca 2018 r. Nowy moduł "iMeteo" umożliwia pobieranie publicznie dostępnych danych i tworzenie róży wiatru oraz innych zestawień dla wskazanej lokalizacji.
    4 stycznia 2018 r. Dodane wyszukiwanie najbliższej stacji meteorologicznej, dostępnej w bazie danych programu.
    22 września 2017 r. Dodana baza danych o składzie frakcyjnym pyłów z publikacji EPA AP-42 Appendix B1.
    10 lipca 2017 r. W module „Spalanie” Dodana została możliwość obliczania emisji z silników stacjonarnych  i maszyn roboczych  ze wskaźników g/kWh, np. z norm EU Stage IV.
    28 marca 2017 r. Dodana możliwość zapisu wykresów izolinii jako pliki PDF.
    14 stycznia 2017 r. Dodanie możliwości porównania emisji i wyliczenia efektów ekologicznych dla projektów przed i po modernizacji zakładu (np. wymiany kotłów, budowy urządzeń oczyszczających w lakierni).
    20 grudnia 2016 r.

    Dodanie możliwości jednoczesnego obliczania częstości  przekroczeń D1 oraz 99,8 percentyla ze stężeń w sieci.

    Dodanie możliwości wykonywania w jednym przebiegu obliczeń  dla wielu wysokości receptorów nad poziom terenu.

    13 października 2016 r. Nowy kalkulator współczynnika α do odwróconego modelowania emisji pyłu wg. PN-EN 15445, np. do szacowania emisji z hałd na podstawie pomiarów stężeń pyłu.
    2 września 2016 r.

    Nowe okno wykresu zakładu, zawierające interaktywny wykres, reagujący na zmiany opcji. Dodane nowe opcje:

    - okręgi dla zasięgów 50*h z możliwością ustalenia,  dla których emitorów mają być rysowane,

    - możliwość uzyskania wykresu w układzie współrzędnych określonym przez użytkownika,

    -  na wykresie w skali ustalanej automatycznie i przez użytkownika jest nanoszona mapa,

    -  można  zmniejszyć lub usunąć obszar opisu osi.

    20 lipca 2016 r. Dodanie możliwości wprowadzania różnego składu frakcyjnego pyłu w poszczególnych okresach obliczeniowych.
    15 czerwca 2016 r. (zmiany w wersji rozszerzonej / profesjonalnej) W przypadku  serii emitorów o takich samych  parametrach i emisji, np. kilkunastu wentylatorów  na dachu  fermy, można raz wprowadzić dane emitora i emisję dla jednego emitora - wzorcowego, i przy każdej zmianie danych program skopiuje je do wszystkich emitorów na dachu - emitorów zależnych.
    4 listopada 2015 r.
    Zmiany w oknie do obliczania średniej szorstkości w terenie:
    • dodana ikona do testowania i zmiany wielokątów wykraczających poza okręg  o promieniu 50*hmax.
    Po potwierdzeniu zostaną  usunięte wielokąty  poza tym okręgiem oraz przycięte do kształtu koła wielokąty wykraczające częściowo poza okręg,
    • Program uwzględnia przypadki zagnieżdżonych wielokątów tj. odejmuje powierzchnię stref leżących wewnątrz innych wielokątów (np. jezioro w lesie).
    4 października 2015
    Można wyłączyć drukowanie stężeń średniorocznych dla  budynków  mieszkalnych  (punktów w siatce dodatkowej).
    2 września 2015 r.
    Program zawiera listę około 500 związków organicznych ze współczynnikami do wzoru Antoine’a.
    28 sierpnia 2015 r.
    Moduł „Spalanie” 
    Uwzględnianie są standardy emisyjne dla kotłów objętych zasadami łączenia źródeł emisji określonymi w §157a ustawy Prawo ochrony środowiska.
    16 lipca 2015 r. *
    Można  wyłączyć z oceny wyników punkty leżące na drodze lub w jej pobliżu ( w określonej odległości od osi drogi lub w strefie mieszania CALINE).
    26 maja 2015 r.
    W oknie wyboru współrzędnych na mapie można zaznaczać polilinie z projektów w AutoCAD-zie.
    20 maja 2015 r.
    Został zmieniony sposób obliczania stężeń maksymalnych z emitorów liniowych i powierzchniowych w zakresie skróconym. Obecnie maksimum  jest wyszukiwane w siatce na obwiedni emitora. Jest to metoda dokładna,  wyniki są zgodne z obliczeniami w pełnym zakresie.
    2 maja 2015 r.
    Można dodawać grupę emitorów poprzez ich zaznaczanie na mapie. Po zaznaczeniu dowolnej liczby emitorów można wstawić kolejne symbole oraz uzupełnić w tabeli podstawowe dane.
    19 marca 2015 r.
    W module  "Spalanie" zostały dodane wskaźniki emisji CO2,  a na zestawieniu (opcjonalnie) roczna emisja CO2.
    5 marca 2015 r.
    Moduł "Samochody"
    • Moduł uwzględnia zmiany emisji wywołane stosowaniem  biodiesli.
    • Dodano raport z wyliczenia emisji CO2 oraz  sumy emisji gazów cieplarnianych wyrażonej w ekwiwalencie CO2.
    8 lutego 2015 r.
    Dodane "wykresy złożone" zawierające  nałożone wykresy izolinii dla kilku substancji lub rodzajów wyników. Dla każdego projektu można zdefiniować wiele wykresów złożonych, a  dla każdego z nich wybrać inny komplet substancji lub rodzajów wykresów, np.  wykresy LZO.

     

    *  - zmiany dotyczą tylko wersji rozszerzonej / profesjonalnej

    Pełna lista zmian dostępna jest na stronie www.proekors.pl/update/operat_zmiany.html

    Aktualności
    • 17
      styczeń
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2018 r. (II SA/Wr 452/18) oddalający skargę na zarządzenie pokontrolne D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zobowiązujące do podjęcia działań eliminujących nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska w instalacji do przerobu odpadów z żużla pohutniczego. WSA we Wrocławiu nie uznał nawierzchni twardej nieulepszonej określonej Polską Normą PN-S-06102:1997 "Drogi samochodowe. Podbudowy z kruszyw stabilizowanych mechanicznie" za drogę utwardzoną spełniającą wymagania najlepszej dostępnej techniki, której obowiązek stosowania wynikał z pozwolenia zintegrowanego dla instalacji. Oprócz uzasadnienia wyroku artykuł zawiera również odniesienie do klasyfikacji drogi do dróg utwardzonych lub nieutwardzonych przyjętej w metodyce obliczeniowej emisji Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska U.S. EPA oraz przywołanie parametrów charakteryzujących nawierzchnię (silt loading SL, silt content SC). Opisywane orzeczenie WSA we Wrocławiu odnosi się również do zasady przezorności wynikającej z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska i jej znaczenia dla stosowania najlepszych dostępnych technik w sytuacji potencjalnego, a nie zaistniałego negatywnego oddziaływania na środowisko.
    • 05
      styczeń
      Zapraszamy na 15. Międzynarodową Konferencję Termiczne przekształcanie odpadów zorganizowaną przez ABRYS Sp. z o.o. w dniach od 29 do 31 stycznia 2019 w Rzeszowie. Tematami konferencji będą między innymi kluczowe problemy nurtujące obecnie branżę WtE, czyli perspektywę zakwalifikowania żużli jako odpadów niebezpiecznych, zakaz finansowania instalacji WtE procedowany w Parlamencie Europejskim oraz perspektywę 2030, czyli możliwy zakaz przetwarzania odpadów w ITPOK. Zaproszeni eksperci opowiedzą również o doświadczeniach z eksploatacji instalacji WtE oraz zagospodarowaniu odpadów procesowych. Organizatorzy przewidzieli szereg atrakcji, w tym zwiedzanie nowo otwartej Instalacji Termicznego Przetwarzania Odpadów z Odzyskiem Energii w Rzeszowie.
    • 05
      styczeń
      W związku z wdrażaniem systemu udostępniania informacji o tle substancji w powietrzu przed złożeniem wniosku sugerujemy kontakt telefoniczny z właściwym regionalnym wydziałem monitoringu środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wnioski o udostępnianie informacji dla poszczególnych województw zamieszczone są na stronie http://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/519-uwaga-udostepnianie-informacji-o-tle-substancji-w-powietrzu
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie opłaty za korzystanie ze środowiska
    Operat FB
    f-gazy szkolenie
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / MŚ:

    EPA Announces 2018 Annual Environmental Enforcement Results 08.02.2019

    EC, EIB: €12 million loan goes from the EU to Estonian fuel cell company 08.02.2019

    EEA: More action needed to protect Europe’s most vulnerable citizens from air pollution, noise and extreme temperatures 04.02.2019

    Zanieczyszczenie powietrza EEA
    © EEA

    EEA: Spatial distribution of exposure to four air pollutants across Europe, 2013-2014 04.02.2019

    Zanieczyszczenie powietrza w Europie EEA
    © EEA

    MŚ: Konsultacje społeczne do Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza 01.02.2019

    NIK, EUROSAI: report on air quality – skuteczność działań na rzecz poprawy jakości powietrza w 14 krajach Europy oraz Izraelu 31.01.2019

    Zanieczyszczenie powietrza skuteczność NIK EUROSAI 2019

    EPA: Proposed Settlement Resolves Clean Air Act Claims Between EPA and Greenfield Mass. Facility 30.01.2019

    EEA: Intensity of final energy consumption 30.01.2019

    EPA Releases 2018 Year in Review 28.01.2019

    EEA: Environment and climate impacts of aviation continue growing 24.01.2019

    EEA: Single programming document 2019 2021 (11.01.2019)

    EPA Releases Proposal to Revise MATS Supplemental Cost Finding and “Risk and Technology Review” (28.12.2018)

    Kontrole NIK w 2019 roku (27.12.2018)

    EEA: Primary energy consumption by fuel (21.12.2019)

    EEA: Final energy consumption by sector and fuel (19.12.2018)

    EEA: EU goal on phase-down of F-gases remains on track (19.12.2018)

    EEA: Total greenhouse gas emission trends and projections (19.12.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Real-time assessment of wintertime organic aerosol characteristics and sources at a suburban site in northern France

    Optical properties of PM2.5 particles: Results from a monitoring campaign in southeastern Italy

    Comparative efficiency of airborne pollen concentration evaluation in two pollen sampler designs related to impaction and changes in internal wind speed

    Emissions of fine particulate nitrated phenols from residential coal combustion in China

    Accountability of wind variability in AERMOD for computing concentrations in low wind conditions

    Zobacz EUR-Lex:

    Decyzja Komisji (UE) 2019/61 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora administracji publicznej na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/62 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora produkcji samochodów na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/63 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora produkcji sprzętu elektrycznego i elektronicznego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/56 z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie pomocy państwa SA.34045 (2013/C) (ex 2012/NN) udzielonej przez Niemcy dużym odbiorcom energii elektrycznej na podstawie § 19 StromNEV (16.01.2019)

    niedozwolona pomoc państwa energetyka
    © 123rf.com

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012 (31.12.2018)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2067 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31.12.2018)