Operaty ochrony powietrza – oprogramowanie

    Zanieczyszczenie powietrza i emisja zanieczyszczeń  PROEKO Ryszard Samoć    www.proeko-rs.pl

     

    zanieczyszczenie powietrza - emisja zanieczyszczeń

     

    Pakiet OPERAT FB dla Windows 

     

    Pakiet programów komputerowych Operat FB służy do modelowania rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym emitowanych ze źródeł punktowych, powierzchniowych i liniowych zgodnie z metodyką określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z roku 2010 nr 16 poz. 87).

    Program wykonuje następujące obliczenia:

    • stężeń maksymalnych (z jednego lub wszystkich emitorów) oraz odległości wystąpienia stężeń maksymalnych i krytycznych warunków atmosfery, jak również emisji granicznej,

    • automatycznej oceny zakresu obliczeń, stężeń maksymalnych, stężeń średniorocznych oraz częstości przekroczeń wartości D1 lub 99,8 percentyla ze stężeń maksymalnych, obliczenia w sieci receptorów  na różnych wysokościach, wraz z podaniem krytycznych parametrów atmosfery oraz określeniem udziału emitorów, 

    • opadu pyłu w sieci receptorów i udziału emitorów w opadzie pyłu.

    Pakiet Operat FB posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie.
    Program stosuje ponad 800 użytkowników.

    Multimedialna instrukcja 

    Zobacz: dodatkowe moduły
      zrzuty ekranów
      stronę programu na serwerze PROEKO R.S.


    Informacje szczegółowe:

    Emitory powierzchniowe mogą mieć kształt koła lub wielokąta, natomiast liniowe mogą się składać z wielu różnych odcinków. Program dzieli je automatycznie na emitory zastępcze.

    Zanieczyszczenie powietrza wywołane emisją z emitorów liniowych - dróg może być obliczane metodyką CALINE3 uwzględniającą mieszanie powietrza wywołane ruchem pojazdów.

    Liczba emitorów jest nieograniczona. Emitory można przypisać do grup co pozwala na chwilowe wyłączanie z obliczeń wybranego zbioru emitorów w celu stwierdzenia ich znaczenia dla wynikówEmisja zanieczyszczeń może być określana dla każdego emitora jako wartość stała w roku lub charakterystyczna dla poszczególnych podokresów.

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń można modelować w sieci do 64 000 receptorów.  Oprócz standardowej siatki można wprowadzić dodatkową siatkę zaw. współrzędne np. dla budynków mieszkalnych,  w tym wysokość receptora i szorstkość terenu.  Umożliwia to obliczenia stężeń na różnych wysokościach elewacji budynku.

    Pakiet zawiera róże wiatrów dla całej Polski (z katalogu z 1980 r.) z możliwością ich edycji i drukowania wykresów i zestawień tabelarycznych.
    Możliwy jest import róż z plików otrzymywanych z  IMGW.

    Współrzędne emitorów (punktowych, liniowych, powierzchniowych), granic zakładu oraz dodatkowych rysunków mogą być odczytane (poprzez zaznaczanie myszą) ze zeskanowanej mapy terenu   ( w formacie TIF, BMP ,JPG, PNG) lub mapy z AutoCAD-a (dwg, dxf).

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń może jednocześnie obejmować obliczenia w sieci receptorów do 40 substancji. Program wykonuje także obliczenia dla odorów w jednostkach zapachowych.

    W  wersji profesjonalnej programu dostępny jest m.in. moduł do obliczania emisji z hałd i składowisk oraz  moduł do obliczania emisji ze zbiorników ścieków przemysłowych.

    Baza danych jest obsługiwana przez serwer Firebird 2.1 . Istnieje możliwość pracy w sieci wielostanowiskowej z jednoczesnym dostępem do projektu przez wielu użytkowników. Do pakietu dołączona jest bezpłatna przeglądarka danych, którą można np.  przekazać razem z plikiem projektu do urzędu.

    Pakiet zawiera szereg ułatwień we wprowadzaniu danych:

    • wprowadzanie jednocześnie parametrów lub emisji wszystkich emitorów z możliwością wklejenia bloku komórek np. z Excela,
    • klonowanie emitorów oraz tworzenie  serii emitorów leżących wzdłuż jednej linii np. wentylatorów na dachu.
    • tworzenia bibliotek typowych list zanieczyszczeń (np. kotłownia) oraz typowych składów frakcyjnych pyłu. Ponadto program umożliwia wybór składu frakcyjnego z bazy danych kilku tysięcy analiz wykonanych przez EPA oraz z bazy CEIDARS, w tym pyłu PM 2,5.
    • średnią aerodynamiczną szorstkość terenu można obliczyć poprzez zaznaczanie obszarów na mapie 

    Prezentacja wyników obrazujących zanieczyszczenie powietrza

    Pakiet umożliwia wydruk kilkudziesięciu różnych zestawień m.in.:

    • emisji maksymalnej, rocznej i średniej z podanego emitora,
    • parametrów wszystkich emitorów na terenie zakładu,
    • parametrów i emisji dla wszystkich emitorów,
    • tabelę sumy emisji z wszystkich emitorów,
    • emisji związków organicznych (LZO) w przeliczeniu na węgiel organ.,
    • wyniki obliczeń stężeń maksymalnych wraz z oceną wyników,
    • wyniki obliczeń emisji granicznej dla danego emitora i grupy emitorów,
    • wyniki obliczeń stężeń  w sieci receptorów  tj. :stężenia maksymalne, średnie, częstość przekroczeń  założonych wartości (lub 99,8 percentyl) i krytyczne parametry atmosfery,
    • udział emitorów w stężeniu średniorocznym,
    • wyniki obliczeń opadu pyłu i udziału emitorów w opadzie,

    oraz wykresów ilustrujących zanieczyszczenie powietrza:

    • izolinii stężeń maksymalnych , średnich w sieci receptorów ,częstości przekroczeń (lub 99,8 percentyla ze stężeń) i opadu pyłu,
    • jw. lecz z wypełnieniem obszarów zadaną paletą kolorów


    W tle wykresu można umieścić zeskanowaną mapę terenu z obrazów w formatach BMP,JPG,WMF,PNG  oraz z AutoCada w formatach DWG i DXF.
    Ponadto dostępne są wykresy obrazujące trójwymiarowo rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

    Wszystkie tabele można zapisać do pliku w standardzie RTF i potem wykorzystać w wielu edytorach tekstu.
    Wszystkie wykresy można zapisać do pliku w standardzie WMF i np. wstawić jako wektorowy rysunek do Worda dla Windows.
    Wykresy izolinii mogą być ponadto zapisywane w formacie DXF,  JPG, GIF, PNG, PLT.

    Program posiada kreator zbiorczej dokumentacji pozwalający na łączenie zestawień i wykresów
    , np. emisja zanieczyszczeń, parametry emitorów przyjętych do obliczeń oraz wyniki modelowania.

    Można stosować inną mapę do odczytu współrzędnych i inną pod wykresem izolinii, program zawiera narzędzia do dopasowania tych map.

    Od wersji 6.7 dostępny jest moduł IMAP do pobierania map z Internetu z serwerów GoogleMaps i WMS.

    Aplikacje posiadają system pomocy kontekstowej.

    Dodatkowe moduły

    Do pakietu można dołączyć następujące moduły:

    „Spalanie” służący do obliczania emisji z procesów spalania oraz parametrów emisji (prędkości i temperatury gazów) i przekazywania wyników do pakietu "OPERAT" dla Windows. Program oblicza też stężenia w spalinach i porównuje z dopuszczalnymi wg. rozporządzenia o standardach emisyjnych.

    „Samochody v. Corinair”  - emisja zanieczyszczeń obliczana jest ze środków transportu i przenoszona do pakietu "Operat-FB".

    "Chłodnie Kominowe" uwzględniający obliczenia wyniesienia spalin algorytmem M.Schatzmana i A.J. Policastro  (zawartym w VDI  3784)

    "iMeteo" umożliwiający pobieranie publicznie dostępnych danych z obserwacji meteorologicznych  (serwery IMGW) i tworzenie róż wiatru.

    Aplikacje pracują w środowisku  Windows XP,Vista,7, 8, 8.1 i 10 (32 i 64 bit). 

    Zrzuty ekranów

    Główne okno programuWybór współrzędnych na mapieObliczanie średniej z0
    Okno wykresu izoliniiOkno wykresu 3DOkno wykresu izolinii z wypełnieniem kolorem obszarów między zadanymi poziomami

     

    Ostatnie modyfikacje pakietu „Operat FB” i dodatkowych modułów

    20 kwietnia 2018 r. Moduł „Spalanie” uwzględnia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 680).
    12 kwietnia 2018 r. W wersji 7.5.1 Operatu FB zostało dodane narzędzie do obliczania róży wiatru dla wybranej miejscowości metodą interpolacji z kilku róż dla najbliższych stacji.
    12 marca 2018 r. Nowy moduł "iMeteo" umożliwia pobieranie publicznie dostępnych danych i tworzenie róży wiatru oraz innych zestawień dla wskazanej lokalizacji.
    4 stycznia 2018 r. Dodane wyszukiwanie najbliższej stacji meteorologicznej, dostępnej w bazie danych programu.
    22 września 2017 r. Dodana baza danych o składzie frakcyjnym pyłów z publikacji EPA AP-42 Appendix B1.
    10 lipca 2017 r. W module „Spalanie” Dodana została możliwość obliczania emisji z silników stacjonarnych  i maszyn roboczych  ze wskaźników g/kWh, np. z norm EU Stage IV.
    28 marca 2017 r. Dodana możliwość zapisu wykresów izolinii jako pliki PDF.
    14 stycznia 2017 r. Dodanie możliwości porównania emisji i wyliczenia efektów ekologicznych dla projektów przed i po modernizacji zakładu (np. wymiany kotłów, budowy urządzeń oczyszczających w lakierni).
    20 grudnia 2016 r.

    Dodanie możliwości jednoczesnego obliczania częstości  przekroczeń D1 oraz 99,8 percentyla ze stężeń w sieci.

    Dodanie możliwości wykonywania w jednym przebiegu obliczeń  dla wielu wysokości receptorów nad poziom terenu.

    13 października 2016 r. Nowy kalkulator współczynnika α do odwróconego modelowania emisji pyłu wg. PN-EN 15445, np. do szacowania emisji z hałd na podstawie pomiarów stężeń pyłu.
    2 września 2016 r.

    Nowe okno wykresu zakładu, zawierające interaktywny wykres, reagujący na zmiany opcji. Dodane nowe opcje:

    - okręgi dla zasięgów 50*h z możliwością ustalenia,  dla których emitorów mają być rysowane,

    - możliwość uzyskania wykresu w układzie współrzędnych określonym przez użytkownika,

    -  na wykresie w skali ustalanej automatycznie i przez użytkownika jest nanoszona mapa,

    -  można  zmniejszyć lub usunąć obszar opisu osi.

    20 lipca 2016 r. Dodanie możliwości wprowadzania różnego składu frakcyjnego pyłu w poszczególnych okresach obliczeniowych.
    15 czerwca 2016 r. (zmiany w wersji rozszerzonej / profesjonalnej) W przypadku  serii emitorów o takich samych  parametrach i emisji, np. kilkunastu wentylatorów  na dachu  fermy, można raz wprowadzić dane emitora i emisję dla jednego emitora - wzorcowego, i przy każdej zmianie danych program skopiuje je do wszystkich emitorów na dachu - emitorów zależnych.
    4 listopada 2015 r.
    Zmiany w oknie do obliczania średniej szorstkości w terenie:
    • dodana ikona do testowania i zmiany wielokątów wykraczających poza okręg  o promieniu 50*hmax.
    Po potwierdzeniu zostaną  usunięte wielokąty  poza tym okręgiem oraz przycięte do kształtu koła wielokąty wykraczające częściowo poza okręg,
    • Program uwzględnia przypadki zagnieżdżonych wielokątów tj. odejmuje powierzchnię stref leżących wewnątrz innych wielokątów (np. jezioro w lesie).
    4 października 2015
    Można wyłączyć drukowanie stężeń średniorocznych dla  budynków  mieszkalnych  (punktów w siatce dodatkowej).
    2 września 2015 r.
    Program zawiera listę około 500 związków organicznych ze współczynnikami do wzoru Antoine’a.
    28 sierpnia 2015 r.
    Moduł „Spalanie” 
    Uwzględnianie są standardy emisyjne dla kotłów objętych zasadami łączenia źródeł emisji określonymi w §157a ustawy Prawo ochrony środowiska.
    16 lipca 2015 r. *
    Można  wyłączyć z oceny wyników punkty leżące na drodze lub w jej pobliżu ( w określonej odległości od osi drogi lub w strefie mieszania CALINE).
    26 maja 2015 r.
    W oknie wyboru współrzędnych na mapie można zaznaczać polilinie z projektów w AutoCAD-zie.
    20 maja 2015 r.
    Został zmieniony sposób obliczania stężeń maksymalnych z emitorów liniowych i powierzchniowych w zakresie skróconym. Obecnie maksimum  jest wyszukiwane w siatce na obwiedni emitora. Jest to metoda dokładna,  wyniki są zgodne z obliczeniami w pełnym zakresie.
    2 maja 2015 r.
    Można dodawać grupę emitorów poprzez ich zaznaczanie na mapie. Po zaznaczeniu dowolnej liczby emitorów można wstawić kolejne symbole oraz uzupełnić w tabeli podstawowe dane.
    19 marca 2015 r.
    W module  "Spalanie" zostały dodane wskaźniki emisji CO2,  a na zestawieniu (opcjonalnie) roczna emisja CO2.
    5 marca 2015 r.
    Moduł "Samochody"
    • Moduł uwzględnia zmiany emisji wywołane stosowaniem  biodiesli.
    • Dodano raport z wyliczenia emisji CO2 oraz  sumy emisji gazów cieplarnianych wyrażonej w ekwiwalencie CO2.
    8 lutego 2015 r.
    Dodane "wykresy złożone" zawierające  nałożone wykresy izolinii dla kilku substancji lub rodzajów wyników. Dla każdego projektu można zdefiniować wiele wykresów złożonych, a  dla każdego z nich wybrać inny komplet substancji lub rodzajów wykresów, np.  wykresy LZO.

     

    *  - zmiany dotyczą tylko wersji rozszerzonej / profesjonalnej

    Pełna lista zmian dostępna jest na stronie www.proekors.pl/update/operat_zmiany.html

    Aktualności
    • 19
      czerwiec
      6 maja 2019 r. opublikowany został wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie Rzeczpospolita Polska - Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej (C-128/17) ze skargi o stwierdzenie nieważności Dyrektywy 2016/2284 dot. redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych. Trybunał w całości oddalił skargę Polski na dyrektywę NEC. Artykuł zawiera wyjaśnienia Ministerstwa dotyczące implementacji dyrektywy NEC i braku ryzyka uruchomienia mechanizmu określonego w art. 195 ust. 1 pkt 4 Prawa ochrony środowiska, zgodnie z którym pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
    • 12
      czerwiec
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2019 r. (II SA/Gd 181/19) w sprawie ze sprzeciwu od decyzji SKO uchylającej decyzję organu I instancji i kierującej do ponownego rozpatrzenia sprawę o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na rozdrabnianiu materiału pochodzącego z rozbiórki budynków. Orzeczenie cenne z uwagi na czytelny opis błędów postępowania sądowo-administracyjnego, jak i komentarze do analiz merytorycznych. Poruszone przez SKO i WSA kwestie dotyczą, między innymi możliwości odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, interpretacji zasady zrównoważonego rozwoju, zapewnienia oceny merytorycznej przewidywanego oddziaływania na środowisko poprzez instytucję biegłego oraz znaczenie konfliktu społecznego w postępowaniu o decyzję środowiskową. © Pixabay
    • 06
      marzec
      Zapraszamy na Konferencję Paliwa z odpadów, która odbędzie się w dniach 19 – 21 marca br. w Katowicach. Problematyka paliw z odpadów staje się obecnie  kluczowa w gospodarce odpadami wraz z polepszaniem technologii segregacji. Konferencja od lat stanowi  największą w Polsce platformę wymiany informacji na temat wytwarzania i wykorzystywania paliw z odpadów. Wśród wielu ciekawych tematów, zaplanowanych przez organizatora – ABRYS Sp. z o.o. znajdzie się między innymi prezentacja stanowiska ministerstwa Środowiska w sprawie perspektyw zagospodarowania frakcji energetyczne w lokalnych ciepłowniach.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / MŚ:

    JRC: The future of road transport – what we will drive, if we still drive at all (21.06.2019)

    GIOS: Warsztaty IMPEL w ramach projektu dotyczącego wdrażania dyrektywy o emisjach przemysłowych (21.06.2019)

    EPA Meets with Oneida Nation to Discuss Important Step to Further Protect Children from Exposure to Lead-Contaminated Dust (21.06.2019)

    EPA: Sinclair Oil to pay $1.6 million penalty and install additional pollution controls at Sinclair, Wyoming Refinery (20.06.2019)

    pochodnia emisja PM10

    EPA Finalizes Affordable Clean Energy Rule, Ensuring Reliable, Diversified Energy Resources while Protecting our Environment (19.06.2019)

    EEA: Adaptation challenges and opportunitiesfor the European energy system (18.06.2019)

    EEA system energetyczny Europy PM10
    © EEA

    EPA Issues Clean Air Act Permit for Veolia’s Hazardous Waste Incinerator in Sauget, Illinois (18.06.2019)

    EPA starts treating groundwater at vapor intrusion site in Southeast Grand Rapids, Michigan (13.06.2019)

    Dekontaminacja gruntu i wód gruntowych Czterochloroetylen PER LZO EPA
    © Pixabay

    EEA: Observed trend in heating and cooling degree days 1981-2017 (11.06.2019)

    zanieczyszczenie powietrza PM10 EEA dni grzewcze

    © EEA

    JRC: Recovery of critical and other raw materials from mining waste and landfills (04.06.2019)

    emisja niezorganizowana PM10 JRC hałdy
    © JRC

    EPA: Administrator Wheeler Signs Final Rule to Add Reporting Exemption Under EPCRA for Air Emissions from Animal Waste (04.06.2019)

    EPA Delivers on President Trump’s Promise to Allow Year-Round Sale of E15 Gasoline and Improve Transparency in Renewable Fuel Markets (31.05.2019)

    bioetanol EPA zanieczyszczenie powietrza
    © pixabay

    EEA: Reported data on large combustion plants covered by the Industrial Emissions Directive (29.05.2019)

    EEA: The European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR), Member States reporting under Article 7 of Regulation (EC) No 166/2006 (23.05.2019)

    EPA Spring 2019 Agenda of Regulatory and Deregulatory Actions Shows Commitment to Strong Environmental Protection and Regulatory Reform (22.05.2019)

    EPA and DOJ Proposed Settlement improves safety of Chelsea, Massachusetts facility dealing with dangerous chemicals (22.05.2019)

    U.S. EPA settles with Del Monte Fresh Produce for ammonia release and emergency response violations in Sanger, California (20.05.2019)

    EEA: European Union Emissions Trading System (EU ETS) data from EUTL (09.05.2019)

    Roczne oceny jakości powietrza za rok 2018 dostępne na portalu „Jakość Powietrza” (07.05.2029)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Size-resolved hygroscopi- city of ambient submicron particles in a suburban atmosphere

    Wintertime decoupling of urban valley and rural ridge hydrological processes revealed through stable water isotopes

    Trends of surface maximum ozone concentrations in Switzerland based on meteorological adjustment for the period 1990–2014

    Regional air pollution mixtures across the continental US

    Low-cost sensors and microscale land use regression: Data fusion to resolve air quality variations with high spatial and temporal resolution

    Trend reversal from high-to-low and from rural-to-urban ozone concentrations over Europe

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprawozdanie specjalne nr 8/2019 – „Energia wiatrowa i słoneczna w produkcji energii elektrycznej – do osiągnięcia celów unijnych potrzebne są istotne działania” (07.06.2019)

     DECYZJA WYKONAWCZA RADY UE 2019/814 z dnia 17 maja 2019 r. upoważniająca Włochy do stosowania na określonych obszarach geograficznych obniżonych stawek opodatkowania oleju gazowego oraz gazu płynnego używanych do celów grzewczych zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE (21.05.2019)

    KOMUNIKAT KOMISJI Publikacja całkowitej liczby uprawnień do emisji znajdujących się w obiegu w 2018 r. do celów rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE (16.05.2019)

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku ósmego unijnego programu działań w zakresie środowiska EAP (16.05.2019)

    DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI  2019/708 z dnia 15 lutego 2019 r. uzupełniająca dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wskazania sektorów i podsektorów uznanych za narażone na ryzyko ucieczki emisji w okresie 2021–2030 (08.05.2019)

    Wyrok Trybunału z dnia 13 marca 2019 r. — Rzeczpospolita Polska/Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej - Skarga o stwierdzenie nieważności - Dyrektywa (UE) 2016/2284 - Redukcja krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych (06.05.2019)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających wprowadzać wodorofluorowęglowodory luzem do obrotu w Unii Europejskiej w 2020 r. (06.05.2019)