Operaty ochrony powietrza – oprogramowanie

    Zanieczyszczenie powietrza i emisja zanieczyszczeń  PROEKO Ryszard Samoć    www.proeko-rs.pl

     

    zanieczyszczenie powietrza - emisja zanieczyszczeń

     

    Pakiet OPERAT FB dla Windows 

     

    Pakiet programów komputerowych Operat FB służy do modelowania rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym emitowanych ze źródeł punktowych, powierzchniowych i liniowych zgodnie z metodyką określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z roku 2010 nr 16 poz. 87).

    Program wykonuje następujące obliczenia:

    • stężeń maksymalnych (z jednego lub wszystkich emitorów) oraz odległości wystąpienia stężeń maksymalnych i krytycznych warunków atmosfery, jak również emisji granicznej,

    • automatycznej oceny zakresu obliczeń, stężeń maksymalnych, stężeń średniorocznych oraz częstości przekroczeń wartości D1 lub 99,8 percentyla ze stężeń maksymalnych, obliczenia w sieci receptorów  na różnych wysokościach, wraz z podaniem krytycznych parametrów atmosfery oraz określeniem udziału emitorów, 

    • opadu pyłu w sieci receptorów i udziału emitorów w opadzie pyłu.

    Pakiet Operat FB posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie.
    Program stosuje ponad 800 użytkowników.

    Multimedialna instrukcja 

    Zobacz: dodatkowe moduły
      zrzuty ekranów
      stronę programu na serwerze PROEKO R.S.


    Informacje szczegółowe:

    Emitory powierzchniowe mogą mieć kształt koła lub wielokąta, natomiast liniowe mogą się składać z wielu różnych odcinków. Program dzieli je automatycznie na emitory zastępcze.

    Zanieczyszczenie powietrza wywołane emisją z emitorów liniowych - dróg może być obliczane metodyką CALINE3 uwzględniającą mieszanie powietrza wywołane ruchem pojazdów.

    Liczba emitorów jest nieograniczona. Emitory można przypisać do grup co pozwala na chwilowe wyłączanie z obliczeń wybranego zbioru emitorów w celu stwierdzenia ich znaczenia dla wynikówEmisja zanieczyszczeń może być określana dla każdego emitora jako wartość stała w roku lub charakterystyczna dla poszczególnych podokresów.

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń można modelować w sieci do 64 000 receptorów.  Oprócz standardowej siatki można wprowadzić dodatkową siatkę zaw. współrzędne np. dla budynków mieszkalnych,  w tym wysokość receptora i szorstkość terenu.  Umożliwia to obliczenia stężeń na różnych wysokościach elewacji budynku.

    Pakiet zawiera róże wiatrów dla całej Polski (z katalogu z 1980 r.) z możliwością ich edycji i drukowania wykresów i zestawień tabelarycznych.
    Możliwy jest import róż z plików otrzymywanych z  IMGW.

    Współrzędne emitorów (punktowych, liniowych, powierzchniowych), granic zakładu oraz dodatkowych rysunków mogą być odczytane (poprzez zaznaczanie myszą) ze zeskanowanej mapy terenu   ( w formacie TIF, BMP ,JPG, PNG) lub mapy z AutoCAD-a (dwg, dxf).

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń może jednocześnie obejmować obliczenia w sieci receptorów do 40 substancji. Program wykonuje także obliczenia dla odorów w jednostkach zapachowych.

    W  wersji profesjonalnej programu dostępny jest m.in. moduł do obliczania emisji z hałd i składowisk oraz  moduł do obliczania emisji ze zbiorników ścieków przemysłowych.

    Baza danych jest obsługiwana przez serwer Firebird 2.1 . Istnieje możliwość pracy w sieci wielostanowiskowej z jednoczesnym dostępem do projektu przez wielu użytkowników. Do pakietu dołączona jest bezpłatna przeglądarka danych, którą można np.  przekazać razem z plikiem projektu do urzędu.

    Pakiet zawiera szereg ułatwień we wprowadzaniu danych:

    • wprowadzanie jednocześnie parametrów lub emisji wszystkich emitorów z możliwością wklejenia bloku komórek np. z Excela,
    • klonowanie emitorów oraz tworzenie  serii emitorów leżących wzdłuż jednej linii np. wentylatorów na dachu.
    • tworzenia bibliotek typowych list zanieczyszczeń (np. kotłownia) oraz typowych składów frakcyjnych pyłu. Ponadto program umożliwia wybór składu frakcyjnego z bazy danych kilku tysięcy analiz wykonanych przez EPA oraz z bazy CEIDARS, w tym pyłu PM 2,5.
    • średnią aerodynamiczną szorstkość terenu można obliczyć poprzez zaznaczanie obszarów na mapie 

    Prezentacja wyników obrazujących zanieczyszczenie powietrza

    Pakiet umożliwia wydruk kilkudziesięciu różnych zestawień m.in.:

    • emisji maksymalnej, rocznej i średniej z podanego emitora,
    • parametrów wszystkich emitorów na terenie zakładu,
    • parametrów i emisji dla wszystkich emitorów,
    • tabelę sumy emisji z wszystkich emitorów,
    • emisji związków organicznych (LZO) w przeliczeniu na węgiel organ.,
    • wyniki obliczeń stężeń maksymalnych wraz z oceną wyników,
    • wyniki obliczeń emisji granicznej dla danego emitora i grupy emitorów,
    • wyniki obliczeń stężeń  w sieci receptorów  tj. :stężenia maksymalne, średnie, częstość przekroczeń  założonych wartości (lub 99,8 percentyl) i krytyczne parametry atmosfery,
    • udział emitorów w stężeniu średniorocznym,
    • wyniki obliczeń opadu pyłu i udziału emitorów w opadzie,

    oraz wykresów ilustrujących zanieczyszczenie powietrza:

    • izolinii stężeń maksymalnych , średnich w sieci receptorów ,częstości przekroczeń (lub 99,8 percentyla ze stężeń) i opadu pyłu,
    • jw. lecz z wypełnieniem obszarów zadaną paletą kolorów


    W tle wykresu można umieścić zeskanowaną mapę terenu z obrazów w formatach BMP,JPG,WMF,PNG  oraz z AutoCada w formatach DWG i DXF.
    Ponadto dostępne są wykresy obrazujące trójwymiarowo rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

    Wszystkie tabele można zapisać do pliku w standardzie RTF i potem wykorzystać w wielu edytorach tekstu.
    Wszystkie wykresy można zapisać do pliku w standardzie WMF i np. wstawić jako wektorowy rysunek do Worda dla Windows.
    Wykresy izolinii mogą być ponadto zapisywane w formacie DXF,  JPG, GIF, PNG, PLT.

    Program posiada kreator zbiorczej dokumentacji pozwalający na łączenie zestawień i wykresów
    , np. emisja zanieczyszczeń, parametry emitorów przyjętych do obliczeń oraz wyniki modelowania.

    Można stosować inną mapę do odczytu współrzędnych i inną pod wykresem izolinii, program zawiera narzędzia do dopasowania tych map.

    Od wersji 6.7 dostępny jest moduł IMAP do pobierania map z Internetu z serwerów GoogleMaps i WMS.

    Aplikacje posiadają system pomocy kontekstowej.

    Dodatkowe moduły

    Do pakietu można dołączyć następujące moduły:

    „Spalanie” służący do obliczania emisji z procesów spalania oraz parametrów emisji (prędkości i temperatury gazów) i przekazywania wyników do pakietu "OPERAT" dla Windows. Program oblicza też stężenia w spalinach i porównuje z dopuszczalnymi wg. rozporządzenia o standardach emisyjnych.

    „Samochody v. Corinair”  - emisja zanieczyszczeń obliczana jest ze środków transportu i przenoszona do pakietu "Operat-FB".

    "Chłodnie Kominowe" uwzględniający obliczenia wyniesienia spalin algorytmem M.Schatzmana i A.J. Policastro  (zawartym w VDI  3784)

    "iMeteo" umożliwiający pobieranie publicznie dostępnych danych z obserwacji meteorologicznych  (serwery IMGW) i tworzenie róż wiatru.

    Aplikacje pracują w środowisku  Windows XP,Vista,7, 8, 8.1 i 10 (32 i 64 bit). 

    Zrzuty ekranów

    Główne okno programuWybór współrzędnych na mapieObliczanie średniej z0
    Okno wykresu izoliniiOkno wykresu 3DOkno wykresu izolinii z wypełnieniem kolorem obszarów między zadanymi poziomami

     

    Ostatnie modyfikacje pakietu „Operat FB” i dodatkowych modułów

    20 kwietnia 2018 r. Moduł „Spalanie” uwzględnia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 680).
    12 kwietnia 2018 r. W wersji 7.5.1 Operatu FB zostało dodane narzędzie do obliczania róży wiatru dla wybranej miejscowości metodą interpolacji z kilku róż dla najbliższych stacji.
    12 marca 2018 r. Nowy moduł "iMeteo" umożliwia pobieranie publicznie dostępnych danych i tworzenie róży wiatru oraz innych zestawień dla wskazanej lokalizacji.
    4 stycznia 2018 r. Dodane wyszukiwanie najbliższej stacji meteorologicznej, dostępnej w bazie danych programu.
    22 września 2017 r. Dodana baza danych o składzie frakcyjnym pyłów z publikacji EPA AP-42 Appendix B1.
    10 lipca 2017 r. W module „Spalanie” Dodana została możliwość obliczania emisji z silników stacjonarnych  i maszyn roboczych  ze wskaźników g/kWh, np. z norm EU Stage IV.
    28 marca 2017 r. Dodana możliwość zapisu wykresów izolinii jako pliki PDF.
    14 stycznia 2017 r. Dodanie możliwości porównania emisji i wyliczenia efektów ekologicznych dla projektów przed i po modernizacji zakładu (np. wymiany kotłów, budowy urządzeń oczyszczających w lakierni).
    20 grudnia 2016 r.

    Dodanie możliwości jednoczesnego obliczania częstości  przekroczeń D1 oraz 99,8 percentyla ze stężeń w sieci.

    Dodanie możliwości wykonywania w jednym przebiegu obliczeń  dla wielu wysokości receptorów nad poziom terenu.

    13 października 2016 r. Nowy kalkulator współczynnika α do odwróconego modelowania emisji pyłu wg. PN-EN 15445, np. do szacowania emisji z hałd na podstawie pomiarów stężeń pyłu.
    2 września 2016 r.

    Nowe okno wykresu zakładu, zawierające interaktywny wykres, reagujący na zmiany opcji. Dodane nowe opcje:

    - okręgi dla zasięgów 50*h z możliwością ustalenia,  dla których emitorów mają być rysowane,

    - możliwość uzyskania wykresu w układzie współrzędnych określonym przez użytkownika,

    -  na wykresie w skali ustalanej automatycznie i przez użytkownika jest nanoszona mapa,

    -  można  zmniejszyć lub usunąć obszar opisu osi.

    20 lipca 2016 r. Dodanie możliwości wprowadzania różnego składu frakcyjnego pyłu w poszczególnych okresach obliczeniowych.
    15 czerwca 2016 r. (zmiany w wersji rozszerzonej / profesjonalnej) W przypadku  serii emitorów o takich samych  parametrach i emisji, np. kilkunastu wentylatorów  na dachu  fermy, można raz wprowadzić dane emitora i emisję dla jednego emitora - wzorcowego, i przy każdej zmianie danych program skopiuje je do wszystkich emitorów na dachu - emitorów zależnych.
    4 listopada 2015 r.
    Zmiany w oknie do obliczania średniej szorstkości w terenie:
    • dodana ikona do testowania i zmiany wielokątów wykraczających poza okręg  o promieniu 50*hmax.
    Po potwierdzeniu zostaną  usunięte wielokąty  poza tym okręgiem oraz przycięte do kształtu koła wielokąty wykraczające częściowo poza okręg,
    • Program uwzględnia przypadki zagnieżdżonych wielokątów tj. odejmuje powierzchnię stref leżących wewnątrz innych wielokątów (np. jezioro w lesie).
    4 października 2015
    Można wyłączyć drukowanie stężeń średniorocznych dla  budynków  mieszkalnych  (punktów w siatce dodatkowej).
    2 września 2015 r.
    Program zawiera listę około 500 związków organicznych ze współczynnikami do wzoru Antoine’a.
    28 sierpnia 2015 r.
    Moduł „Spalanie” 
    Uwzględnianie są standardy emisyjne dla kotłów objętych zasadami łączenia źródeł emisji określonymi w §157a ustawy Prawo ochrony środowiska.
    16 lipca 2015 r. *
    Można  wyłączyć z oceny wyników punkty leżące na drodze lub w jej pobliżu ( w określonej odległości od osi drogi lub w strefie mieszania CALINE).
    26 maja 2015 r.
    W oknie wyboru współrzędnych na mapie można zaznaczać polilinie z projektów w AutoCAD-zie.
    20 maja 2015 r.
    Został zmieniony sposób obliczania stężeń maksymalnych z emitorów liniowych i powierzchniowych w zakresie skróconym. Obecnie maksimum  jest wyszukiwane w siatce na obwiedni emitora. Jest to metoda dokładna,  wyniki są zgodne z obliczeniami w pełnym zakresie.
    2 maja 2015 r.
    Można dodawać grupę emitorów poprzez ich zaznaczanie na mapie. Po zaznaczeniu dowolnej liczby emitorów można wstawić kolejne symbole oraz uzupełnić w tabeli podstawowe dane.
    19 marca 2015 r.
    W module  "Spalanie" zostały dodane wskaźniki emisji CO2,  a na zestawieniu (opcjonalnie) roczna emisja CO2.
    5 marca 2015 r.
    Moduł "Samochody"
    • Moduł uwzględnia zmiany emisji wywołane stosowaniem  biodiesli.
    • Dodano raport z wyliczenia emisji CO2 oraz  sumy emisji gazów cieplarnianych wyrażonej w ekwiwalencie CO2.
    8 lutego 2015 r.
    Dodane "wykresy złożone" zawierające  nałożone wykresy izolinii dla kilku substancji lub rodzajów wyników. Dla każdego projektu można zdefiniować wiele wykresów złożonych, a  dla każdego z nich wybrać inny komplet substancji lub rodzajów wykresów, np.  wykresy LZO.

     

    *  - zmiany dotyczą tylko wersji rozszerzonej / profesjonalnej

    Pełna lista zmian dostępna jest na stronie www.proekors.pl/update/operat_zmiany.html

    Aktualności
    • 05
      listopad
      W Monitorze Polskim (poz. 1038) opublikowane zostało Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 3 października 2018 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2019. W stosunku do roku 2018 nieznacznej zmianie ulegną jednostkowe stawki opłat za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza (tabela A) oraz stawki ryczałtowe (tabela B, C, D, E) załącznika nr 2 do rozporządzenia. © Pixabay
    • 05
      październik
      W Dzienniku Ustaw (poz. 1890 - 1893) opublikowane zostały 4 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. dotyczące paliw stałych: - w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, - w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych, - w sprawie metod badania jakości paliw stałych, - w sprawie wzoru świadectwa jakości paliw stałych. Rozporządzenia stanowią akty wykonawcze do ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2018 r. poz. 427, 650, 1654 i 1669). © Pixabay
    • 01
      październik
      W Monitorze Polskim (poz. 923) opublikowane zostało coroczne Obwieszczenie Ministra Środowiska w sprawie wykazu miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy i aglomeracji, w których wartość wskaźnika średniego narażenia przekracza wartość pułapu stężenia ekspozycji… Spośród 30  ocenianych aglomeracji i miast dla 16 wartość wskaźnika średniego narażenia uległa zmniejszeniu (min. dla aglomeracji Wrocławskiej, Warszawskiej), 4 zwiększeniu, a 10 nie uległa zmianie. Pierwszy raz w historii ocen dla  miasta Wałbrzycha i aglomeracji lubelskiej wskaźnik średniego narażenia nie przekroczył pułapu stężenia ekspozycji wynoszącego 20 µg/m3.  Najwyższą wartość wskaźnika w roku 2017 określono dla aglomeracji krakowskiej (32 µg/m3) oraz górnośląskiej (30 µg/m3). Najniższą dla miasta Koszalina (13 µg/m3). Zobacz szczegółowe zestawienie wskaźników
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenie f-gazy
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    Szkolenia Bilans LZO
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    NIK: O jakości powietrza w Polsce i Europie na COP24 (07.12.2018)

    NIK zanieczyszczenie powietrza
    © NIK

    EPA Proposes 111(b) Revisions to Advance Clean Energy Technology (06.12.2018)

    EPA Finalizes RFS Volumes for 2019 and Biomass Based Diesel Volumes for 2020 (30.11.2018)

    EPA, Wheeler Rock Products settle Clean Air Act permit violations (29.11.2018)

    Fact-Check: Obama Administration Pushed "Worst-Case Scenario" In Climate Assessment (28.11.2018)

    EEA: Annual mean PM2.5 concentrations observed at background stations, 2016 (22.11.2018)

    PM2,5 tło stacje tła EEA
    © EEA

    EEA: 90.4 percentile of daily mean PM10 concentrations observed at background stations, 2016 (22.11.2018)

    PM2,5 tło stacje tła EEA percentyl
    © EEA

    EEA: Progress of EU transport sector towards itsenvironment and climate objectives (22.11.2018)

    EEA: Electric vehicles from life cycle and circular economy perspectivesTERM 2018: Transport and Environment Reporting Mechanism (TERM) repor (22.11.2018)

    EPA Takes Steps to Improve Regulations for Wood Heaters (21.11.2018)

    NIK: Kto truje w Łęgnowie - rejon dawnych bydgoskich Zakładów Chemicznych „Zachem”? (19.11.2018)

    EPA Continues Work to Protect Community Near the Tonawanda Coke Facility (15.11.2018)

    EPA Announces Availability of $1.5 Million in Environmental Justice Small Grants (15.11.2018)

    NIK o rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii (15.11.2018)

    ICYMI: The Washington Post - EPA to Weigh Tougher Pollution Standards for Heavy-Duty Trucks (14.11.2018)

    NIK z Bankiem Światowym - Na ratunek czystemu powietrzu (12.11.2018)

    EEA: Netherlands - Industrial pollution profile 2018 (09.11.2018)

    EEA: Sweden - Industrial pollution profile 2018 (09.11.2018)

    EPA Settlement with Yonkers Dry Cleaner Means Company to Operate as “Green” Facility (08.11.2018)

    EPA: MPLX LP To Cut Harmful Air Pollution At Natural Gas Processing Facilities Improving Air Quality For Communities In Six States (01.11.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Impacts of ambient temperature, DPF regeneration, and traffic congestion on NOx emissions from a Euro 6-compliant diesel vehicle equipped with an LNT under real-world driving conditions

    Machine learning-based rapid response tools for regional air pollution modelling

    Validation of ammonia diffusive and pumped samplers in a controlled atmosphere test facility using traceable Primary Standard Gas Mixtures

    Flaring emissions in Africa: Distribution, evolution and comparison with current inventories

    MAX-DOAS measurements and vertical profiles of glyoxal and formaldehyde in Madrid, Spain

    Global changes in the diurnal cycle of surface ozone

    Evaluating near-roadway concentra- tions of diesel-related air pollution using RLINE

    Zobacz EUR-Lex:

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/1876 z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie zatwierdzenia, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 510/2011, technologii stosowanej w wysokosprawnych alternatorach 12-woltowych przeznaczonych do stosowania w lekkich samochodach dostawczych napędzanych przez konwencjonalny silnik spalinowy jako technologii innowacyjnej umożliwiającej zmniejszenie emisji CO2 pochodzących z lekkich samochodów dostawczych (30.11.2018)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/1855 z dnia 27 listopada 2018 r. w sprawie emisji gazów cieplarnianych objętych decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/406/WE przypadających na poszczególne państwa członkowskie za rok 2016 (28.11.2018)

    Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/1832 z dnia 5 listopada 2018 r. zmieniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2007/46/WE, rozporządzenie Komisji (WE) nr 692/2008 i rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1151 w celu udoskonalenia badań i procedur homologacji typu w odniesieniu do lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych, w tym badań i procedur dotyczących zgodności eksploatacyjnej i emisji zanieczyszczeń w rzeczywistych warunkach jazdy, a także wprowadzenia urządzeń służących do monitorowania zużycia paliwa i energii elektrycznej (27.11.2018)

    DECYZJA RADY (UE) 2018/1730 z dnia 12 listopada 2018 r.  dotycząca stanowiska, które należy zająć w imieniu Unii Europejskiej na drugim posiedzeniu Konferencji Stron Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci w związku z przyjęciem wytycznych w sprawie przejściowego składowania rtęci innej niż rtęć odpadowa w sposób bezpieczny dla środowiska (16.11.2018)

    WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIE NA RZECZ TECHNOLOGII OGNIW PALIWOWYCH I TECHNOLOGII WODOROWYCH 2 - publikacja końcowych sprawozdań finansowych za rok budżetowy 2017 (14.11.2018)

    WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIE CZYSTE NIEBO 2 - publikacja końcowych sprawozdań finansowych za rok budżetowy 2017 (14.11.2018)

    Sprawozdanie specjalne Trybunału Obrachunkowego nr 24/2018 Wykorzystanie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz innowacyjnych odnawialnych źródeł energii w projektach demonstracyjnych na skalę komercyjną w UE – w ostatnim dziesięcioleciu nie zostały osiągnięte zamierzone postępy (29.10.2018)