Operaty ochrony powietrza – oprogramowanie

    Zanieczyszczenie powietrza i emisja zanieczyszczeń  PROEKO Ryszard Samoć    www.proeko-rs.pl

     

    zanieczyszczenie powietrza - emisja zanieczyszczeń

     

    Pakiet OPERAT FB dla Windows 

     

    Pakiet programów komputerowych Operat FB służy do modelowania rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym emitowanych ze źródeł punktowych, powierzchniowych i liniowych zgodnie z metodyką określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z roku 2010 nr 16 poz. 87).

    Program wykonuje następujące obliczenia:

    • stężeń maksymalnych (z jednego lub wszystkich emitorów) oraz odległości wystąpienia stężeń maksymalnych i krytycznych warunków atmosfery, jak również emisji granicznej,

    • automatycznej oceny zakresu obliczeń, stężeń maksymalnych, stężeń średniorocznych oraz częstości przekroczeń wartości D1 lub 99,8 percentyla ze stężeń maksymalnych, obliczenia w sieci receptorów  na różnych wysokościach, wraz z podaniem krytycznych parametrów atmosfery oraz określeniem udziału emitorów, 

    • opadu pyłu w sieci receptorów i udziału emitorów w opadzie pyłu.

    Pakiet Operat FB posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie.
    Program stosuje ponad 800 użytkowników.

    Multimedialna instrukcja 

    Zobacz: dodatkowe moduły
      zrzuty ekranów
      stronę programu na serwerze PROEKO R.S.


    Informacje szczegółowe:

    Emitory powierzchniowe mogą mieć kształt koła lub wielokąta, natomiast liniowe mogą się składać z wielu różnych odcinków. Program dzieli je automatycznie na emitory zastępcze.

    Zanieczyszczenie powietrza wywołane emisją z emitorów liniowych - dróg może być obliczane metodyką CALINE3 uwzględniającą mieszanie powietrza wywołane ruchem pojazdów.

    Liczba emitorów jest nieograniczona. Emitory można przypisać do grup co pozwala na chwilowe wyłączanie z obliczeń wybranego zbioru emitorów w celu stwierdzenia ich znaczenia dla wynikówEmisja zanieczyszczeń może być określana dla każdego emitora jako wartość stała w roku lub charakterystyczna dla poszczególnych podokresów.

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń można modelować w sieci do 64 000 receptorów.  Oprócz standardowej siatki można wprowadzić dodatkową siatkę zaw. współrzędne np. dla budynków mieszkalnych,  w tym wysokość receptora i szorstkość terenu.  Umożliwia to obliczenia stężeń na różnych wysokościach elewacji budynku.

    Pakiet zawiera róże wiatrów dla całej Polski (z katalogu z 1980 r.) z możliwością ich edycji i drukowania wykresów i zestawień tabelarycznych.
    Możliwy jest import róż z plików otrzymywanych z  IMGW.

    Współrzędne emitorów (punktowych, liniowych, powierzchniowych), granic zakładu oraz dodatkowych rysunków mogą być odczytane (poprzez zaznaczanie myszą) ze zeskanowanej mapy terenu   ( w formacie TIF, BMP ,JPG, PNG) lub mapy z AutoCAD-a (dwg, dxf).

    Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń może jednocześnie obejmować obliczenia w sieci receptorów do 40 substancji. Program wykonuje także obliczenia dla odorów w jednostkach zapachowych.

    W  wersji profesjonalnej programu dostępny jest m.in. moduł do obliczania emisji z hałd i składowisk oraz  moduł do obliczania emisji ze zbiorników ścieków przemysłowych.

    Baza danych jest obsługiwana przez serwer Firebird 2.1 . Istnieje możliwość pracy w sieci wielostanowiskowej z jednoczesnym dostępem do projektu przez wielu użytkowników. Do pakietu dołączona jest bezpłatna przeglądarka danych, którą można np.  przekazać razem z plikiem projektu do urzędu.

    Pakiet zawiera szereg ułatwień we wprowadzaniu danych:

    • wprowadzanie jednocześnie parametrów lub emisji wszystkich emitorów z możliwością wklejenia bloku komórek np. z Excela,
    • klonowanie emitorów oraz tworzenie  serii emitorów leżących wzdłuż jednej linii np. wentylatorów na dachu.
    • tworzenia bibliotek typowych list zanieczyszczeń (np. kotłownia) oraz typowych składów frakcyjnych pyłu. Ponadto program umożliwia wybór składu frakcyjnego z bazy danych kilku tysięcy analiz wykonanych przez EPA oraz z bazy CEIDARS, w tym pyłu PM 2,5.
    • średnią aerodynamiczną szorstkość terenu można obliczyć poprzez zaznaczanie obszarów na mapie 

    Prezentacja wyników obrazujących zanieczyszczenie powietrza

    Pakiet umożliwia wydruk kilkudziesięciu różnych zestawień m.in.:

    • emisji maksymalnej, rocznej i średniej z podanego emitora,
    • parametrów wszystkich emitorów na terenie zakładu,
    • parametrów i emisji dla wszystkich emitorów,
    • tabelę sumy emisji z wszystkich emitorów,
    • emisji związków organicznych (LZO) w przeliczeniu na węgiel organ.,
    • wyniki obliczeń stężeń maksymalnych wraz z oceną wyników,
    • wyniki obliczeń emisji granicznej dla danego emitora i grupy emitorów,
    • wyniki obliczeń stężeń  w sieci receptorów  tj. :stężenia maksymalne, średnie, częstość przekroczeń  założonych wartości (lub 99,8 percentyl) i krytyczne parametry atmosfery,
    • udział emitorów w stężeniu średniorocznym,
    • wyniki obliczeń opadu pyłu i udziału emitorów w opadzie,

    oraz wykresów ilustrujących zanieczyszczenie powietrza:

    • izolinii stężeń maksymalnych , średnich w sieci receptorów ,częstości przekroczeń (lub 99,8 percentyla ze stężeń) i opadu pyłu,
    • jw. lecz z wypełnieniem obszarów zadaną paletą kolorów


    W tle wykresu można umieścić zeskanowaną mapę terenu z obrazów w formatach BMP,JPG,WMF,PNG  oraz z AutoCada w formatach DWG i DXF.
    Ponadto dostępne są wykresy obrazujące trójwymiarowo rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

    Wszystkie tabele można zapisać do pliku w standardzie RTF i potem wykorzystać w wielu edytorach tekstu.
    Wszystkie wykresy można zapisać do pliku w standardzie WMF i np. wstawić jako wektorowy rysunek do Worda dla Windows.
    Wykresy izolinii mogą być ponadto zapisywane w formacie DXF,  JPG, GIF, PNG, PLT.

    Program posiada kreator zbiorczej dokumentacji pozwalający na łączenie zestawień i wykresów
    , np. emisja zanieczyszczeń, parametry emitorów przyjętych do obliczeń oraz wyniki modelowania.

    Można stosować inną mapę do odczytu współrzędnych i inną pod wykresem izolinii, program zawiera narzędzia do dopasowania tych map.

    Od wersji 6.7 dostępny jest moduł IMAP do pobierania map z Internetu z serwerów GoogleMaps i WMS.

    Aplikacje posiadają system pomocy kontekstowej.

    Dodatkowe moduły

    Do pakietu można dołączyć następujące moduły:

    „Spalanie” służący do obliczania emisji z procesów spalania oraz parametrów emisji (prędkości i temperatury gazów) i przekazywania wyników do pakietu "OPERAT" dla Windows. Program oblicza też stężenia w spalinach i porównuje z dopuszczalnymi wg. rozporządzenia o standardach emisyjnych.

    „Samochody v. Corinair”  - emisja zanieczyszczeń obliczana jest ze środków transportu i przenoszona do pakietu "Operat-FB".

    "Chłodnie Kominowe" uwzględniający obliczenia wyniesienia spalin algorytmem M.Schatzmana i A.J. Policastro  (zawartym w VDI  3784)

    "iMeteo" umożliwiający pobieranie publicznie dostępnych danych z obserwacji meteorologicznych  (serwery IMGW) i tworzenie róż wiatru.

    Aplikacje pracują w środowisku  Windows XP,Vista,7, 8, 8.1 i 10 (32 i 64 bit). 

    Zrzuty ekranów

    Główne okno programuWybór współrzędnych na mapieObliczanie średniej z0
    Okno wykresu izoliniiOkno wykresu 3DOkno wykresu izolinii z wypełnieniem kolorem obszarów między zadanymi poziomami

     

    Ostatnie modyfikacje pakietu „Operat FB” i dodatkowych modułów

    Pełna lista zmian dostępna jest na stronie www.proekors.pl/update/operat_zmiany.html

    21 września 2019 r.
    Program (wersja profesjonalna) eksportuje do Google Earth wykresy izolinii.
    widok okna Google Earth
    24 lipca 2019 r. Został opracowany moduł ”Emisja z malowania” do obliczania emisji LZO z materiałów lakierniczych.
    1 kwietnia 2019 r. Na publicznym ftp została umieszczona aplikacja obrot_mapy.exe
    Aplikacja ma zastosowanie do plików map, w których północ nie jest u góry, np. nierówno zeskanowanych.
    21 września 2018 r. W związku z wprowadzeniem przez Google płatnego dostępu do map, moduł iMap zawiera nowy ApiKey, opłacony przez PROEKO R.S.
    20 kwietnia 2018 r. Moduł „Spalanie” uwzględnia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 680).
    12 kwietnia 2018 r. W wersji 7.5.1 Operatu FB zostało dodane narzędzie do obliczania róży wiatru dla wybranej miejscowości metodą interpolacji z kilku róż dla najbliższych stacji.
    12 marca 2018 r. Nowy moduł "iMeteo" umożliwia pobieranie publicznie dostępnych danych i tworzenie róży wiatru oraz innych zestawień dla wskazanej lokalizacji.
    4 stycznia 2018 r. Dodane wyszukiwanie najbliższej stacji meteorologicznej, dostępnej w bazie danych programu.
    22 września 2017 r. Dodana baza danych o składzie frakcyjnym pyłów z publikacji EPA AP-42 Appendix B1.
    10 lipca 2017 r. W module „Spalanie” Dodana została możliwość obliczania emisji z silników stacjonarnych  i maszyn roboczych  ze wskaźników g/kWh, np. z norm EU Stage IV.
    28 marca 2017 r. Dodana możliwość zapisu wykresów izolinii jako pliki PDF.
    14 stycznia 2017 r. Dodanie możliwości porównania emisji i wyliczenia efektów ekologicznych dla projektów przed i po modernizacji zakładu (np. wymiany kotłów, budowy urządzeń oczyszczających w lakierni).
    20 grudnia 2016 r.

    Dodanie możliwości jednoczesnego obliczania częstości  przekroczeń D1 oraz 99,8 percentyla ze stężeń w sieci.

    Dodanie możliwości wykonywania w jednym przebiegu obliczeń  dla wielu wysokości receptorów nad poziom terenu.

    13 października 2016 r. Nowy kalkulator współczynnika α do odwróconego modelowania emisji pyłu wg. PN-EN 15445, np. do szacowania emisji z hałd na podstawie pomiarów stężeń pyłu.
    2 września 2016 r.

    Nowe okno wykresu zakładu, zawierające interaktywny wykres, reagujący na zmiany opcji. Dodane nowe opcje:

    - okręgi dla zasięgów 50*h z możliwością ustalenia,  dla których emitorów mają być rysowane,

    - możliwość uzyskania wykresu w układzie współrzędnych określonym przez użytkownika,

    -  na wykresie w skali ustalanej automatycznie i przez użytkownika jest nanoszona mapa,

    -  można  zmniejszyć lub usunąć obszar opisu osi.

    20 lipca 2016 r. Dodanie możliwości wprowadzania różnego składu frakcyjnego pyłu w poszczególnych okresach obliczeniowych.
    15 czerwca 2016 r. (zmiany w wersji rozszerzonej / profesjonalnej) W przypadku  serii emitorów o takich samych  parametrach i emisji, np. kilkunastu wentylatorów  na dachu  fermy, można raz wprowadzić dane emitora i emisję dla jednego emitora - wzorcowego, i przy każdej zmianie danych program skopiuje je do wszystkich emitorów na dachu - emitorów zależnych.
    4 listopada 2015 r.
    Zmiany w oknie do obliczania średniej szorstkości w terenie:
    • dodana ikona do testowania i zmiany wielokątów wykraczających poza okręg  o promieniu 50*hmax.
    Po potwierdzeniu zostaną  usunięte wielokąty  poza tym okręgiem oraz przycięte do kształtu koła wielokąty wykraczające częściowo poza okręg,
    • Program uwzględnia przypadki zagnieżdżonych wielokątów tj. odejmuje powierzchnię stref leżących wewnątrz innych wielokątów (np. jezioro w lesie).
    4 października 2015
    Można wyłączyć drukowanie stężeń średniorocznych dla  budynków  mieszkalnych  (punktów w siatce dodatkowej).
    2 września 2015 r.
    Program zawiera listę około 500 związków organicznych ze współczynnikami do wzoru Antoine’a.
    28 sierpnia 2015 r.
    Moduł „Spalanie” 
    Uwzględnianie są standardy emisyjne dla kotłów objętych zasadami łączenia źródeł emisji określonymi w §157a ustawy Prawo ochrony środowiska.
    16 lipca 2015 r. *
    Można  wyłączyć z oceny wyników punkty leżące na drodze lub w jej pobliżu ( w określonej odległości od osi drogi lub w strefie mieszania CALINE).
    26 maja 2015 r.
    W oknie wyboru współrzędnych na mapie można zaznaczać polilinie z projektów w AutoCAD-zie.
    20 maja 2015 r.
    Został zmieniony sposób obliczania stężeń maksymalnych z emitorów liniowych i powierzchniowych w zakresie skróconym. Obecnie maksimum  jest wyszukiwane w siatce na obwiedni emitora. Jest to metoda dokładna,  wyniki są zgodne z obliczeniami w pełnym zakresie.
    2 maja 2015 r.
    Można dodawać grupę emitorów poprzez ich zaznaczanie na mapie. Po zaznaczeniu dowolnej liczby emitorów można wstawić kolejne symbole oraz uzupełnić w tabeli podstawowe dane.
    19 marca 2015 r.
    W module  "Spalanie" zostały dodane wskaźniki emisji CO2,  a na zestawieniu (opcjonalnie) roczna emisja CO2.
    5 marca 2015 r.
    Moduł "Samochody"
    • Moduł uwzględnia zmiany emisji wywołane stosowaniem  biodiesli.
    • Dodano raport z wyliczenia emisji CO2 oraz  sumy emisji gazów cieplarnianych wyrażonej w ekwiwalencie CO2.
    8 lutego 2015 r.
    Dodane "wykresy złożone" zawierające  nałożone wykresy izolinii dla kilku substancji lub rodzajów wyników. Dla każdego projektu można zdefiniować wiele wykresów złożonych, a  dla każdego z nich wybrać inny komplet substancji lub rodzajów wykresów, np.  wykresy LZO.

     

     

    *  - zmiany dotyczą tylko wersji rozszerzonej / profesjonalnej

    Aktualności
    • 04
      kwiecień
      Z wprowadzonego w jednym ze stanów (stanie Arizona) nakazu pozostania w domach wyłączono tak zwane sektory / działalności niezbędne. Zaliczono do nich działalność firmy zajmującej się supresją emisji niezorganizowanej pyłów (SOILWORKS®). Dzięki tej klasyfikacji walka o życie i zdrowie mieszkańców w związku z epidemią koronawirusa nie pogorsza znacząco efektów stałych starań o łagodzenie skutków zdrowotnych zanieczyszczenia powietrza, w tym przedwczesnych zgonów związanych z emisją pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5
    • 22
      marzec
      W Dzienniku Ustaw (poz. 497) opublikowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska. Opublikowano również (poz. 498) rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekształcenia Ministerstwa Aktywów Państwowych polegającego na wyłączeniu komórek organizacyjnych obsługujących sprawy działu energia oraz pracowników obsługujących sprawy tego działu. Wyłączone komórki organizacyjne i pracownicy zostają włączeni do Ministerstwa klimatu na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekształcenia Ministerstwa Klimatu (poz. 499).
    • 20
      marzec
      Z uwagi na stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (koronawirus) terminy zaplanowanych konferencji i szkoleń zostały zmienione: - szkolenie z modelowania stężeń zanieczyszczeń w powietrzu odbędzie się 15 września br. - Kongres Biomasy 2020 zaplanowany jest na dni 18-19 maja br. Miejsca i programy Wydarzeń nie ulegają zmianie. Dokonane zgłoszenia utrzymują rezerwację miejsc.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Szkolenie Rozprzestrzenianie zanieczyszczeń w powietrzu Poznań 2020
    Kongres Biomasy 2020
    Operat FB

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / GDOŚ / GIOŚ / IOŚ / MŚ:

    EPA Settlement with Concrete and Stone Producer Resolves Clean Air Violations in N. Attleborough, Mass. 13.03.2020

    EEA: Assessing air quality through citizen science 12.03.2020

    pył zawieszony PM10
    © EEA

    EPA to Review Lead Ambient Air Standards 12.03.2020

    EEA: Member States must cut emissions across all sectors to achieve EU climate targets by 2030 10.03.2020

    EPA settles diesel emissions cases against three northwest companies 05.03.2020

    EPA: Agency Releases Annual Automotive Trends Report Showing Marginal Increases in Fuel Economy 02.03.2020

    EPA Releases PFAS Action Plan: Program Update 26.02.2020

    EPA Continues to Act on PFAS, Proposes to Close Import Loophole and Protect American Consumers (20.02.2020)

    EPA and OXARC, Inc. settle Clean Air Act violations at company’s Pasco facility (20.02.2020)

    EPA’s 2019 Power Plant Emissions Data Demonstrate Significant Progress (19.02.2020)

    EPA Proposes Additional Amendments to the Regulations for Coal Combustion Residuals (19.02.2020)

    EPA Announces 2019 Annual Environmental Enforcement Results (19.02.2020)

    EPA Announces Community-Scale Air Toxics Monitoring Grant Competition (13.02.2020)

    EEA: The European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR), Member States reporting under Article 7 of Regulation (EC) No 166/2006 (06.02.2020)

    EEA: Fluorinated greenhouse gases 2019 Data reported by companies on the production, import,export, destruction and feedstock use of fluorinated greenhouse gases in the European Union, 2007-2018 (04.02.2020)

    f-gazy
    © EEA

    EEA: European Union continues to phase-down its use of climate-warming fluorinated gases (04.02.2020)

    EEA: Consumption of controlled ozone-depleting substances (04.02.2020)

    EEA: Transport: increasing oilconsumption andgreenhouse gas emissionshamper EU progresstowards environment andclimate objectives (03.02.2020)

    EPA Settlement with Gulfport Energy to Reduce Emissions from Oil and Natural Gas Operations by 313 Tons Per Year (22.01.2020)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Near-road vehicle emissions air quality monitoring for exposure modeling

    The impact of biomass burning on the oxidative potential of PM2.5 in the metropolitan area of Milan

    Physical and chemical properties of non-exhaust particles generated from wear between pavements and tyres

    Where air quality has been impacted by weather changes in the United States over the last 30 years?

    Emission and simulation of primary fine and submicron particles and water-soluble ions from domestic coal combustion in China

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprawozdanie specjalne nr 6/2020 „Zrównoważona mobilność w miastach w UE – bez zaangażowania ze strony państw członkowskich nie będzie możliwa istotna poprawa” 11.03.2020

    Przyjęcie decyzji Komisji w sprawie przekazania przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zmienionego przejściowego planu krajowego, o którym mowa w art. 32 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych 26.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »Zjednoczeni w realizacji unii energetycznej i działań w dziedzinie klimatu – Przygotowanie fundamentów w celu zapewnienia udanego przejścia na czystą energię«” 11.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Bardziej konstruktywna rola społeczeństwa obywatelskiego we wdrażaniu prawa ochrony środowiska” 11.02.2020

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających wprowadzać wodorofluorowęglowodory luzem do obrotu w Unii Europejskiej w 2021 r. 06.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku zrównoważonej Europy 2030: działania następcze w związku z celami zrównoważonego rozwoju ONZ, transformacją ekologiczną i porozumieniem klimatycznym z Paryża 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wdrażanie pakietu „Czysta energia”: krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu jako narzędzie zarządzania na poziomie lokalnym i terytorialnym w dziedzinie klimatu oraz energii aktywnej i pasywnej 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Inteligentne miasta – nowe wyzwania dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej: jak osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju? 05.02.2020

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Rozwijanie synergii pomiędzy różnymi planami działania dotyczącymi gospodarki o obiegu zamkniętym” (15.01.2020)