Emisja niezorganizowana - emisje z konserwacji maszyn i procesów nieobjętych standardami
Emisja z konserwacji maszyn
Wiele powszechnie stosowanych środków do konserwacji i czyszczenia maszyn produkcyjnych lub wyposażenia zawiera rozpuszczalniki organiczne. Są one stosowane jako zmywacze, medium, w którym rozpuszczone są smary lub jako gaz nośny (środki typu spray). Poza nielicznymi przypadkami gdy wykorzystane środki w znacznej mierze zostają zebrane na czyściwach i przekazane jako odpad, ilość odparowujących rozpuszczalników w stosunku 1:1 do ilości zawartej w materiałach przedostaje się do atmosfery. Najbardziej wiarygodnym sposobem wyznaczenia wielkości emisji LZO (VOC) zawartych w środkach do czyszczenia i konserwacji maszyn jest zatem uproszczony bilans masy. Dla każdego preparatu ilość składnika „i” odpowiada iloczynowi ilości zużytego preparatu i zawartości w nim składnika „i” zgodnie z zależnością:
Ei = N × M × xi gdzie:
Ei – emisja składnika „i”
N – ilość opakowań preparatu zużytego w okresie rozliczeniowym,
M – masa preparatu w pojedynczym opakowaniu,
xi – udział składnika „i” w preparacie.
Emisja z czyszczenia produktów
Drugą kategorią powszechnego zastosowania rozpuszczalników jest mycie półproduktów lub produktów końcowych. Analogicznie jak w przypadku czyszczenia maszyn i elementów wyposażenia, jeśli LZO (VOC) nie zostają przekazane wraz z odpadami, ilość rozpuszczalników wprowadzonych do procesu jako uzupełnienie środka myjącego uznaje się za równą ilości utraconej w sposób niekontrolowany w postaci emisji niezorganizowanej. Jeśli stanowiska operacyjne wyposażone są w odciągi wentylacyjne, część straty rozpuszczalników stanowi emisję zorganizowaną. W takich przypadkach wyznaczenie emisji rozpuszczalników sprowadza się do obliczenia LZO (VOC) zawartych w zużytych preparatach.
Emisja z rodzajów działalności nieobjętych standardami
Niezorganizowana emisja LZO (VOC) towarzyszy wielu instalacjom lub układom technologicznym, które nie podlegają wymogom standardów emisyjnych, jednak w których prowadzone są procesy pokrewne do czynności objętych standardami, lub zużywane są w nich rozpuszczalniki w ilościach mniejszych niż progi klasyfikujące instalacje do standardów, zwane dalej progami klasyfikacji. W szczególności należą do nich:
-
drukarnie, maszyny drukarskie, drukarki oznaczeń produktów: stosujące inne techniki druku niż wymienione w rozporządzeniu o standardach lub o zużyciu rozpuszczalników poniżej progu klasyfikacji,
-
produkcja mieszanin zawierających LZO (VOC), m.in. odczynników chemicznych, surowców i mediów stanowiących środowiska prowadzenia procesów, impregnatów oraz produkcja preparatów powlekających o zużyciu LZO (VOC) poniżej progu klasyfikacji,
-
produkcja form i elementów produktów techniką laminowania o zużyciu LZO (VOC) poniżej progu klasyfikacji,
-
klejenie z wykorzystaniem klejów rozpuszczalnikowych wiążących poprzez odparowanie rozpuszczalników o zużyciu poniżej progu klasyfikacji,
-
powlekanie innych rodzajów materiałów niż określone w rozporządzeniu o standardach lub o zużyciu LZO (VOC) poniżej progu klasyfikacji.
Najbardziej wiarygodną metodą wyznaczania emisji niezorganizowanej z ww. procesów jest bilans LZO. Zasady sporządzania bilansów przedstawiono w dziale Bilans LZO.
Wobec niektórych procesów wyznaczenie niezorganizowanej emisji LZO (VOC) w oparciu o bilans może być obarczone dużą niepewnością. Ryzyko to jest znaczne dla instalacji, w których LZO (VOC) podlegają przemianom chemicznym lub występują w niektórych strumieniach w niewielkich stężeniach, trudnych do precyzyjnego określenia. W takich przypadkach obliczenia emisji powinny opierać się na innych metodach, np. wykorzystujących wyniki pomiarów, wskaźniki lub metody specyficzne. Nie zaleca się stosowania bilansu LZO (VOC) wobec następujących procesów i branż:
-
produkcji i układania mas bitumicznych,
-
przeładunku benzyn i chemikaliów,
-
przemysłu wielkotonażowych chemikaliów organicznych, rafinerii i produkcji biopaliw, produkcji polimerów,
-
produkcji mieszanin i preparatów o niskiej zawartości LZO (np. środków czystości, kosmetyków, środków ochrony roślin),
-
przetwórstwa tworzyw sztucznych,
-
rozkładu tworzyw sztucznych z odzyskiem monomerów, w tym produkcji paliw z odpadowych tworzyw sztucznych.
