Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza – spawanie, lutowanie i cięcie stali

    Proces spawania nie powoduje powstawania znaczących wielkości emisji z punktu widzenia wysokości opłat za korzystanie ze środowiska. Spełnienie obowiązków wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska wymaga co najmniej obliczenia wielkości emisji, przedłożenia informacji o emisji i oceny czy wyznaczona wartość nie przekracza progu decydującego o obowiązku wniesienia opłaty. Z uwagi na brak stawek opłat za prowadzenie procesu spawania i technik pokrewnych, wielkość opłaty wyznaczana jest na podstawie obliczonych ilości substancji uwalnianych do powietrza. Rodzaje i ilości emitowanych związków można przyporządkować następującym rodzajom technik łączenia i cięcia metali:

    Spawanie łukiem elektrycznym

    Opłata za emisje powinna obejmować:

    • podstawowe substancje gazowe powstające w łuku elektrycznym, to jest tlenki azotu oraz tlenek węgla,

    • pył wraz z zawartymi w nim metalami,

    • gazy osłonowe, w tym dwutlenek węgla i hel.

    Substancje gazowe:

    Rodzaje i ilości powstających związków zależą przede wszystkim od metody spawania (spawanie w osłonie gazów, spawanie drutami otulonymi, spawanie elektrodami proszkowymi), rodzaju spawanych materiałów (stal węglowa, stal szlachetna, stopy aluminium, brąz), typu drutu spawalniczego lub elektrody oraz od parametrów prądu spawalniczego (napięcie, natężenie, grubość drutu lub elektrody). Wielkości emisji stanowiące podstawę opłat wyznaczane są w oparciu o wskaźniki literaturowe.

    Pyły:

    Rodzaje i ilości powstających pyłów oprócz metod i parametrów spawania zależą w znaczącej mierze od rodzaju spawanego materiału. Pył spawalniczy pochodzi bowiem w części z wykorzystywanych drutów lub elektrod, w części z materiału który podlega spawaniu. Wielkości emisji stanowiące podstawę opłat wyznaczane są w oparciu o wskaźniki literaturowe lub na podstawie typu spawanej stali, któremu przypisane są informacje o zwartości poszczególnych metali oraz na podstawie informacji o udziale metali w masie drutu spawalniczego.

    Gazy osłonowe:

    Powszechnie wnoszona jest opłata za wprowadzanie do powietrza dwóch spośród najbardziej popularnych gazów osłonowych, to jest dwutlenku węgla i helu. Gazy te mimo, że stanowią naturalny składnik atmosfery są do niej wprowadzane jako substancje, które powstały w wyniku procesów fizyko-chemicznych. Dwutlenek węgla głównie jako produkt uboczny w przemyśle chemicznym lub w wyniku bezpośredniego pozyskania z wód mineralnych. Hel jako produkt powstały w wyniku obróbki gazu ziemnego. Wykorzystywany jako gaz osłonowy – argon jak również gaz aktywny – tlen, nie są natomiast powszechnie uznawane za „zanieczyszczenia”. Są bowiem pozyskiwane poprzez separację składników powietrza, a ilość wyemitowanego argonu i tlenu odpowiada ilości tych gazów pobranych uprzednio z atmosfery. W praktyce, mimo takiej klasyfikacji, niektórzy prowadzący instalacje spawalnicze wnoszą opłaty również za emisję argonu i tlenu. Podejście takie nie jest jednak spójne z brakiem opłat za wprowadzanie do atmosfery powietrza wykorzystywanego do wentylacji pomieszczeń oraz w systemach sprężonego powietrza, które nie zawiera substancji zanieczyszczających.

    Metody obliczania emisji:

    Wielkości emisji stanowiące podstawę naliczenia opłat powinny odpowiadać rzeczywistemu zużyciu materiałów spawalniczych (drutu spawalniczego, elektrod otulonych lub proszkowych, gazów osłonowych). Błędne jest wyznaczanie wielkości emisji jako iloczynu wskaźników emisji chwilowych wyrażonych strumieniem emisji (mg/s) oraz czasu pracy emitorów. Przeważnie etap, któremu towarzyszy powstawanie emisji (żarzenie łuku elektrycznego) nie przekracza poziomu kilku procent całkowitego czasu pracy stanowiska spawalniczego. Pozostałą część tego czasu zajmują czynności niepowodujące powstawania emisji. Z tego względu podstawę naliczenia opłat powinny stanowić wskaźniki emisji odniesionej do ilości wykorzystywanych materiałów (g/kg drutu spawalniczego, kg/kg mieszaniny gazów osłonowych).

    Wobec instalacji wyposażonych w urządzenia odpylające odgazy wielkość unosu pyłu stanowiąca podstawę naliczenia opłaty za pyły i zawarte w nich metale może zostać pomniejszona o wartość wynikającą ze skuteczności odpylania (na podstawie pomiaru masy filtrów czystych i wykorzystanych lub pomiaru masy wychwyconego pyłu spawalniczego).

    Spawanie laserem

    Zakres substancji, które powinny zostać uwzględnione w opłatach zależy od techniki spawania (z wykorzystaniem drutu spawalniczego, bez wykorzystania drutu spawalniczego), rodzaju spawanych materiałów oraz składu gazu osłonowego. Zasady naliczania opłat są analogiczne jak w przypadku spawania elektrycznego, przy czym z uwagi na większą emisję pyłów, bardziej dokładnego wyznaczenia wymaga ilość pyłów zatrzymanych w filtrach. W przypadku gdy dla danego rodzaju spawania nie są dostępne literaturowe wskaźniki emisji, wielkość emisji pyłu stanowiąca podstawę naliczenia opłaty może zostać oszacowana jako iloczyn strumienia odgazów oraz stężenia pyłu gwarantowanego przez dostawcę urządzenia odpylającego lub skuteczności odpylacza i masy zatrzymanych pyłów. Przy wyborze tej metody obliczeniowej ocenić należy, czy celowe zawyżenie emisji nie będzie skutkowało nadmiernym zwiększeniem wysokości opłat.

    Lutowanie twarde (zwane również spawaniem gazowym lub lutowaniem płomieniowym)

    Lutowanie płomieniowe powoduje powstawanie emisji tlenków azotu, tlenku węgla, dwutlenku węgla oraz pyłu wraz z zawartymi w nim metalami. Wielkość należnych opłat może być wyznaczana na podstawie ładunków uwolnionych substancji obliczonych z wykorzystaniem wskaźników literaturowych dla lutowania twardego. Niepoprawne jest natomiast stosowane dość często wyznaczanie emisji tlenków azotu i tlenku węgla na podstawie wskaźników dla spalania paliw w kotłach. Wielkość emisji dwutlenku węgla można oszacować w oparciu o stechiometryczny współczynnik utleniania acetylenu (w protokołach dotyczących zmian klimatu współczynnik utleniania przyjmuje się równy 1). Ilości wyemitowanych substancji, analogicznie jak w przypadku spawania elektrycznego, powinna odpowiadać rzeczywistemu zużyciu materiałów spawalniczych (masy lutu). Z tego względu zaleca się wykorzystywanie wskaźnika emisji wyrażonego jako kg/kg drutu do lutowania, zamiast wskaźnika emisji odpowiadającego pracy palnika acetylenowego (mg/s) i łącznego czasu pracy stanowiska spawalniczego.

    Cięcie palnikiem acetylenowo-tlenowym

    Rodzaje substancji gazowych jakie powinny zostać ujęte w systemie opłat są analogiczne jak w przypadku lutowania płomieniowego (NOx, CO, CO2 – dotyczy cięcia stali czystych, wolnych od zabrudzeń). Inna jest natomiast ich skala, w szczególności większa jest ilość uwalnianego do powietrza pyłu. Pyły zawierają w swym składzie wyłącznie metale pochodzące z ciętego (przepalanego) materiału, a nie jak w przypadku lutowania, w części z materiału lutowniczego. Wysokość należnych opłat może być wyznaczana w oparciu o literaturowe wskaźniki emisji dla cięcia acetylenowo-tlenowego.

    Lutowanie lutem miękkim

    Lutowanie lutem miękkim może powodować emisję dymu stanowiącego koloid sadzy, pyłu zawierającego związki organiczne i metale oraz emisję tlenku węgla. Źródłem emisji są pary topnika zawartego w lucie i produkty jego rozkładu. Z uwagi na bardzo niską intensywność emisji jej wielkość oblicza się dla instalacji wyposażonych w wiele stanowisk lutowniczych i o znacznym wydatku lutu. Skład metali zawartych w emitowanym pyle jest pochodną stosowanego lutu i oprócz cyny może zawierać również ołów oraz śladowe ilości miedzi i srebra.

    Metody obliczeniowe emisji z procesu lutowania nie są spójne. Wielu autorów opracowań poświęconych emisji z procesów łączenia metali całkowicie pomija emisję z lutowania, przyjmując ich wartość jako bliską zeru. Podać również można przykłady przeciwnego podejścia, zgodnie z którym wobec trudności oszacowania emisji, należy przyjmować jej wielkość na poziomie górnej granicy teoretycznej, np. równej masie kalafonii zawartej w drutach lutowniczych. Oba skrajne podejścia mogą być obarczone znacznym błędem. Doświadczenia wskazują na możliwość straty związków zawartych w lucie na poziomie około 0,6 % - 1 % masy lutu (wartości przykładowe, wyznaczona dla lutu Sn/Pb 60/40 z topnikiem na bazie kalafonii w ilości odpowiednio < 1 % oraz 2,5%). Niektóre spoiwa charakteryzuje strata na niższym poziomie, do około 0,25 % masy lutu.

    Cięcie plazmą

    Z uwagi na niewielką skalę emisji obliczenia należnych opłat mogą być oparte na wskaźnikach literaturowych odpowiadających stosowanej technice. Przykład wskaźników emisji zawiera opracowanie Emission of Fume, Nitrogen Oxides and Noise in Plasma Cutting of Stainless and Mild Steel, Bromssen B., Lillienberg L., Frojd N. (1994) dostępne pod adresem http://www.epa.gov/ttn/chief/efdocs/welding.pdf. Jeśli maszyna wycinająca jest wyposażona w odciąg powietrza i filtr, w obliczeniach wielkości emisji pyłów należy uwzględnić skuteczność odpylacza. Udział poszczególnych metali zawartych w pyle należy przyjąć zgodnie z ich zawartością w obrabianej stali.

    Aktualności
    • 17
      styczeń
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2018 r. (II SA/Wr 452/18) oddalający skargę na zarządzenie pokontrolne D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zobowiązujące do podjęcia działań eliminujących nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska w instalacji do przerobu odpadów z żużla pohutniczego. WSA we Wrocławiu nie uznał nawierzchni twardej nieulepszonej określonej Polską Normą PN-S-06102:1997 "Drogi samochodowe. Podbudowy z kruszyw stabilizowanych mechanicznie" za drogę utwardzoną spełniającą wymagania najlepszej dostępnej techniki, której obowiązek stosowania wynikał z pozwolenia zintegrowanego dla instalacji. Oprócz uzasadnienia wyroku artykuł zawiera również odniesienie do klasyfikacji drogi do dróg utwardzonych lub nieutwardzonych przyjętej w metodyce obliczeniowej emisji Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska U.S. EPA oraz przywołanie parametrów charakteryzujących nawierzchnię (silt loading SL, silt content SC). Opisywane orzeczenie WSA we Wrocławiu odnosi się również do zasady przezorności wynikającej z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska i jej znaczenia dla stosowania najlepszych dostępnych technik w sytuacji potencjalnego, a nie zaistniałego negatywnego oddziaływania na środowisko.
    • 05
      styczeń
      Zapraszamy na 15. Międzynarodową Konferencję Termiczne przekształcanie odpadów zorganizowaną przez ABRYS Sp. z o.o. w dniach od 29 do 31 stycznia 2019 w Rzeszowie. Tematami konferencji będą między innymi kluczowe problemy nurtujące obecnie branżę WtE, czyli perspektywę zakwalifikowania żużli jako odpadów niebezpiecznych, zakaz finansowania instalacji WtE procedowany w Parlamencie Europejskim oraz perspektywę 2030, czyli możliwy zakaz przetwarzania odpadów w ITPOK. Zaproszeni eksperci opowiedzą również o doświadczeniach z eksploatacji instalacji WtE oraz zagospodarowaniu odpadów procesowych. Organizatorzy przewidzieli szereg atrakcji, w tym zwiedzanie nowo otwartej Instalacji Termicznego Przetwarzania Odpadów z Odzyskiem Energii w Rzeszowie.
    • 05
      styczeń
      W związku z wdrażaniem systemu udostępniania informacji o tle substancji w powietrzu przed złożeniem wniosku sugerujemy kontakt telefoniczny z właściwym regionalnym wydziałem monitoringu środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Wnioski o udostępnianie informacji dla poszczególnych województw zamieszczone są na stronie http://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/519-uwaga-udostepnianie-informacji-o-tle-substancji-w-powietrzu
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie opłaty za korzystanie ze środowiska
    Operat FB
    f-gazy szkolenie
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / MŚ:

    EPA Announces 2018 Annual Environmental Enforcement Results 08.02.2019

    EC, EIB: €12 million loan goes from the EU to Estonian fuel cell company 08.02.2019

    EEA: More action needed to protect Europe’s most vulnerable citizens from air pollution, noise and extreme temperatures 04.02.2019

    Zanieczyszczenie powietrza EEA
    © EEA

    EEA: Spatial distribution of exposure to four air pollutants across Europe, 2013-2014 04.02.2019

    Zanieczyszczenie powietrza w Europie EEA
    © EEA

    MŚ: Konsultacje społeczne do Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza 01.02.2019

    NIK, EUROSAI: report on air quality – skuteczność działań na rzecz poprawy jakości powietrza w 14 krajach Europy oraz Izraelu 31.01.2019

    Zanieczyszczenie powietrza skuteczność NIK EUROSAI 2019

    EPA: Proposed Settlement Resolves Clean Air Act Claims Between EPA and Greenfield Mass. Facility 30.01.2019

    EEA: Intensity of final energy consumption 30.01.2019

    EPA Releases 2018 Year in Review 28.01.2019

    EEA: Environment and climate impacts of aviation continue growing 24.01.2019

    EEA: Single programming document 2019 2021 (11.01.2019)

    EPA Releases Proposal to Revise MATS Supplemental Cost Finding and “Risk and Technology Review” (28.12.2018)

    Kontrole NIK w 2019 roku (27.12.2018)

    EEA: Primary energy consumption by fuel (21.12.2019)

    EEA: Final energy consumption by sector and fuel (19.12.2018)

    EEA: EU goal on phase-down of F-gases remains on track (19.12.2018)

    EEA: Total greenhouse gas emission trends and projections (19.12.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Real-time assessment of wintertime organic aerosol characteristics and sources at a suburban site in northern France

    Optical properties of PM2.5 particles: Results from a monitoring campaign in southeastern Italy

    Comparative efficiency of airborne pollen concentration evaluation in two pollen sampler designs related to impaction and changes in internal wind speed

    Emissions of fine particulate nitrated phenols from residential coal combustion in China

    Accountability of wind variability in AERMOD for computing concentrations in low wind conditions

    Zobacz EUR-Lex:

    Decyzja Komisji (UE) 2019/61 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora administracji publicznej na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/62 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora produkcji samochodów na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/63 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie sektorowego dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora produkcji sprzętu elektrycznego i elektronicznego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (18.01.2019)

    Decyzja Komisji (UE) 2019/56 z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie pomocy państwa SA.34045 (2013/C) (ex 2012/NN) udzielonej przez Niemcy dużym odbiorcom energii elektrycznej na podstawie § 19 StromNEV (16.01.2019)

    niedozwolona pomoc państwa energetyka
    © 123rf.com

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012 (31.12.2018)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2067 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31.12.2018)