Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza – zasady ogólne

    Wynikający z art. 273 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązek ponoszenia opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dotyczy wszystkich prowadzących instalacje, z zastrzeżeniem art. 289 (opłata poniżej 800 zł/rok), bez względu na sposób usankcjonowania emisji, to jest poprzez pozwolenie lub zgłoszenie. Aby wartość należnej opłaty można było uznać za prawidłową, muszą zostać spełnione dwa warunki:

    1. wielkości emisji muszą być prawidłowo obliczone,

    2. prawidłowo muszą zostać przyjęte stawki opłat.

    Ad. a) Obliczenia emisji powinny obejmować wszystkie rodzaje substancji uwalnianych do powietrza oraz wszystkie źródła emisji eksploatowane przez prowadzącego instalację. Powinny również wykorzystywać najbardziej dokładną i wiarygodną spośród dostępnych metod obliczeniowych, wg hierarchii:

    • dane z systemu pomiarów ciągłych,

    • wskaźniki oparte na wynikach pomiarów okresowych, bilansach lub wskaźniki ogólne o wysokiej pewności (dotyczy głównie wskaźników emisji dwutlenku węgla),

    • wskaźniki literaturowe.

    Zasada zastosowania najbardziej wiarygodnej metody obliczeniowej odpowiada w teorii wymaganiom ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą podstawą wyznaczenia opłaty za emisję albo kary za przekroczenie warunków pozwolenia jest ładunek substancji faktycznie wyemitowanych do powietrza. W praktyce, mając na uwadze skuteczność postępowania, niepewności w obliczeniach rozstrzygane są w dwojaki sposób:

    • sposób zawyżający wartość emisji (w uzasadnionych granicach): kiedy wyznaczającym ilość wyemitowanych substancji jest prowadzący instalację,

    • sposób zaniżający wartość emisji: kiedy wyznaczającym ilość wyemitowanych substancji jest marszałek lub wojewódzki inspektor ochrony środowiska

    Ad. b) Wybór stawek opłat powinien uwzględniać:

    • ich zróżnicowanie: np. gdy w pyle obecne są związki metali, opłatę należy wyznaczyć na podstawie wielkości emisji poszczególnych związków metali lub ich grup, oraz stawek właściwych dla poszczególnych metali, a pozostałą część masy pyłu według odpowiedniej stawki dla pyłu,

    • najwyższy poziom wiedzy: np. gdy znany jest skład lotnych związków organicznych, tę część LZO, którą można wyznaczyć w rozbiciu na poszczególne substancje lub ich grupy, można rozliczyć według właściwych dla nich stawek, a pozostałą część LZO po stawce odpowiadającej substancjom organicznym (ogółem).

    Wielkości i rodzaje emitowanych substancji, za które podmiot ponosi opłaty powinny ponadto:

    • wyczerpująco odpowiadać rodzajom i ilościom wykorzystywanych surowców i materiałów pomocniczych (dotyczy w szczególności LZO oraz paliw), tzn. odpowiadać ilościom wynikającym z bilansu procesu i pomiarów zużycia surowców, materiałów pomocniczych, itp.,

    • uwzględniać wszystkie warunki pracy instalacji, w tym emisje towarzyszące zatrzymaniom i uruchomieniom instalacji oraz uwolnieniom przypadkowym, również spowodowanym awariami,

    • uwzględniać emisję niezorganizowaną,

    • uwzględniać w najwyższym możliwym stopniu zmienność parametrów procesów, surowców i mediów energetycznych,

    • zapewniać spójność wielkości prezentowanych w zestawieniach stanowiących podstawę naliczania opłat z systemami sprawozdawczymi (KOBiZE, GUS, PRTR),

    • odpowiadać co najmniej w minimalnym zakresie powszechnej wiedzy o emisji z danego rodzaju źródeł, publikowanych np. w sprawozdaniach PRTR składanych przez innych prowadzących instalacje tego samego rodzaju (wykluczenie substancji powinno znajdować uzasadnienie technologiczne).

    Parametrem dodatkowym, który powinien być skorelowany z wielkościami obliczonych emisji jest ocena spełnienia wymogu posiadanego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza lub pozwolenia zintegrowanego, oraz ocena dotrzymania warunków pozwolenia. Informacje te umożliwiają poprawne wyznaczenie opłaty podstawowej, lub opłaty podwyższonej z tytułu braku wymaganego pozwolenia lub kary. W przypadku gdy w okresie obliczeniowym następuje zmiana wyniku oceny: emisja zgodna z zakresem pozwolenia / emisja bez wymaganego pozwolenia, wielkości emisji powinny zostać przyporządkowane do jednej z dwóch kategorii:

    • wielkość emisji w okresie pracy instalacji bez wymaganego pozwolenia,

    • wielkość emisji w okresie pracy instalacji z wymaganym pozwoleniem,

    Podstawowe wymagania prawne dotyczące naliczania opłat za emisję i zapisane w ustawie Prawo ochrony środowiska przedstawiamy w dziale Prawo w zakładce Opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.

    Aktualności
    • 14
      kwiecień
      W Dzienniku Ustaw (poz. 680) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Rozporządzenie implementuje między innymi dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.
    • 03
      kwiecień
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie ze skarg R. K., R. S. i "A" S.A. w K. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr V/36/1/2017 w przedmiocie ograniczenia eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Skarżący R. K., R. S. są mieszkańcami województwa śląskiego, którzy korzystają z tradycyjnych pieców węglowych, które nie spełniają parametrów instalacji, jakie zgodnie z zaskarżoną uchwałą są dopuszczone do stosowania, i będą zobowiązani do ich wymiany, jak również do niespalania paliw których użytkowanie zostało zabronione na mocy uchwały. Tym samym wg skarżących uchwała antysmogowa narusza ich prawa, w tym  konstytucyjną zasadę wolności i praw człowieka i obywatela. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że Konstytucja dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw konstytucyjnych, prawa i wolności jednostki nie mają charakteru absolutnego. Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podstawą prawną przyjęcia przedmiotowej uchwały był art. 96 POŚ. Przepis ten dał sejmikom uprawnienie do wprowadzenia, w drodze uchwały, ograniczenia lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko. Te ważne wartości chronione konstytucyjnie dopuszczają wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw, celem realizacji dobra wspólnego. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów konstytucyjnych skarżących i oddalił skargę. Orzeczenie nie jest prawomocne.
    • 22
      luty
      W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2018/C 054/05) opublikowana została Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska. Ocenie została poddana zarówno implementacja polityki i prawodawstwa UE, jak i ich stosowanie. Do następnego etapu przeglądu, zdaniem Europejskiego Komitetu Regionów, powinna zostać włączona ocena wdrażania dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych. Pozytywnie oceniono zamiar Komisji Europejskiej, co do pogłębienia wiedzy o jakości administracji publicznej w poszczególnych krajach. Komitet zwraca się również do państw członkowskich, by ułatwiały dokonywanie lokalnych i regionalnych przeglądów wdrażania polityki ochrony środowiska odpowiadających przeglądom krajowym. Jednocześnie, zauważając ograniczone zasoby administracji lokalnej do wystarczającego rozwoju własnego know-how w zakresie wymogów regulacyjnych, Komitet wzywa państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do zadbania o to, by zasoby finansowe i ludzkie organów ds. środowiska odpowiadały przekazanym zadaniom. Wzywa władze lokalne i regionalne, by przy wsparciu ze strony państw członkowskich skorzystały z pomocy technicznej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w kontekście celu tematycznego 11, aby zwiększyły zdolność instytucjonalną i administracyjną swoich działów ochrony środowiska. Zachęca je również, by wykorzystały program wspierania reform strukturalnych UE do usprawnienia swych organów ds. środowiska. Wzywa władze lokalne i regionalne, by wspierały dobrowolne umowy sektorowe z kluczowymi sektorami przemysłowymi lub umowy między władzami publicznymi a podmiotami społecznymi w celu dostarczenia informacji, rozpoznania problemów i znalezienia rozwiązań. Podkreśla, że UE musi realizować bardziej stanowczą i skuteczną politykę ograniczania zanieczyszczeń u źródła w wielu obszarach polityki ochrony środowiska, gdyż bez tego niemożliwe będzie przestrzeganie różnych aktów prawodawstwa UE dotyczącego norm jakości środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Uznaje, że ograniczona dostępność danych nadal powoduje problemy związane z wdrażaniem polityki i prawodawstwa UE, i że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w gromadzeniu wiedzy i danych, dostarczaniu informacji ogółowi społeczeństwa i podnoszeniu świadomości wśród obywateli.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    Szkolenia Bilans LZO
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    EU: Clean air - Commission improves car emissions tests further (04.05.2018)

    emisja spalin
    © 123rf.com

    EEA: Reported data on large combustion plants covered by the Industrial Emissions Directive (04.05.2018)

    emisja LCP raportowanie
    © 123rf.com

    EEA: European Union Emissions Trading System (EU ETS) data (02.05.208)

    EEA: Air Quality e-Reporting (25.04.2018)

    EEA: Monitoring of CO2 emissions from passenger cars – Regulation (EC) No 443/2009 (24.04.2018)

    EPA: The U.S. Government and Pennsylvania Settle with MarkWest for Air Emission Violations at Natural Gas Facilities (24.04.2018)

    EEA: No improvements on average CO2 emissions from new cars in 2017 (23.04.2018)

    emisja spalin z samochodów
    © EEA

    Commission welcomes final vote on energy performance of buildings (18.04.2018)

    EPA: Latest Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks Shows Continued Progress (18.04.2018)

    JRC: Air quality  - EU action reduces pollution from shipping in European coastlines, cities and ports (16.04.2018)

    EEA: Tax breaks and incentives make Europeans buy cleaner cars (12.04.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Long-term monitoring of black carbon across Germany OPEN ACCESS

    A study of atmospheric mixing of trace gases by aerial sampling with a multi-rotor drone OPEN ACCESS

    The traffic emission-dispersion model for a Central-European city agrees with measured black carbon apportioned to traffic OPEN ACCESS

    Small-scale variations in ozone concentration in low mountains

    Zobacz EUR-Lex:

    emisje ekologiczne oznakowanieDecyzja Komisji  2018/680 z dnia 2 maja 2018 r. ustanawiająca kryteria oznakowania ekologicznego UE dla usług sprzątania pomieszczeń (04.05.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2018 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym) w sprawie oceny oddziaływania na środowisko po zrealizowaniu przedsięwzięcia wg nowej procedury, zgodnej z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (23.04.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2018 r. – Komisja Europejska / Rzeczpospolita Polska: długotrwałe przekroczenie norm jakości powietrza (16.04.2018)

    smog Wrocław Polska
    © 123rf.com

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (19.03.2018)

    Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do niedrogowych maszyn ruchomych (16.03.2018)

    Komunikat Komisji dotyczący ekoprojektu dla klimatyzatorów i wentylatorów przenośnych oraz etykiet efektywności energetycznej dla klimatyzatorów (09.03.2018)

    Decyzja Rady (UE) 2018/219 z dnia 23 stycznia 2018 r. w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (16.02.2018)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. przywozić do Unii Europejskiej lub z niej wywozić substancje kontrolowane, które zubożają warstwę ozonową, oraz dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. produkować lub przywozić te substancje do nieodzownych zastosowań laboratoryjnych i analitycznych (15.02.2018)