Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej

    28 stycznia 2016 r. Polska Izba Ekologii zorganizowała konferencję „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej”. Celem Konferencji było dostarczenie wiedzy niezbędnej dla jednostek samorządowych i zarządców budynków mieszkalnych wielorodzinnych w zakresie eliminowania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego, z wykorzystaniem nowoczesnych instalacji spalania paliw stałych małej mocy poprzez realizację Programów Ograniczania Niskiej Emisji. 

    Propozycje rozwiązań umożliwiających znaczne ograniczenie niskiej emisji, które jednocześnie byłby dostępne pod względem finansowym dla społeczeństwa, a więc opartych na węglu kamiennym, nabiera szczególnego znaczenia w kontekście tzw. Ustawy antysmogowej, czyli znowelizowanej Ustawy Prawo Ochrony Środowiska, w odniesieniu do art. 96. Daje ona możliwość podejmowania decyzji, przez jednostkę samorządu terytorialnego - sejmik województwa, ograniczających lub wręcz zakazujących eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, http://dokumenty.rcl.gov.pl/D2015000159301.pdf. Dotychczasowa praktyka (uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego Nr XVIII/243/16) wskazuje na wykorzystanie ww. ustawy do wprowadzenia całkowitego zakazu spalania paliw stałych - węgla oraz drewna, zamiast określenia „parametrów emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw”, a taką możliwość daje tzw. Ustawa antysmogowa.

    W raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako przykład obniżenia emisji umożliwiającego osiągnięcie odpowiedniej jakości powietrza podano aktualizację Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, która wskazuje wymagany do osiągnięcia poziom redukcji emisji przekraczający 500% dla pyłu PM10 i benzo(a)pirenu. Zmniejszenie niskiej emisji na poziomie ułamka procenta lub nawet kilku procent, jaką można uzyskać bez rozwiązania problemu ogrzewania paliwami stałymi pozostaje bez istotnego znaczenia dla jakości powietrza atmosferycznego.

    W wykładzie otwierającym konferencję i zarazem wprowadzającym do zagadnienia ograniczania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego dr inż. Krystyna Kubica zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia wszystkich aspektów, tj. prawnych, technicznych, ekonomicznych i społecznych,
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf. Zwróciła uwagę, że jednym z głównych barier skutecznego eliminowania niskiej emisji  jest brak krajowych uregulowań prawnych w zakresie standardów emisji z instalacji spalania o mocy do 1MW, standardów jakości paliw stałych, zwłaszcza wegla dla tych instalacji oraz systemowego nadzoru nad stanem instalacji spalania w indywidualnych gospodarstwach domowych. Podkreśliła, że to nie paliwa są odpowiedzialne za wysokie emisje zanieczyszczeń, zwłaszcza toksycznych substancji, ale technologie ich spalania, a dla skutecznego ograniczenia emisji źródła spalania w gospodarstwach domowych należy traktować jak instalacje spalania, w których kocioł, komin i paliwo muszą integralnie traktowane. Względy ekonomiczne wymagają wsparcia finansowego wymiany starych, nieefektywnych kotłów  na nowoczesne instalacje w indywidulanych gospodarstwach domowych ze strony samorządów gminnych. Przykładem tego jest program PONE, realizowany w Tychach, dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Katowicach. W wyniku realizacji tego projektu sumaryczna roczna emisja zanieczyszczeń z jednego kotła o mocy 25kW zmniejszyła się o około 90% (z 1350 kg do 150 kg): 

    paliwa stałe ogolny
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    spalanie paliw techniki
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    paliwa stałe środki pozatechniczne
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    Ww. zagadnienia techniczne, społeczne i prawne określają istotę problemu emisji z ogrzewania indywidualnego. Uwzględniają również ekonomiczne aspekty powszechnego wykorzystania paliw stałych, które wskazują, że niezamożność społeczeństwa w długiej perspektywie będzie czynnikiem decydującym o dominującym udziale węgla w sektorze komunalnym. Bez wypracowania rozwiązań możliwych do wprowadzenia na szeroką skale i akceptowalnych społecznie nie ma możliwości osiągnięcia redukcji niskiej emisji w stopniu, który znajdzie przełożenie na poprawę jakości powietrza.

    Różnice w emisji z tradycyjnego kotła węglowego i nowoczesnego kotła retortowego opalanego węglem EKORET lub EKO-FINS przedstawił na Konferencji Dr inż. Leon Kurczabiński, ekspert PIE, ekspert UNECE omówił wagę jakości paliw stałych, zwłaszcza role tzw. kwalifikowanych paliw węglowych w ograniczaniu niskiej emisji, których stosowanie w automatycznych kotłach jest podstawowym warunkiem redukcji emisji. Podkreślił, że w dalszym ciągu koszt jednostki ciepła użytkowego otrzymywanego z węgla jest najniższy, w porównaniu do gazu, oleju, energii elektrycznej:

    paliwa stałe koszty
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf 

    paliwa stałe kwalifikowane
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf

    Aktualny stan polskiego rynku kotłów grzewczych małych mocy ( < 0,5 MW) opalanych paliwami stałymi, z uwzględnieniem wymagań dopuszczalnych emisji określonych w normie produktowej PN EN303-5:2012 został omówiony przez Pawła Arczyńskiego, konsultanta ds. ekologicznego ogrzewania paliwami stałymi Platformy Producentów Urządzeń Grzewczych na Paliwa Stałe (PPUGPS). Podkreślił on, że są dostępne polskie kotły spełniające wymagania najwyższej klasy 5:

    normy spalin
    Źródło: materiały konferencyjne - Paweł Arczyński – Parametry jakościowe kotłów na paliwa stałe – węgiel i biomasę; stan aktualny i przyszłość w aspekcie spełnienia wymagań programów PONE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_1_P_Arczynski.pdf

    Zawarte w normie PN-EN 303-5:2012 graniczne wartości emisji pyłu dla klasy 4 i 5 są rzędu wielkości emisji dopuszczalnych określonych dla średnich obiektów energetycznego spalania w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. Przyjęte w niej poziomy stężeń pyłu w spalinach wynoszą odpowiednio:

    - 50 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW,

    - 30 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW,

    - 20 mg/m3u 6% O2 dla obiektów nowych, innych niż silniki i turbiny gazowe.

    Wymagania prawne wobec źródeł o mocy poniżej 1 MW zostały szczegółowo omówione przez dr inż. Krystynę Kubicę., eksperta PIE w referacie pt. Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP. Przedstawiła ona przykłady uregulowań w tym zakresie w innych krajach UE, w tym tzw. ekoznakowanie, a także omówiła szczegółowo rozporządzenia KE w/s wymagań dyrektywy ekoprojekt w odniesieniu do ogrzewaczy pomieszczeń i kotłów na paliwa stałe o mocy do 0,5MW, które będą obowiązywać od roku 2022 i 2020:

    paliwa stałe prawo EU

    paliwa stałe prawo EU2

    paliwa stałe prawo UE3
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    O wielkości emisji z procesu spalania oprócz poziomu technicznego kotła i jakości paliwa decyduje również układ odprowadzenia spalin. Znaczenie komina  i jego współpracę z kotłem/piecem  omówili w ramach referatu Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy Piotr Cembala i Zbigniew Tałach, przedstawiciele Stowarzyszenia Kominy Polskie. Dobór komina ma bardzo istotny wpływ na emisję pyłów do atmosfery, co zresztą widać na poniższym wykresie. Kominy przewymiarowane (o za dużej średnicy) powodują wyższą wartość ciągu kominowego, przekraczającą 15 Pa, a czasami nawet  30 Pa, co powoduje intensywne porywanie cząstek stałych i popiołów (PM10, PM 2.5). Prawidłowy dobór konstrukcji komina przeciwdziała zanieczyszczeniu powietrza i powstawaniu smogu:

    kominy
    Źródło: materiały konferencyjne - Piotr Cembala i Zbigniew Tałach – Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_4_PCembala_ZTalach.pdf

    Aspekty spalania paliw stałych w warunkach złego funkcjonowania układu spalinowego dyskutowano na Konferencji również w odniesieniu do eksploatacji układów grzewczych. Prezes Korporacji Kominiarzy Polskich, Waldemar Drożdżol oraz Krzysztof Drożdżol mistrz kominiarski omówili rolę służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE. Przedstawili przykłady zanieczyszczonych kominów

    kominy brudne
    Źródło: materiały konferencyjne - Waldemar Drożdżol – Rola służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_3_K_Drozdzol.pdf

    Materiały z konferencji „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej” dostępne są na stronie Polskiej Izby Ekologii:
    http://www.pie.pl/konferencje/paliwa-stale-w-programach-pone-w-swietle-tzw-ustawy-antysmogowej.html

    Podstawowe zagadnienia Konferencji - brak standardów emisyjnych dla nowych kotłów węglowych małej mocy, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych oraz brak minimalnych wymagań jakościowych dla paliw stałych zostały również wskazane w raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako jedne z przyczyn niskiej skuteczności działań naprawczych w zakresie ochrony powietrza podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła między innymi, że „w  latach 2008–2013 jakość powietrza na terenie województw objętych kontrolą nie uległa zdecydowanej poprawie. Świadczy to o nieskuteczności działań organów administracji w tym zakresie. W wielu strefach w dalszym ciągu znacznie przekraczane są standardy jakości powietrza, a dotychczasowe tempo i skala działań naprawczych nie dają wystarczających podstaw do prognozowania wyraźnej poprawy sytuacji w najbliższych latach.”

    Aktualności
    • 06
      marzec
      Zapraszamy na Konferencję Paliwa z odpadów, która odbędzie się w dniach 19 – 21 marca br. w Katowicach. Problematyka paliw z odpadów staje się obecnie  kluczowa w gospodarce odpadami wraz z polepszaniem technologii segregacji. Konferencja od lat stanowi  największą w Polsce platformę wymiany informacji na temat wytwarzania i wykorzystywania paliw z odpadów. Wśród wielu ciekawych tematów, zaplanowanych przez organizatora – ABRYS Sp. z o.o. znajdzie się między innymi prezentacja stanowiska ministerstwa Środowiska w sprawie perspektyw zagospodarowania frakcji energetyczne w lokalnych ciepłowniach.
    • 05
      marzec
      Opublikowany przez JRC dokument referencyjny odnosi się do Dyrektywy 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego i stanowi aktualizację dokumentu z roku 2009 (MTWR BREF). W zakresie oddziaływania na powietrze atmosferyczne dokument charakteryzuje głównie emisje niezorganizowane pyłu. Za najlepsze dostępne techniki BAT do ich ograniczania wskazano utrzymanie wysokiej wilgotności powierzchni o potencjalne emisyjnym, zamgławianie i zraszanie materiału w trakcie przeładunku, ochronę przed wiatrem poprzez stosowanie barier wiatrochronnych lub zamkniętych obszarów składowania oraz rekultywację powierzchni i techniki odpowiedniego zabezpieczenia taśmociągów. © Pixabay
    • 25
      luty
      Już za dwa dni – 27 lutego rozpoczną się w Kielcach Targi EKOTECH. Tegoroczna edycja potrwa do 1 marca i obejmie między innymi konferencję „Neutralizacja odorów i substancji toksycznych w zakładach utylizacji odpadów ",  wykład prof. dr hab. Jana Łabętowicza dot. zanieczyszczenia powietrza i projektu RDI2CluB oraz pokaz eliminacji zapylenia i odorów przy zastosowaniu mgły wodnej. © TARGI KIELCE S.A.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / MŚ:

    EPA Announces Environmental Compliance Website for the Crude Oil and Natural Gas Sector (09.04.2019)

    emisje LZO ropa gaz EPA portal
    © U.S. EPA

    EPA and Ohio Agree that Cleveland Area Now Meets Federal Air Quality Standard for Fine Particulate Matter (03.04.2019)

    EPA Launches Voluntary Audit Program for New Owners of Upstream Oil and Natural Gas Facilities (29.03.2019)

    EPA Highlights Clean Drinking Water and Indoor Air at the Atlanta Science Festival (27.03.2019)

    EPA: Proposed Settlement Resolves Clean Air Act Claims Between EPA and South Portland, Maine Facility (25.03.2019)

    NIK o smogu w Brukseli (23.03.2019)

    EEA: Europes urban air quality - re-assessing implementation challenges in cities (18.03.2019)

    Zanieczyszczenie powietrza w miastach Europy Europejska Agencja Środowiska
    © EEA

    U.S. EPA Fiat Chrysler Automobiles Issues Voluntary Recall of Nearly 900,000 Vehicles in the United States (13.03.2019)

    EPA Chief Tells World to Buy "Cleaner" American Energy (12.03.2019)

    U.S. EPA: Settlement with Diodes Incorporated Resolves Clean Air Act Violations at Former Lee’s Summit Facility (08.03.2019)

    U.S. EPA settles with three California auto parts companies over Clean Air Act violations (07.03.2018)

    Primary and final energy consumption 2005-2017 and targets 2020 and 2030 (06.03.2019)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Air quality impacts from the electrification of light-duty passenger vehicles in the United States

    Quantifying the emission potentials of fugitive dust sources in Nanjing, East China

    An assessment of important SPECIATE profiles in the EPA emissions modeling platform and current data gaps

    Potential impacts of electric vehicles on air quality and health endpoints in the Greater Houston Area in 2040

    An evaluation of a Lagrangian stochastic model for the assessment of odours

    Zobacz EUR-Lex:

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wdrażanie prawodawstwa UE w zakresie ochrony środowiska w odniesieniu do jakości powietrza i wody oraz do odpadów” (22.03.2019)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »Europa, która chroni: czyste powietrze dla wszystkich«” (22.03.2019)

    Decyzja Rady (UE) 2019/448  z dnia 18 marca 2019 r. w sprawie przedłożenia w imieniu Unii Europejskiej wniosku o włączenie metoksychloru do załącznika A do Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (20.03.2019)

    Sprostowanie do dyrektywy Komisji 2015/1480 z dnia 28 sierpnia 2015 r. zmieniającej niektóre załączniki do dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/107/WE i 2008/50/WE ustanawiających przepisy dotyczące metod referencyjnych, zatwierdzania danych i lokalizacji punktów pomiarowych do oceny jakości powietrza (14.03.2019)

    Komunikat Komisji w sprawie monitorowania ekosystemów na podstawie art. 9 i załącznika V do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych (11.03.2019)

    Komunikat Komisji – Wytyczne dotyczące opracowania krajowych programów ograniczania zanieczyszczenia powietrza na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych (01.03.2019)

    krajowy program ograniczania ograniczenia zanieczyszczenia powietrza
    © JRC

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/331 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (27.02.2019)

    Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/318 z dnia 19 lutego 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/2400 oraz dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do określania emisji CO2 i zużycia paliwa przez pojazdy ciężkie (26.02.2019)