Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej

    28 stycznia 2016 r. Polska Izba Ekologii zorganizowała konferencję „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej”. Celem Konferencji było dostarczenie wiedzy niezbędnej dla jednostek samorządowych i zarządców budynków mieszkalnych wielorodzinnych w zakresie eliminowania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego, z wykorzystaniem nowoczesnych instalacji spalania paliw stałych małej mocy poprzez realizację Programów Ograniczania Niskiej Emisji. 

    Propozycje rozwiązań umożliwiających znaczne ograniczenie niskiej emisji, które jednocześnie byłby dostępne pod względem finansowym dla społeczeństwa, a więc opartych na węglu kamiennym, nabiera szczególnego znaczenia w kontekście tzw. Ustawy antysmogowej, czyli znowelizowanej Ustawy Prawo Ochrony Środowiska, w odniesieniu do art. 96. Daje ona możliwość podejmowania decyzji, przez jednostkę samorządu terytorialnego - sejmik województwa, ograniczających lub wręcz zakazujących eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, http://dokumenty.rcl.gov.pl/D2015000159301.pdf. Dotychczasowa praktyka (uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego Nr XVIII/243/16) wskazuje na wykorzystanie ww. ustawy do wprowadzenia całkowitego zakazu spalania paliw stałych - węgla oraz drewna, zamiast określenia „parametrów emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw”, a taką możliwość daje tzw. Ustawa antysmogowa.

    W raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako przykład obniżenia emisji umożliwiającego osiągnięcie odpowiedniej jakości powietrza podano aktualizację Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, która wskazuje wymagany do osiągnięcia poziom redukcji emisji przekraczający 500% dla pyłu PM10 i benzo(a)pirenu. Zmniejszenie niskiej emisji na poziomie ułamka procenta lub nawet kilku procent, jaką można uzyskać bez rozwiązania problemu ogrzewania paliwami stałymi pozostaje bez istotnego znaczenia dla jakości powietrza atmosferycznego.

    W wykładzie otwierającym konferencję i zarazem wprowadzającym do zagadnienia ograniczania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego dr inż. Krystyna Kubica zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia wszystkich aspektów, tj. prawnych, technicznych, ekonomicznych i społecznych,
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf. Zwróciła uwagę, że jednym z głównych barier skutecznego eliminowania niskiej emisji  jest brak krajowych uregulowań prawnych w zakresie standardów emisji z instalacji spalania o mocy do 1MW, standardów jakości paliw stałych, zwłaszcza wegla dla tych instalacji oraz systemowego nadzoru nad stanem instalacji spalania w indywidualnych gospodarstwach domowych. Podkreśliła, że to nie paliwa są odpowiedzialne za wysokie emisje zanieczyszczeń, zwłaszcza toksycznych substancji, ale technologie ich spalania, a dla skutecznego ograniczenia emisji źródła spalania w gospodarstwach domowych należy traktować jak instalacje spalania, w których kocioł, komin i paliwo muszą integralnie traktowane. Względy ekonomiczne wymagają wsparcia finansowego wymiany starych, nieefektywnych kotłów  na nowoczesne instalacje w indywidulanych gospodarstwach domowych ze strony samorządów gminnych. Przykładem tego jest program PONE, realizowany w Tychach, dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Katowicach. W wyniku realizacji tego projektu sumaryczna roczna emisja zanieczyszczeń z jednego kotła o mocy 25kW zmniejszyła się o około 90% (z 1350 kg do 150 kg): 

    paliwa stałe ogolny
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    spalanie paliw techniki
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    paliwa stałe środki pozatechniczne
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    Ww. zagadnienia techniczne, społeczne i prawne określają istotę problemu emisji z ogrzewania indywidualnego. Uwzględniają również ekonomiczne aspekty powszechnego wykorzystania paliw stałych, które wskazują, że niezamożność społeczeństwa w długiej perspektywie będzie czynnikiem decydującym o dominującym udziale węgla w sektorze komunalnym. Bez wypracowania rozwiązań możliwych do wprowadzenia na szeroką skale i akceptowalnych społecznie nie ma możliwości osiągnięcia redukcji niskiej emisji w stopniu, który znajdzie przełożenie na poprawę jakości powietrza.

    Różnice w emisji z tradycyjnego kotła węglowego i nowoczesnego kotła retortowego opalanego węglem EKORET lub EKO-FINS przedstawił na Konferencji Dr inż. Leon Kurczabiński, ekspert PIE, ekspert UNECE omówił wagę jakości paliw stałych, zwłaszcza role tzw. kwalifikowanych paliw węglowych w ograniczaniu niskiej emisji, których stosowanie w automatycznych kotłach jest podstawowym warunkiem redukcji emisji. Podkreślił, że w dalszym ciągu koszt jednostki ciepła użytkowego otrzymywanego z węgla jest najniższy, w porównaniu do gazu, oleju, energii elektrycznej:

    paliwa stałe koszty
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf 

    paliwa stałe kwalifikowane
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf

    Aktualny stan polskiego rynku kotłów grzewczych małych mocy ( < 0,5 MW) opalanych paliwami stałymi, z uwzględnieniem wymagań dopuszczalnych emisji określonych w normie produktowej PN EN303-5:2012 został omówiony przez Pawła Arczyńskiego, konsultanta ds. ekologicznego ogrzewania paliwami stałymi Platformy Producentów Urządzeń Grzewczych na Paliwa Stałe (PPUGPS). Podkreślił on, że są dostępne polskie kotły spełniające wymagania najwyższej klasy 5:

    normy spalin
    Źródło: materiały konferencyjne - Paweł Arczyński – Parametry jakościowe kotłów na paliwa stałe – węgiel i biomasę; stan aktualny i przyszłość w aspekcie spełnienia wymagań programów PONE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_1_P_Arczynski.pdf

    Zawarte w normie PN-EN 303-5:2012 graniczne wartości emisji pyłu dla klasy 4 i 5 są rzędu wielkości emisji dopuszczalnych określonych dla średnich obiektów energetycznego spalania w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. Przyjęte w niej poziomy stężeń pyłu w spalinach wynoszą odpowiednio:

    - 50 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW,

    - 30 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW,

    - 20 mg/m3u 6% O2 dla obiektów nowych, innych niż silniki i turbiny gazowe.

    Wymagania prawne wobec źródeł o mocy poniżej 1 MW zostały szczegółowo omówione przez dr inż. Krystynę Kubicę., eksperta PIE w referacie pt. Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP. Przedstawiła ona przykłady uregulowań w tym zakresie w innych krajach UE, w tym tzw. ekoznakowanie, a także omówiła szczegółowo rozporządzenia KE w/s wymagań dyrektywy ekoprojekt w odniesieniu do ogrzewaczy pomieszczeń i kotłów na paliwa stałe o mocy do 0,5MW, które będą obowiązywać od roku 2022 i 2020:

    paliwa stałe prawo EU

    paliwa stałe prawo EU2

    paliwa stałe prawo UE3
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    O wielkości emisji z procesu spalania oprócz poziomu technicznego kotła i jakości paliwa decyduje również układ odprowadzenia spalin. Znaczenie komina  i jego współpracę z kotłem/piecem  omówili w ramach referatu Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy Piotr Cembala i Zbigniew Tałach, przedstawiciele Stowarzyszenia Kominy Polskie. Dobór komina ma bardzo istotny wpływ na emisję pyłów do atmosfery, co zresztą widać na poniższym wykresie. Kominy przewymiarowane (o za dużej średnicy) powodują wyższą wartość ciągu kominowego, przekraczającą 15 Pa, a czasami nawet  30 Pa, co powoduje intensywne porywanie cząstek stałych i popiołów (PM10, PM 2.5). Prawidłowy dobór konstrukcji komina przeciwdziała zanieczyszczeniu powietrza i powstawaniu smogu:

    kominy
    Źródło: materiały konferencyjne - Piotr Cembala i Zbigniew Tałach – Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_4_PCembala_ZTalach.pdf

    Aspekty spalania paliw stałych w warunkach złego funkcjonowania układu spalinowego dyskutowano na Konferencji również w odniesieniu do eksploatacji układów grzewczych. Prezes Korporacji Kominiarzy Polskich, Waldemar Drożdżol oraz Krzysztof Drożdżol mistrz kominiarski omówili rolę służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE. Przedstawili przykłady zanieczyszczonych kominów

    kominy brudne
    Źródło: materiały konferencyjne - Waldemar Drożdżol – Rola służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_3_K_Drozdzol.pdf

    Materiały z konferencji „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej” dostępne są na stronie Polskiej Izby Ekologii:
    http://www.pie.pl/konferencje/paliwa-stale-w-programach-pone-w-swietle-tzw-ustawy-antysmogowej.html

    Podstawowe zagadnienia Konferencji - brak standardów emisyjnych dla nowych kotłów węglowych małej mocy, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych oraz brak minimalnych wymagań jakościowych dla paliw stałych zostały również wskazane w raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako jedne z przyczyn niskiej skuteczności działań naprawczych w zakresie ochrony powietrza podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła między innymi, że „w  latach 2008–2013 jakość powietrza na terenie województw objętych kontrolą nie uległa zdecydowanej poprawie. Świadczy to o nieskuteczności działań organów administracji w tym zakresie. W wielu strefach w dalszym ciągu znacznie przekraczane są standardy jakości powietrza, a dotychczasowe tempo i skala działań naprawczych nie dają wystarczających podstaw do prognozowania wyraźnej poprawy sytuacji w najbliższych latach.”

    Aktualności
    • 22
      grudzień
      Przedstawiamy postanowienie WSA w Łodzi w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy w Czarnożyłach w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarnożyły. Argumentacja stron konfrontuje różne interpretacje uciążliwości wykraczającej poza granice działki, do której inwestor posiada tytuł prawny, przeciwstawiając rozumienie pojęcia jako każde, choćby najmniejsze oddziaływanie z interpretacją uciążliwości ponadnormatywnych, czyli przekraczających normy oddziaływań określonych w obowiązujących przepisach prawa.
    • 22
      grudzień
      Artykuł zawiera fragmenty wyroku WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2017 r. oceniającego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ostrówek. Jedną z kluczowych nieprawidłowości było pominięcie w prognozie oddziaływania na środowisko wpływu na ludzi i powietrze projektowanej eksploatacji złoża węgla brunatnego. Sąd za trafne uznał argumenty strony skarżącej, według których w prognozie, mimo uwag do projektu Studium, nie uwzględniono wpływu eksploatacji węgla brunatnego metodą odkrywkową na zanieczyszczenie powietrza w gminie w związku z emisją pyłów, głównie z wyrobiska i zwałowiska zewnętrznego odkrywki. Wobec istotnego naruszenia zasad sporządzania studium WSA w Łodzi stwierdził nieważność w całości studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
    • 28
      listopad
      Przedstawiamy wyrok WSA w Warszawie oceniający postępowanie w sprawie podjęcia działalności po wstrzymaniu użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Kluczowym dla orzeczenia zagadnieniem jest błędna odmowa przymiotu strony właścicielom nieruchomości zlokalizowanych w zasięgu oddziaływania emisji na powietrze atmosferyczne. W ocenie WSA skarżący z racji uciążliwości zapachowej wynikającej z wprawienia przedsiębiorstwa w ruch, legitymują się aktualnym realnym interesem prawnym w jej rozstrzygnięciu. Winni zatem być stroną postępowania dotyczącego zgody na podjęcie działalności przez instalację.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenie modelowanie
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    EPA: Fuel Economy Reaches New Record, Manufacturers Meet Greenhouse Gas Standards, EPA Reports Show (11.01.2018)

    EPA Offers Tips to Burn Smarter and Cleaner During Winter Season (02.01.2018)

    EPA, DOJ Announce Settlement with Carbon Black Producer Columbian Chemicals Company (22.12.2017)

    EPA Advances Cooperative Federalism Through Designation Process for Sulfur Dioxide and Ozone Standards (22.12.2017)

    JRC: The chemical industry can achieve a 36% reduction in annual greenhouse gas emissions by 2050, study shows (21.12.2017)

    EPA: Settlement requires Clean Air Act compliance at ArcelorMittal Monessen Coke Plant (20.12.2017)

    EPA Announces Next Steps After Proposed Clean Power Plan Repeal (18.12.2017)

    EEA: Production and consumption of ozone-depleting substances (14.12.2017)


    © EEA

    Agreement on Commission proposal to tighten rules for safer and cleaner cars (08.12.2017)

    EEA: Use of renewable fuels in transport (08.12.2017)

    EEA: Fluorinated greenhouse gases 2017 (07.12.2017)

    f-gazy
    © EEA

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    The isotopic composition of CO in vehicle exhaust (12.01.2018)

    Optimal redistribution of an urban air quality monitoring network using atmospheric dispersion model and genetic algorithm (10.01.2018)

    Impacts of a large boreal wildfire on ground level atmospheric concentrations of PAHs, VOCs and ozone (10.01.2018) OPEN ACCESS

    Experimental study on the particulate matter and nitrogenous compounds from diesel engine retrofitted with DOC+CDPF+SCR (08.01.2018)

    Characteristics of inorganic aerosol formation over ammonia-poor and ammonia-rich areas in the Pearl River Delta region, China (05.01.2018)

    Increases in wintertime PM2.5 sodium and chloride linked to snowfall and road salt application (04.01.2018)

    Zobacz EUR-Lex:

    Decyzja wykonawcza Komisji 2017/2377 z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie emisji gazów cieplarnianych objętych decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady 406/2009/WE przypadających na poszczególne państwa członkowskie za rok 2015 (19.12.2017)

    Decyzja wykonawcza Komisji 2017/2379 z dnia 18 grudnia 2017 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania Kanady dotyczącego typowego poziomu emisji gazów cieplarnianych wynikających z uprawy surowców rolnych (19.12.2017)

    Decyzja wykonawcza Komisji  2017/2356 z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie przyjęcia przedstawionego przez Australię sprawozdania dotyczącego typowego poziomu emisji gazów cieplarnianych wynikających z uprawy surowców rolnych (16.12.2017)

    Decyzja wykonawcza Komisji 2017/2333 z dnia 13 grudnia 2017 r. określająca limity ilościowe oraz przydział kontyngentów substancji kontrolowanych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (15.12.2017)

    L323 Decyzja wykonawcza Komisji 2017/2117 z dnia 21 listopada 2017 r. ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do produkcji wielkotonażowych organicznych substancji chemicznych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (07.12.2017)

    konkluzje BAT
    © 123rf

    Skarga Rządu Polskiego do Trybunału Sprawiedliwości przeciwko Komisji o stwierdzenie nieważności decyzji wykonawczej 2017/1442 ustanawiającej konkluzje BAT w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania (04.12.2017)

    Decyzja wykonawcza Komisji 2017/1984 z dnia 24 października 2017 r. określająca, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 517/2014 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, wartości odniesienia na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. dla każdego producenta lub importera, który zgodnie z prawem wprowadził do obrotu wodorofluorowęglowodory od dnia 1 stycznia 2015 r. (04.11.2017)