Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej

    28 stycznia 2016 r. Polska Izba Ekologii zorganizowała konferencję „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej”. Celem Konferencji było dostarczenie wiedzy niezbędnej dla jednostek samorządowych i zarządców budynków mieszkalnych wielorodzinnych w zakresie eliminowania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego, z wykorzystaniem nowoczesnych instalacji spalania paliw stałych małej mocy poprzez realizację Programów Ograniczania Niskiej Emisji. 

    Propozycje rozwiązań umożliwiających znaczne ograniczenie niskiej emisji, które jednocześnie byłby dostępne pod względem finansowym dla społeczeństwa, a więc opartych na węglu kamiennym, nabiera szczególnego znaczenia w kontekście tzw. Ustawy antysmogowej, czyli znowelizowanej Ustawy Prawo Ochrony Środowiska, w odniesieniu do art. 96. Daje ona możliwość podejmowania decyzji, przez jednostkę samorządu terytorialnego - sejmik województwa, ograniczających lub wręcz zakazujących eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, http://dokumenty.rcl.gov.pl/D2015000159301.pdf. Dotychczasowa praktyka (uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego Nr XVIII/243/16) wskazuje na wykorzystanie ww. ustawy do wprowadzenia całkowitego zakazu spalania paliw stałych - węgla oraz drewna, zamiast określenia „parametrów emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw”, a taką możliwość daje tzw. Ustawa antysmogowa.

    W raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako przykład obniżenia emisji umożliwiającego osiągnięcie odpowiedniej jakości powietrza podano aktualizację Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, która wskazuje wymagany do osiągnięcia poziom redukcji emisji przekraczający 500% dla pyłu PM10 i benzo(a)pirenu. Zmniejszenie niskiej emisji na poziomie ułamka procenta lub nawet kilku procent, jaką można uzyskać bez rozwiązania problemu ogrzewania paliwami stałymi pozostaje bez istotnego znaczenia dla jakości powietrza atmosferycznego.

    W wykładzie otwierającym konferencję i zarazem wprowadzającym do zagadnienia ograniczania niskiej emisji z sektora komunalno-bytowego dr inż. Krystyna Kubica zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia wszystkich aspektów, tj. prawnych, technicznych, ekonomicznych i społecznych,
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf. Zwróciła uwagę, że jednym z głównych barier skutecznego eliminowania niskiej emisji  jest brak krajowych uregulowań prawnych w zakresie standardów emisji z instalacji spalania o mocy do 1MW, standardów jakości paliw stałych, zwłaszcza wegla dla tych instalacji oraz systemowego nadzoru nad stanem instalacji spalania w indywidualnych gospodarstwach domowych. Podkreśliła, że to nie paliwa są odpowiedzialne za wysokie emisje zanieczyszczeń, zwłaszcza toksycznych substancji, ale technologie ich spalania, a dla skutecznego ograniczenia emisji źródła spalania w gospodarstwach domowych należy traktować jak instalacje spalania, w których kocioł, komin i paliwo muszą integralnie traktowane. Względy ekonomiczne wymagają wsparcia finansowego wymiany starych, nieefektywnych kotłów  na nowoczesne instalacje w indywidulanych gospodarstwach domowych ze strony samorządów gminnych. Przykładem tego jest program PONE, realizowany w Tychach, dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Katowicach. W wyniku realizacji tego projektu sumaryczna roczna emisja zanieczyszczeń z jednego kotła o mocy 25kW zmniejszyła się o około 90% (z 1350 kg do 150 kg): 

    paliwa stałe ogolny
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    spalanie paliw techniki
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf 

    paliwa stałe środki pozatechniczne
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    Ww. zagadnienia techniczne, społeczne i prawne określają istotę problemu emisji z ogrzewania indywidualnego. Uwzględniają również ekonomiczne aspekty powszechnego wykorzystania paliw stałych, które wskazują, że niezamożność społeczeństwa w długiej perspektywie będzie czynnikiem decydującym o dominującym udziale węgla w sektorze komunalnym. Bez wypracowania rozwiązań możliwych do wprowadzenia na szeroką skale i akceptowalnych społecznie nie ma możliwości osiągnięcia redukcji niskiej emisji w stopniu, który znajdzie przełożenie na poprawę jakości powietrza.

    Różnice w emisji z tradycyjnego kotła węglowego i nowoczesnego kotła retortowego opalanego węglem EKORET lub EKO-FINS przedstawił na Konferencji Dr inż. Leon Kurczabiński, ekspert PIE, ekspert UNECE omówił wagę jakości paliw stałych, zwłaszcza role tzw. kwalifikowanych paliw węglowych w ograniczaniu niskiej emisji, których stosowanie w automatycznych kotłach jest podstawowym warunkiem redukcji emisji. Podkreślił, że w dalszym ciągu koszt jednostki ciepła użytkowego otrzymywanego z węgla jest najniższy, w porównaniu do gazu, oleju, energii elektrycznej:

    paliwa stałe koszty
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf 

    paliwa stałe kwalifikowane
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Leon Kurczabiński, Paliwa węglowe dla wysokosprawnych urządzeń grzewczych małej mocy – zalecenia jakościowe, prognoza podaży i popytu
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_2_L_Kurczabinski.pdf

    Aktualny stan polskiego rynku kotłów grzewczych małych mocy ( < 0,5 MW) opalanych paliwami stałymi, z uwzględnieniem wymagań dopuszczalnych emisji określonych w normie produktowej PN EN303-5:2012 został omówiony przez Pawła Arczyńskiego, konsultanta ds. ekologicznego ogrzewania paliwami stałymi Platformy Producentów Urządzeń Grzewczych na Paliwa Stałe (PPUGPS). Podkreślił on, że są dostępne polskie kotły spełniające wymagania najwyższej klasy 5:

    normy spalin
    Źródło: materiały konferencyjne - Paweł Arczyński – Parametry jakościowe kotłów na paliwa stałe – węgiel i biomasę; stan aktualny i przyszłość w aspekcie spełnienia wymagań programów PONE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_1_P_Arczynski.pdf

    Zawarte w normie PN-EN 303-5:2012 graniczne wartości emisji pyłu dla klasy 4 i 5 są rzędu wielkości emisji dopuszczalnych określonych dla średnich obiektów energetycznego spalania w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. Przyjęte w niej poziomy stężeń pyłu w spalinach wynoszą odpowiednio:

    - 50 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 5 MW,

    - 30 mg/m3u 6% O2 dla obiektów istniejących, o nominalnej mocy cieplnej większej niż 5 MW,

    - 20 mg/m3u 6% O2 dla obiektów nowych, innych niż silniki i turbiny gazowe.

    Wymagania prawne wobec źródeł o mocy poniżej 1 MW zostały szczegółowo omówione przez dr inż. Krystynę Kubicę., eksperta PIE w referacie pt. Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP. Przedstawiła ona przykłady uregulowań w tym zakresie w innych krajach UE, w tym tzw. ekoznakowanie, a także omówiła szczegółowo rozporządzenia KE w/s wymagań dyrektywy ekoprojekt w odniesieniu do ogrzewaczy pomieszczeń i kotłów na paliwa stałe o mocy do 0,5MW, które będą obowiązywać od roku 2022 i 2020:

    paliwa stałe prawo EU

    paliwa stałe prawo EU2

    paliwa stałe prawo UE3
    Źródło: materiały konferencyjne - dr inż. Krystyna Kubica – Czyste ciepło z paliw stałych dla sektora komunalno-bytowego - techniczne i pozatechniczne działania w aspekcie tzw. ustawy antysmogowej oraz KPOP http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_1_KKubica_akt.pdf

    O wielkości emisji z procesu spalania oprócz poziomu technicznego kotła i jakości paliwa decyduje również układ odprowadzenia spalin. Znaczenie komina  i jego współpracę z kotłem/piecem  omówili w ramach referatu Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy Piotr Cembala i Zbigniew Tałach, przedstawiciele Stowarzyszenia Kominy Polskie. Dobór komina ma bardzo istotny wpływ na emisję pyłów do atmosfery, co zresztą widać na poniższym wykresie. Kominy przewymiarowane (o za dużej średnicy) powodują wyższą wartość ciągu kominowego, przekraczającą 15 Pa, a czasami nawet  30 Pa, co powoduje intensywne porywanie cząstek stałych i popiołów (PM10, PM 2.5). Prawidłowy dobór konstrukcji komina przeciwdziała zanieczyszczeniu powietrza i powstawaniu smogu:

    kominy
    Źródło: materiały konferencyjne - Piotr Cembala i Zbigniew Tałach – Nowoczesne systemy odprowadzania spalin z instalacji spalania paliw stałych małej mocy
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/2_4_PCembala_ZTalach.pdf

    Aspekty spalania paliw stałych w warunkach złego funkcjonowania układu spalinowego dyskutowano na Konferencji również w odniesieniu do eksploatacji układów grzewczych. Prezes Korporacji Kominiarzy Polskich, Waldemar Drożdżol oraz Krzysztof Drożdżol mistrz kominiarski omówili rolę służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE. Przedstawili przykłady zanieczyszczonych kominów

    kominy brudne
    Źródło: materiały konferencyjne - Waldemar Drożdżol – Rola służb kominiarskich w kontroli stanu instalacji spalania w gospodarstwach domowych w świetle prawa krajowego i uregulowań UE
    http://www.pie.pl/materialy/_upload/Konf_PONE/prez/1_3_K_Drozdzol.pdf

    Materiały z konferencji „Paliwa stałe w programach PONE w świetle tzw. Ustawy antysmogowej” dostępne są na stronie Polskiej Izby Ekologii:
    http://www.pie.pl/konferencje/paliwa-stale-w-programach-pone-w-swietle-tzw-ustawy-antysmogowej.html

    Podstawowe zagadnienia Konferencji - brak standardów emisyjnych dla nowych kotłów węglowych małej mocy, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych oraz brak minimalnych wymagań jakościowych dla paliw stałych zostały również wskazane w raporcie NIK o wynikach kontroli ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami (12.2014) jako jedne z przyczyn niskiej skuteczności działań naprawczych w zakresie ochrony powietrza podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła między innymi, że „w  latach 2008–2013 jakość powietrza na terenie województw objętych kontrolą nie uległa zdecydowanej poprawie. Świadczy to o nieskuteczności działań organów administracji w tym zakresie. W wielu strefach w dalszym ciągu znacznie przekraczane są standardy jakości powietrza, a dotychczasowe tempo i skala działań naprawczych nie dają wystarczających podstaw do prognozowania wyraźnej poprawy sytuacji w najbliższych latach.”

    Aktualności
    • 06
      listopad
      Strona pt. Zmiana systemu opłat została uzupełniona o komentarz do przygotowania raportu KOBiZE za rok 2019, który będzie stanowił podstawę naliczenia opłaty za korzystanie ze środowiska w roku 2019 w zakresie emisji substancji do powietrza (zmiana wprowadzona ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw Dz. U. poz. 1501). Rekomendacja obejmuje zapewnienie spójności pomiędzy sprawozdaniem opłatowym i KOBiZE w sposób umożliwiający uniknięcie potrzeby weryfikacji opłaty. Oprócz dwóch metod (podziału emisji i wskaźników zastępczych) wskazano różnice w klasyfikacji związków według stawek opłat i KOBiZE.
    • 06
      listopad
      W bieżącym kroku aktualizacji treści portalu uzupełniliśmy  następujące strony: - OPŁATY: zmiany stawek opłat - PRAWO: opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza - FRAKCJE PYŁU: Wskaźniki średniego narażenia na pył PM2,5 w miastach Polski
    • 20
      październik
      Zapraszamy na 16. edycję Konferencji Termiczne przekształcanie odpadów, która odbędzie się w dniach 26 - 28 listopada 2019 r. w Katowicach. Wydarzenie będzie dedykowane nowym perspektywom dla lokalnych instalacji WtE w Polsce (Waste to Energy), w tym możliwościom współspalania odpadów w krajowej, lokalnej energetyce. Pośród pozostałych tematów do najważniejszych należą: - uwarunkowania budowy i funkcjonowania instalacji - miejsce procesu termicznego przekształcania odpadów w gospodarce o obiegu zamkniętym - możliwość finansowania instalacji „Waste to Energy” ze środków krajowych - sytuacja obecnych i przyszłych instalacji w świetle ostatniej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - kogeneracja.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Bilans LZO
    Szkolenia Obliczenia emisji

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / GDOŚ / GIOŚ / IOŚ / MŚ:

    EPA Moves Forward on Suite of Actions to Address Ethylene Oxide (06.11.2019)

    EPA Participates in Oil and Natural Gas Stakeholder Roundtable with States, Tribes, Operators and Environmental Groups to Improve Communication and Ensure Safe and Responsible Domestic Oil and Gas Development (06.11.2019)

    EPA awards $300,000 to small business in Texas to commercialize environmental technologies (04.11.2019)

    EPA Seeks Input on Proposals to Establish a Clear and Stable Regulatory Framework for Coal Combustion Residuals and Reduce More Pollutants Under Effluent Limitation Guidelines (04.11.2019)

    EEA: Emissions and supply of fluorinated greenhouse gases in Europe (31.10.2019)

    f-gazy
    © EEA

    EEA: The EU Emissions Trading System in 2019 - trends and projections (31.10.2019)

    CO2 ETS
    © EEA

    EEA: Quality and greenhouse gas intensities of transport fuels in the EU in 2017 - EEA Report No 5/2019 (31.10.2019)

    emisje CO2 paliwa
    © EEA

    EEA: Large combustion plants operating in Europe (30.10.2019)

    LCP Europa emisje
    © EEA

    EEA: Emission Factor Database (17.10.2019)

    EEA: EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2019 (17.10.2019)

    U.S. EPA settles with supermarket chain Vons over chemical safety violations (16.10.2019)

    EEA: The European Pollutant Release and Transfer Register E-PRTR, Member States reporting under Article 7 of Regulation No 166/2006 (16.10.2019)

    EEA: Air quality in Europe — 2019 report (16.10.2019)

    Jakość powietrza w Polsce i w Europie
    © EEA

    EEA: Cutting air pollution in Europe would prevent early deaths, improve productivity and curb climate change (16.10.2019)

    U.S. EPA requires Starkist Samoa to improve chemical safety (10.10.2019)

    EPA: Lane Regional Air Protection Agency awarded EPA grant for nearly $5 million to improve air quality in Oakridge - Five-year investment expected to net long-term benefits for area residents (09.10.2019)

    EEA: SmartWay  - Leading Carriers (08.10.2019)

    EPA: Two Eastern Massachusetts Companies Earn EPA Distinction for Freight Shipping Efficiency (08.10.2019)

    U.S. EPA reaches settlements to study and mitigate indoor air and groundwater contamination in Sunnyvale, California (07.10.2019)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Estimating emissions from tourism activities

    Intermediate and high ethanol blends reduce secondary organic aerosol formation from gasoline direct injection vehicles

    Laboratory evaluation of low-cost PurpleAir PM monitors and in-field correction using co-located portable filter samplers

    Medical air in healthcare institutions: A chemical and biological study

    Zobacz EUR-Lex:

    ETS – Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2015/757 w celu właściwego uwzględnienia globalnego systemu gromadzenia danych na temat zużycia paliwa olejowego przez statki” (16.07.2019)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – Praca z azbestem w ramach termomodernizacji (16.07.2019)

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1161 z dnia 20 czerwca 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (12.07.2019)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2019 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym) – Kwalifikacja spalarni odpadów jako strategicznych obiektów infrastruktury i instalacji o istotnym znaczeniu krajowym z poszanowaniem procedury oceny wpływu na środowisko (08.07.2019)

    Decyzja wykonawcza Komisji 2019/1119 z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie zatwierdzenia energooszczędnego oświetlenia zewnętrznego pojazdów wykorzystującego diody elektroluminescencyjne do stosowania w pojazdach wyposażonych w silnik spalinowy wewnętrznego spalania i zelektryfikowanych pojazdach hybrydowych bez doładowania zewnętrznego, jako technologii innowacyjnej umożliwiającej zmniejszenie emisji CO2 pochodzących z samochodów osobowych (01.07.2019)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (25.06.2019)

    Rozporządzenie delegowane Komisji 2019/986 z dnia 7 marca 2019 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 510/2011 w odniesieniu do monitorowania emisji CO2 z nowych lekkich samochodów dostawczych, którym udzielono homologacji typu w wyniku procesu wielostopniowej homologacji typu (18.06.2019)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji 2019/987 z dnia 29 maja 2019 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze nr 293/2012 w odniesieniu do monitorowania emisji CO2 z nowych lekkich samochodów dostawczych, którym udzielono homologacji typu w wyniku procesu wielostopniowej homologacji typu (18.06.2019)

    Sprawozdanie specjalne nr 8/2019 – „Energia wiatrowa i słoneczna w produkcji energii elektrycznej – do osiągnięcia celów unijnych potrzebne są istotne działania” (07.06.2019)