Redukcja emisji niezorganizowanej pyłów

    Niezorganizowana emisja pyłów dotyczy bardzo wielu podmiotów, począwszy od niewielkich składów węgla, aż do największych kopalni, zakładów chemicznych i elektrowni. Przyczyną emisji jest przy tym zawsze bezpośredni kontakt drobnych frakcji materiału z powietrzem. Mimo różnic w skali występujących zjawisk, wiele spośród metod redukcji emisji niezorganizowanej ma charakter uniwersalny i jest w praktyce stosowana do źródeł znacznie różniących się wielkością i oddziaływaniem środowiskowym. Poniżej przedstawiamy praktyczne metody ograniczania emisji pyłu ze źródeł takich jak hałdy i place składowe, drogi wewnętrzne, operacje wyładunku i przeładunku materiałów sypkich, budynki produkcyjne oraz place budowy. Uniwersalne zastosowanie mają również: techniki eliminacji nieszczelności instalacji, likwidacja źródeł emisji niezorganizowanej, planowanie przestrzenne terenu zakładu oraz metody unikania epizodów znacznej emisji.

    Redukcja emisji z hałd

    Do podstawowych technik ograniczania emisji pyłu z hałd należą:

    • ograniczenie możliwości porywania drobnych cząstek z powierzchni hałdy poprzez:
    • dla powierzchni użytkowanych:
    • zraszanie wodą: działania obejmują zarówno analizę i wyznaczenie parametrów (częstotliwość i obszar zraszania, wydatek wody, pogodowe warunki graniczne), jak i system bieżącego monitorowania (ocenę parametrów, wykorzystanie prognoz meteorologicznych) oraz sam proces zraszania,
    • przykrywanie powierzchni narażonych na erozję wietrzną: technika stosowana w przypadku małych hałd,
    • dla powierzchni nie użytkowanych:
    • wytworzenie warstwy ochronnej z wykorzystaniem środków chemicznych wiążących materiał na powierzchni hałdy,
    • hydroobsiew,
    • pełną rekultywację,
    • minimalizowanie narażenia na wiatr:
    • regulacja wysokości i profilu hałdy: geometria hałdy zależy od jej wielkości, funkcji, rodzaju materiału i  wykorzystywanego sprzętu.  Informacje ogólne zawarte w Dokumencie Referencyjnym BAT dla emisji z magazynowania wskazują dla hałd stożkowych optymalny kąt nachylenia jako 55°, przy czym kąt ten jest ograniczony własnościami magazynowanego materiału. Kąty nachylenia osiągane w praktyce mieszczą się w przedziale od 20° do 45°. Z kolei dla hałd pierścieniowych i wzdłużnych przywołano jako preferowany najmniejszy iloraz powierzchni do objętości magazynowanego materiału, który zapewnia okrągły przekrój hałdy. Gdy po hałdzie poruszają się maszyny, nachylenie powierzchni wynika ze sposobu formowania hałdy i warunków technicznych maszyn,
    • stosowanie murów oporowych ograniczających powierzchnię hałdy (stosowane dla małych i średnich hałd): najwyższy stopień redukcji emisji pyłu uzyskuje się gdy mur oporowy jest zlokalizowany od strony nawietrznej otwartego składowiska,
    • wykorzystanie barier wiatrochronnych: sztucznych lub naturalnych (z uwagi na powolny wzrost drzew, zastosowanie ograniczone jest do obiektów istniejących lub jako środek pomocniczy, również ze względu na znaczne zmniejszenie skuteczności drzew liściastych w okresie zimy),
    • orientacja długich hałd wzdłuż dominującego kierunku wiatru,
    • zarządzanie zapasami i przepływem materiałów: jeśli przyjmowany jest materiał o znacznej wilgotności i jest to technologicznie możliwe, przyjmowanie i wydawanie materiału powinno być prowadzone w strumieniu umożliwiającym operowanie na materiale wilgotnym,
    • unikanie zbędnego przemieszczania materiałów (minimalizacja naruszania pryzm).

    Redukcja emisji z placów składowych

    Do podstawowych metod ograniczania niezorganizowanej emisji pyłu należą:

    • wyodrębnienie części funkcyjnych placu (głównych tras przejazdu, miejsc manewrowych) oraz usuwanie z nich nadmiaru pyłu (wyłącznie przy dużej wilgotności, w sposób nie powodujący emisji),
    • ograniczenie prędkość samochodów ciężarowych poruszających się po placu,
    • utwardzenie powierzchni placu podłożem betonowym,
    • zraszanie wodą magazynowanych materiałów w miejscach nie powodujących wynoszenia materiału na kołach pojazdów,
    • stosowanie mgły wodnej w trakcie załadunku materiałów pylących (kurtyny wodne lub rozpylanie strumieniowe),
    • ograniczenie narażenia na erozję wietrzną poprzez stosowanie barier wiatrochronnych, murów oporowych, przykrywanie, pokrywanie powierzchni magazynowanych materiałów preparatami ochronnymi,
    • stosowanie izolacyjnych pasów zieleni zwiększających opadanie pyłu w bezpośrednim sąsiedztwie placu,
    • redukcja masy pyłu na oponach samochodów (w razie potrzeby) poprzez zapewnienie „czystego” odcinka drogi wewnętrznej lub systemu niecki z wodą.

    Zarządzanie wewnętrznym transportem samochodowym

    Dużą rolę w redukcji emisji z dróg odgrywa planowanie szlaków komunikacyjnych oraz zapewnienie właściwych parametrów dróg. Ruch pojazdów powinien odbywać się po powierzchniach utwardzonych. Natomiast grunt przyległy do drogi poza poboczem powinien być zabezpieczony przed porywaniem pyłu - pokryty warstwą gleby i trawą. W przypadku zakładów szczególnie narażonych na wynoszenie materiału na kołach samochodów, ilość wyjazdów na drogi publiczne może zostać ograniczona. Pozostałe środki techniczne ograniczające emisję niezorganizowaną to między innymi:

    • usuwanie pyłu z powierzchni dróg z wykorzystaniem pojazdów o niskiej emisji wtórnej (polewaczki lub zamiatarki o wysokim stopniu odpylania zasysanego powietrza),
    • wyposażenie w kanalizację odcinków dróg szczególnie narażonych na pył i usuwanie wytrąconych osadów, np. przy wyjazdach z magazynów materiałów składowanych luzem,
    • ograniczenie prędkości pojazdów,
    • stosowanie plandek do przykrywania przewożonych materiałów,
    • zabezpieczenie przed wynoszeniem materiału na kołach samochodów z rejonów narażonych lub w przypadku małych zakładów przy wyjeździe na drogę publiczną - metody jak dla placów składowych.

    Redukcja emisji z wyładunku

    W razie potrzeby wyładunek z wagonów kolejowych może być prowadzony w wywrotnicach o wysokim stopniu hermetyzacji. Miejsca wyładunku samochodów ciężarowych również mogą być lokalizowane w obiektach zamkniętych. Emisję z wyładunku materiału na hałdę można w znaczący sposób ograniczyć kontrolując wysokość zrzutu (zalecana maksymalna wysokość wynosi 0,5 m).

    Redukcja emisji z przeładunku

    Podstawową metodą ograniczenia pylenia jest stosowanie przenośników zamkniętych (taśmowych, ślimakowych, kubełkowych, zgrzebłowych oraz pneumatycznych, wyposażonych w wysokosprawne filtry workowe). Miejsca przesypu oraz kosze załadowcze i leje samowyładowcze również powinny być elementami zamkniętymi. Dość często miejsca te wyposaża się również w układy aspiracji zapylonego powietrza, umożliwiające jego skierowanie do oczyszczania lub połączenie odbieranego strumienia z innymi strumieniami i wspólne zarządzanie nimi.

    Redukcja emisji z budynków

    Skutecznym rozwiązaniem jest wyposażenie obiektu w system wentylacji wytwarzający podciśnienie w budynku i kierujący zapylone powietrze do oczyszczania lub wprowadzający je do atmosfery w sposób zorganizowany. Jeśli istnieje taka możliwość, podciśnienie może być wytworzone poprzez pobór powietrza do procesu produkcyjnego lub poprzez lokalizację wewnątrz budynku czerpni powietrza zasilającego procesy pomocnicze. Dzięki wytworzonemu podciśnieniu przez wszelkie otwory w ścianach w tym bramy, drzwi i okna powietrze przepływa do wnętrza budynku, co uniemożliwia emisję niezorganizowaną. W przypadku obiektów, w których nie ma możliwości stosowania ww. metod kontroli, redukcja emisji niezorganizowanej sprowadza się do hermetyzacji budynku poprzez określenie reżimu zamykania bram i usuwania znaczących ubytków w ścianach budynku.

    Redukcja emisji z nieszczelności

    Jedną z podstawowy metod ograniczenia emisji niezorganizowanej jest eliminowanie nieszczelności powodujących rozsypywanie lub wydmuchiwanie pyłu do powietrza. Proces jest prowadzony poprzez przeglądy okresowe, usuwanie nieszczelności i kontrolę skuteczności podejmowanych działań. Jeśli stosowanie metody jest określone procedurami zarządzania środowiskowego, zapisy z prowadzonych czynności mogą zostać wykorzystane do optymalizacji działań, w tym wyboru odpowiednich materiałów uszczelniających pod kątem skuteczności uszczelnienia i ich trwałości.

    Eliminowanie źródeł emisji niezorganizowanej

    Wiele rodzajów źródeł emisji niezorganizowanej można w prosty sposób i przy niewielkich nakładach inwestycyjnych zmodernizować tak, aby ograniczyć lub wyeliminować emisję. Powszechnie stosuje się zabudowę elementów powodujących pylenie (hermetyzację) lub wyposażenie ich w systemy aspiracji zapylonego powietrza, umożliwiające oczyszczanie lub ich kolektorowanie i wprowadzenie do atmosfery w sposób zorganizowany.

    Planowanie przestrzenne

    Do działań planistycznych o największym potencjale redukcji emisji niezorganizowanej lub zmniejszenia jej uciążliwości należą:

    • skrócenie odległości transportowych (przenośników i transportu kołowego),
    • lokalizacja źródeł o znaczącej skali emisji z dala od obiektów i terenów wrażliwych lub granic zakładu,
    • zagospodarowanie terenu obejmujące eliminację powierzchni bez roślinności poprzez pokrycie jej glebą i nasadzenie trawy lub krzewów. Na terenach, na których nie koliduje to z innymi funkcjami przestrzennymi oraz nie stanowiłoby utrudnienia w prowadzeniu akcji ratowniczej w trakcie awarii przemysłowej, zalecane jest prowadzenie nasadzenia drzew w bliskiej odległości od znaczących źródeł emisji niezorganizowanej, co zwiększa efektywność osiadania unoszonego pyłu,
    • zapewnienie funkcjonalności systemu dróg.

    Ograniczenie emisji na etapie budowy

    Jeśli prace budowlane w tym przygotowanie terenu i prace rozbiórkowe są prowadzone w okresie niesprzyjających warunków meteorologicznych, niezorganizowaną emisję pyłu można zredukować poprzez zraszanie wodą miejsc szczególnie pylących oraz tymczasowe utwardzenie płytami betonowymi nawierzchni głównych dróg na terenie budowy. Powszechnie stosowaną metodą jest również mycie kół pojazdów opuszczających teren budowy.

    Eliminacja epizodów dużych emisji

    W przypadku, gdy emisja niezorganizowana pyłu z procesów prowadzonych okresowo może powodować znaczące oddziaływanie na otoczenie, procesy te można przeprowadzić przy sprzyjających warunkach meteorologicznych, niepowodujących nadmiernej uciążliwości. Taki sposób ograniczenia oddziaływania emisji wymaga ustalenia akceptowanego zakresu kierunków wiatru i prędkości lub określenia warunków niedozwolonych oraz wdrożenia odpowiedniej procedury zarządzania pracami. Większość źródeł emisji niezorganizowanej charakteryzuje niewielka wysokość (niska emisja), decydująca o możliwości powodowania relatywnie wysokich stężeń w bliskiej odległości od źródła. Z tego względu we wstępnej analizie zbioru źródeł do zastosowania procedury warunków pogodowych warto oprócz źródeł głównych uwzględnić również źródła o średniej skali emisji.

    Opisane powyżej metody charakteryzują się właściwym sobie potencjałem ograniczenia emisji, kosztami oraz wymaganiami organizacyjnymi. Wybór źródeł znajdujących się na terenie zakładu, z których należy ograniczyć emisję oraz wybór metod stanowią część planu obniżenia emisji niezorganizowanej. Z uwagi na obszerność zagadnień, w tym sposobów wyznaczania celów środowiskowych, oceny skuteczności działań i monitoringu efektów, temat ten opiszemy w oddzielnym artykule.

    Aktualności
    • 04
      czerwiec
      W Dzienniku Ustaw (poz. 1022) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. Rozporządzenie wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania (Dz. Urz. UE L 313). Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie obowiązku wykonywania okresowych pomiarów emisji, co najmniej raz na trzy lata, ze źródeł spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW, z których emisja wymaga zgłoszenia. Dla źródeł istniejących pierwsze pomiary przeprowadza się nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r. lub 1 stycznia 2029 r., w zależności od mocy źródła. Dla źródeł nowych pierwsze pomiary przeprowadza się w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące od daty uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, pozwolenia zintegrowanego albo dokonania zgłoszenia, albo od daty rozpoczęcia użytkowania źródła. przejdź do rozporządzenia..
    • 28
      maj
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2018 r. (II SA/Łd 85/18) w sprawie ze skargi na  decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu brojlerów bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. WSA w Łodzi podtrzymał ocenę SKO wobec decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego o wymierzeniu opłaty za korzystanie ze środowiska, z uwzględnieniem decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wstrzymaniu użytkowania instalacji. Zdaniem sądu SKO miało pełne podstawy do zakwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonych przez stronę skarżącą umów użyczenia części kurników innym osobom.
    • 14
      kwiecień
      W Dzienniku Ustaw (poz. 680) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Rozporządzenie implementuje między innymi dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Szkolenie f-gazy 2018
    Operat FB
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    Szkolenia Bilans LZO
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    Punkty zbierania złomu i kruszarki – emisja niezorganizowana: EPA Cites General Iron for Air Pollution in Chicago (27.07.2018)

    Zobacz instalację: 

    emisja niezorganizowana przeładunek złomu EPA kruszarka
    © EPA

    Acting EPA Administrator Wheeler Approves Sorghum Oil Pathways Under RFS (24.07.2018)

    EPA Announces Public Comment Period on Draft Clean Air Act Permit for Veolia’s Hazardous Waste Incinerator in Sauget, Illinois (19.07.2018)

    spalarnia odpadów
    © 123rf.com

    EEA: Air pollution: agriculture and transport emissions continue to pose problems in meeting agreed limits (13.07.2018)

    EEA: Air pollutant emissions data viewer (12.07.2018)

    emisje z rolnictwa Polska EEA raport
    © EEA

    EEA: Emissions and supply of fluorinated greenhouse gases (06.07.2018)

    f-gazy
    © EEA

    EPA: Justice Department, EPA Reach Settlement with MFA Incorporated and MFA Enterprises Incorporated to Address Alleged Chemical Accident Prevention Violations (02.07.2018)

    EPA Proposal Addresses “Good Neighbor” Obligations for 2008 Ozone Standard (29.06.2018)

    EPA Approves Changes to Arkansas’ Clean-Air Plan for New or Modified Minor Sources of Air Pollution (29.06.2018)

    JRC: Chemical mixtures: How to address the safety of combined exposures to multiple chemicals for people and the environment (28.06.2018)

    EU JRC emisja do powietrza
    © EU

    EPA: Settlement with Amherst, Mass., Company Reduces Emissions to Air (26.06.2018)

    emisja niezorganizowana pyłu
    © 123rf.com

    EPA Proposes Biofuel Requirements for 2019; On Track to Meet Congressional Deadline (26.06.2018)

    EEA: Environmental change: knowledge is key to mitigating impacts on people and nature (15.06.2018)

    Europe leads the global clean energy transition: Commission welcomes ambitious agreement on further renewable energy development in the EU (14.06.2018)

    EEA: EU progress in meeting its emission ceilings and comparison with future emission reduction commitments (14.06.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Emission factors of organic carbon and elemental carbon for residential coal and biomass fuels in China- A new database for 39 fuel-stove combinations OPEN ACCESS

    Modeling natural dust emissions in the central Middle East: Parameterizations and sensitivity

    Impacts of green infrastructures on aerodynamic flow and air quality in Porto's urban area

    Source depletion analogy for reactive plume dispersion over schematic urban areas

    Zobacz EUR-Lex:

    Wyrok Trybunału z dnia 7 czerwca 2018 r. - wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Sprawa C-160/17) - Ocena skutków wywieranych przez niektóre plany i programy na środowisko naturalne - Obszar miejski objęty scaleniem - Możliwość odstępstw od obowiązujących założeń zagospodarowania przestrzennego - Zmiana „planów i programów” (30.07.2018)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji: Osiągnięcie mobilności niskoemisyjnej (25.07.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 31 maja 2018 r. – Komisja Europejska / Rzeczpospolita Polska (Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Dyrektywa 2011/92/WE - Ocena oddziaływania na środowisko odwiertów w celu poszukiwania lub rozpoznawania złóż gazu łupkowego - Głębokie wiercenia - Kryteria selekcji - Ustalenie progów -  Sprawa C-526/16 (23.07.2018)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/986 z dnia 3 kwietnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/504 w odniesieniu do dostosowania przepisów administracyjnych dotyczących homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych do wartości granicznych emisji dla etapu V (18.07.2018) 

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/988 z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/656 określającego wymogi administracyjne dotyczące wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 (18.07.2018)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/989 z dnia 18 maja 2018 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/654 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 odnośnie do wymogów technicznych i ogólnych dotyczących wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (18.07.2018)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/985 z dnia 12 lutego 2018 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących efektywności środowiskowej i osiągów jednostki napędowej pojazdów rolniczych i leśnych oraz ich silników, a także uchylające rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/96 (18.07.2018)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/987 z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/655 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 odnośnie do monitorowania emisji zanieczyszczeń gazowych z silników spalinowych wewnętrznego spalania w trakcie eksploatacji zamontowanych w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach (18.07.2018)

    Postanowienie Sądu z dnia 4 maja 2018 r. - Abel i in. / Komisja - Sprawa T-197/17 Przyjęcie przez Komisję rozporządzenia dotyczącego emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (09.07.2018)

    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/956 z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do emisji CO2 z nowych pojazdów ciężkich i zużycia paliwa przez takie pojazdy (09.07.2018)