Pomiary emisji – planowanie pomiarów, wybór wykonawcy

    Część zagadnień dotyczących planowania i organizacji pomiarów emisji zawiera norma PN-EN 15259:2011 Jakość powietrza - Pomiary emisji ze źródeł stacjonarnych - Wymagania dotyczące odcinków pomiarowych i miejsc pomiaru, celu i planu pomiaru oraz sprawozdania z pomiaru, dostępna na stronie internetowej Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Zadanie planowania pomiaru powierzono w normie wykonawcy, pozostawiając w obowiązkach prowadzącego instalację jedynie wskazanie celu pomiaru, mimo że właściwym podmiotem zainteresowanym uzyskaniem dobrych efektów pomiarów jest prowadzący instalację. Ma on także wiedzę o bieżących zmianach w obciążeniu i profilu pracy instalacji oraz o funkcjonowaniu urządzeń oczyszczających odgazy. Przeniesienie na wykonawcę zadania planowania pomiarów nie odpowiada także realiom konkurencji rynkowej i kryteriom najniższej ceny przy wyborze wykonawcy. Całości procesu planowania nie jest w stanie samodzielnie zrealizować również prowadzący instalację, bowiem nie dysponuje wiedzą o technikach pomiarowych oraz o zakresach stosowania i ograniczeniach sprzętu wykonawcy. Skutecznie planowane pomiary emisji zanieczyszczeń wymagają zatem ścisłej współpracy i zaangażowania obu stron, przy czym obszary odpowiedzialności można ustalić tak, by niezbędna analiza zagadnień nie wymagała dodatkowego nakładu czasu, lecz sprowadzała się do wykorzystania doświadczenia i wiedzy, które każda ze stron posiada. Współpraca pomiędzy prowadzącym instalację i wykonawcą pozwala uniknąć dość powszechnej sytuacji, w której planowanie pomiaru sprowadza się do zaproponowania przez wykonawcę terminu, co umownie ma zastąpić sprawdzenie wszystkich warunków ww. normy.

    Poniżej przedstawiamy algorytm planowania pomiarów oparty na współpracy prowadzącego instalację i wykonawcy.
     

    Etap postępowania

    Prowadzący instalację

    Wykonawca pomiarów

    Krok 1. Określenie celu i wymagań.

    Określa cel główny pomiaru i cele poboczne.

    Definiuje wymagania prawne stanowiące podstawę celów i uszczegółowiające je.

    Dobiera odpowiednie metody pomiarowe.

    Wyznacza prawdopodobne stężenia i ocenia je względem zakresu oznaczalności / wykrywalności metod i wymagań prawnych (określonych w kroku 1).

    Określa warunki pracy instalacji odpowiadające celom oraz miejsca pomiaru.

    Krok 2.Określenie spodziewanych:

    - rodzajów emitowanych substancji,

    - wielkości emisji,

    - warunków panujących w przewodzie w miejscu pomiaru.

    Określa rodzaje emitowanych substancji, spodziewane wielkości emisji i ilość odgazów (strumień objętości m3/h).

    Określa kiedy instalacja pracuje przy ustabilizowanych, wymaganych warunkach i przez ile godzin nieprzerwanej pracy.

    Ocenia czy czas pracy instalacji w wymaganych warunkach jest wystarczający do przeprowadzenia pomiaru.

    Krok 3. Sprawdzenie lokalizacji stanowisk pomiarowych.

    Identyfikuje miejsca lokalizacji stanowisk pomiarowych umożlwiających realizację celów.

    Ocenia:

    - poprawność lokalizacji i wyposażenia stanowisk

    - spełnienie wymagań technicznych umożliwiających wykonanie pomiaru

    - zagrożenia dla pracowników, sprzętu, instalacji.

    Krok 4. Określenie terminu i planu pomiarów.

    Prowadzący instalację i wykonawca ustalają termin i planu pomiarów umożliwiający realizację celu i uwzględniający ww. uwarunkowania techniczne i technologiczne.

    Krok 5. Kontrola zmian uwarunkowań do czasu wykonania pomiaru.

    Wprowadza zasadę informowania o zmianach technologicznych i ruchowych instalacji do momentu wykonania pomiarów.

    Dokonuje sprawdzenia istotnych warunków w momencie umożliwiającym podjęcie działań korygujących w przypadku wykrycia niezgodności z założeniami.

    Krok 6. Przeprowadzenie pomiarów.

    Dokonuje kontroli warunków określonych dla realizacji celu przed pomiarem.

    Zapewnia odpowiednie dane o pracy instalacji w trakcie wykonywania pomiarów.

    Wykonuje pomiar emisji.

    Krok 7. Analiza wyników.

    Ocenia czy wyniki pozwoliły zrealizować cele.

    Określa wnioski do planowania kolejnych pomiarów.

    Sygnalizuje jeśli nie udało się wykonać niektórych oznaczeń i wskazuje przyczyny.

    Wskazuje stężenia poniżej progu oznaczalności / wykrywalności przyjętych metod.

    Krok 1. Określenie celu, wymagań prawnych i warunków pracy instalacji:

    Cel pomiaru

    Identyfikacja wymagań prawnych

    Identyfikacja warunków pracy instalacji

    Okresowe pomiary emisji - realizacja obowiązku wynikającego z ustawy Prawo ochrony środowiska lub pozwolenia zintegrowanego / pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza

    Zrealizowanie celu wymaga uwzględnienia wymagań:

    - art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska,

    - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. 2014, Poz. 1542),

    - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz.U. 2008 nr 215 poz. 1366),

    - wymagań określonych w pozwoleniu zintegrowanym (w odniesieniu do wymagań BAT) lub pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.

    Pomiary emisji zanieczyszczeń powinny zapewnić sprawdzenie czy wielkości emisji wynikające z przepisów prawa ochrony środowiska lub określone w pozwoleniu nie są przekraczane. Należy zatem wykonać pomiary (przynajmniej raz i jeśli jest to możliwe) przy maksymalnym obciążeniu instalacji lub w warunkach powodujących powstawanie maksymalnej emisji lub maksymalnych stężeń lub maksymalnych wartości wskaźników emisji – w zależności od sposobu określenia emisji dopuszczalnej w pozwoleniu zintegrowanym lub pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.

    Wstępne pomiary emisji - realizacja obowiązku wynikającego z art. 147 ust. 4. ustawy Prawo ochrony środowiska.

    j.w., z zachowaniem terminu wynikającego z art. 147 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska.

    j.w.

    Pomiary emisji zanieczyszczeń na potrzeby systemów sprawozdawczych i opłat za korzystanie ze środowiska - realizacja obowiązków sprawozdawczych, wyznaczenie należnych opłat lub ich optymalizacja.

    Zakres substancji oraz sposób ich aglomeracji w grupy związków chemicznych, jak również metodyki pomiarowe powinny spełniać wymagania i odpowiadać kategoriom substancji określonym w poszczególnych systemach sprawozdawczych, bądź umożliwiać aglomerację danych według grup wymaganych przez sprawozdawczość:

    - PRTR,

    - GUS,

    - KOBiZE,

    - opłat za korzystanie ze środowiska,

    - sprawozdawczość z realizacji warunków pozwolenia zintegrowanego lub pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.

    W zależności od sposobu obliczania emisji:

    - pomiar emisji w trakcie pracy instalacji w normalnych, przeciętnych (najczęściej występujących) warunkach, uznawanych za warunki reprezentatywne dla pracy instalacji – w przypadku uproszczonego algorytmu obliczania emisji,

    - przy różnych obciążeniach i różnych warunkach pracy instalacji dla algorytmów obliczeniowych uwzględniających zróżnicowanie parametrów pracy instalacji.

    Pomiary emisji zanieczyszczeń umożliwiających jej usankcjonowanie poprzez pozwolenie lub zgłoszenie - wyznaczenie maksymalnych wielkości emisji.

    Wyniki pomiarów powinny umożliwić przygotowanie wniosku o wydanie pozwolenia lub zgłoszenia, uwzględniając:

    - rodzaje substancji podlegające normowaniu,

    - wymagany sposób prezentacji emisji (kg/h, mg/m3, kg/kg, etc.).

    Pomiary emisji zanieczyszczeń powinny wskazać lub umożliwić obliczenie emisji maksymalnej chwilowej (uśrednianej w czasie jednej godziny) oraz rocznej. W zależności od rangi i rodzaju źródła oraz sposobu obliczania emisji i możliwości zmiany parametrów pracy instalacji, pomiar wykonuje się jednorazowo - przy wytypowanych warunkach, lub kilkukrotnie – dla różnych warunków.

    Odbiorowe pomiary emisji – sprawdzenie warunków dostawy urządzenia, układu technologicznego powodującego emisję lub oczyszczającego odgazy.

    Wyniki pomiarów powinny umożliwić sprawdzenie parametrów gwarantowanych przez dostawcę urządzeń. Dotyczy to zarówno całych układów technologicznych i instalacji, jak i pojedynczych urządzeń, takich jak kotły, skrubery, filtry. Gwarancje są przeważnie określane jako maksymalne stężenie lub strumień masy, przy czym w umowach określa się zakres parametrów pracy instalacji i urządzeń, przy których gwarantowane wartości są dotrzymywane.

    Zapewnienie warunków pracy instalacji skutkujących największą emisją lub stężeniem, w obrębie parametrów określonych w umowie dostawy urządzenia.

    Pomiary emisji na potrzeby kontroli i kalibracji systemów do pomiarów ciągłych.

    Obowiązek prowadzenia pomiarów równoległych, procedurę kalibracji i walidacji oraz zakres wymaganych norm określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. 2014, Poz. 1542).

    Warunki pracy instalacji determinują wymagania wobec parametrów określonych w normach.

    W powyższej tabeli prezentujemy kilka najbardziej powszechnych celów pomiarów emisji. Przykłady innych celów przedstawia norma PN-EN 15259:2011 Jakość powietrza - Pomiary emisji ze źródeł stacjonarnych - Wymagania dotyczące odcinków pomiarowych i miejsc pomiaru, celu i planu pomiaru oraz sprawozdania z pomiaru.

    Łączenie celów:

    Efektywność pomiarów można dla niektórych źródeł emisji zwiększyć poprzez łączenie celów, np. uzyskanie danych na potrzeby sprawozdawczości w trakcie pomiarów wstępnych, czy pomiarów okresowych, lub uzupełnienie danych o emisji z instalacji na potrzeby usankcjonowania planowanych zmian przy okazji pomiarów do celów sprawozdawczych. Warunkiem łączenia celów jest brak sprzeczności pomiędzy nimi. Wobec grupy źródeł, dla których istnieje możliwość zmiany skali emisji bez powodowania dodatkowych kosztów, cele osiąga się poprzez dwa następujące po sobie pomiary, np. przy przeciętnym i maksymalnym obciążeniu źródła emisji. Łączenie niektórych celów nie wymaga natomiast zmian parametrów pracy instalacji, np. określenie składu frakcyjnego pyłu gdy zaplanowany jest pomiar emisji pyłu ogółem w ramach okresowych pomiarów emisji lub pomiarów wstępnych. Łącząc cele pomiaru należy pamiętać o rozszerzeniu wymagań prawnych celu głównego o wymagania określone dla celów pobocznych.

    Krok 3. Sprawdzenie lokalizacji stanowisk pomiarowych:

    Brak stanowiska pomiarowego lub jego błędna lokalizacja i wyposażenie mogą uniemożliwić osiągnięcie celu pomiaru lub w ogóle wykonanie pomiaru. Niektóre laboratoria pomiarowe praktykują wizję lokalną odpowiednio wcześnie przed terminem pomiarów. Działania te, jak również wymagania wobec stanowisk pomiarowych są opisane w normie PN-EN 15259. W znacznej części przypadków informacje o stanowiskach można uzyskać na podstawie wywiadu z prowadzącym instalację i zdjęć. Aspekty techniczne i prawne lokalizacji stanowisk do pomiarów emisji przedstawiamy w zakładkach: stanowiska pomiarowe  oraz orzeczenie WSA – stanowiska pomiarowe.

    Krok 5. Kontrola zmian uwarunkowań do czasu wykonania pomiaru:

    Po ustaleniu terminu pomiarów prowadzący instalację w ramach systemu przepływu informacji w organizacji sprawuje stałą kontrolę nad ewentualnymi zmianami prognozy warunków pracy instalacji w zaplanowanym terminie. W przypadku zmian warunków stwarzających ryzyko nieosiągnięcia celu, zmienia termin wykonania pomiarów. Przepływ informacji wewnątrz organizacji prowadzącego instalację zapewnia również sprawdzenie, czy ewentualne niezgodności jakie stwierdzono w trakcie kroków 1-4 zostały usunięte, np. poprawiono pracę urządzeń oczyszczających odgazy, wyposażono emitory w stanowiska pomiarowe, wyeliminowano źródła zaburzeń procesu technologicznego, itp.

    Krok 6. Przeprowadzenie pomiarów:

    Bezpośrednio przed wykonaniem pomiaru prowadzący instalację przeprowadza ostatnią kontrolę obejmującą wszystkie obszary ryzyka niespełnienia celu pomiaru, w szczególności warunków pracy instalacji i poprawności działania urządzeń ochronnych. Zapewnia również dane o parametrach procesu, które posłużą do opracowania wyników i ich dalszego wykorzystania.

    Opisany powyżej algorytm postępowania umożliwia w prostych sześciu krokach rzetelne przygotowanie pomiarów, nie wymagając od prowadzącego instalację szczególnego nakładu czasu, zwłaszcza gdy współpracuje z kompetentnym i doświadczonym wykonawcą pomiarów.

    Aktualności
    • 07
      styczeń
      Strony portalu uzupełniliśmy o artykuł z metodologią sprawdzania substancji pod kątem wartości odniesienia. Obejmuje ona postępowanie w trzech krokach: - sprawdzenia nr CAS (strona pozwala na przeszukiwanie;  wszystkie wartości zostały wpisane bezbłędnie) - weryfikacji względem 13 grup, dla których nie określono nr CAS - weryfikacji potrzeby stosowania kilku kryteriów dla jednej emisji (np. dla pyłu i żelaza w przypadku pyłu ze szlifowania stali) Artykuł zawiera również komentarze wiążące wartości odniesienia z dopuszczalnymi poziomami substancji w powietrzu.
    • 22
      grudzień
      Wydawca magazynu Biomasa przy wsparciu ekspertów i analityków branży biogazowej i OZE opublikował syntetyczny raport o aktualnym stanie polskiego rynku biogazu, obejmujący 4 kluczowe obszary uwarunkowań: prawnych, gospodarczych, finansowych i substratów. W raporcie oceniono sytuację w szerokim spektrum biogazowni, w tym w rolnictwie, biogazu ze składowisk komunalnych i oczyszczalni ścieków. Raport zawiera wyjątkowo cenne analizy trendów, zarówno parametrów technologicznych, między innymi rodzajów i struktury substratów oraz efektywności produkcji, jak i uwarunkowań realizacji inwestycji i optymalizacji zysków. „Biogaz w Polsce – raport 2020” jest bezpłatnym opracowaniem, które można pobrać ze strony: https://magazynbiomasa.pl/biogaz-w-polsce-raport-2020-dzis-premiera-publikacji/ © Magazyn Biomasa
    • 10
      listopad
      Obwieszczenie Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M. P. poz. 961) zostało sprostowane.  Poprawiono błąd braku stawki dla spalania paliw w silnikach spalinowych (załącznik nr 2 tabela D lp. 32) „silniki w innych pojazdach samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 Mg i w motorowerach”. Zamiast braku stawki dla oleju napędowego ON (kolumna 7) obowiązuje stawka 22,21 zł. Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. o sprostowaniu błędu dostępne jest na stronie: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20200001015
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    DPF SNCR EcoeXhaust oczyszczanie spalin
    emisje KOBiZE i opłaty za korzystanie ze środowiska za 2020 rok - warsztaty on-line
    Warsztaty doskonalące z obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu
    Operat FB
    targi EKOTECH 24-25.02.2021

    Terminy najbliższych warsztatów:

    Data
    Godzina
    19.01.2021 r.
    800 ÷ 1600
    26.01.2021 r.
    800 ÷ 1600   brak miejsc
    27.01.2021 r.
    termin dodatkowy
    800 ÷ 1600   brak miejsc
    28.01.2021 r.
    termin dodatkowy
    800 ÷ 1600
    02.02.2021 r.
    800 ÷ 1600
    09.02.2021 r.
    800 ÷ 1600


    Warsztaty z obliczeń emisji za rok 2020
    Warsztaty z modelowania stężeń

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    U.S. EPA [PFAS] EPA Takes Action to Investigate PFAS Contamination (14.01.2021)

    U.S. Epa - United States and Toyota Motor Company reach agreement for decade-long noncompliance with clean air act reporting requirements (14.01.2021)

    U.S. EPA [ryzyko awarii przemysłowych] Big West Oil, LLC resolves chemical risk management violations at North Salt Lake facility Company corrects Clean Air Act deficiencies to reduce risk of accidental release of flammable mixtures and hydrofluoric acid (14.01.2021)

    MKiŚ: Konsultacje społeczne w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (11.01.2021)

    WIOŚ: Pożar w zakładach chemicznych Synthos (08.01.2021)

    U.S. EPA [czterochloroetylen i n-metylopirolidon] EPA Seeks Small Business Input on Risk Management Rulemakings for Perchloroethylene and n-Methylpyrrolidone (05.01.2021)

    NIK: Kogo NIK skontroluje w 2021 r. [kontrola funduszy szkoleniowych i audyt systemu dofinansowań programu „Czyste powietrze” (04.01.2021)

    EPA [emisje z transportu]: EPA Increases Clarity, Eases Implementation of Heavy Duty Vehicle Regulations while Proposing further Improvements (28.12.20202)

    U.S. EPA [redukcja emisji CO2]: Trump EPA Finalizes First Greenhouse Gas Emissions Standards for Aircraft, Codifies Record of Reducing the Most GHGs in U.S. History (28.12.20202)

    EPA [standardy ozonu w powietrzu]: EPA Finalizes Ozone NAAQS, Retaining Current Standards (23.12.2020)

    MKiŚ: Informacja o ważności uprawnień do emisji w ramach systemu handlu uprawnieniami EU ETS (22.10.2020)

    U.S. EPA [amoniak w systemach chłodniczych] Fines BC Systems for Violating Chemical Accident Prevention Requirements at Arizona and California Facilities (22.12.2020)

    EPA [trwałe zanieczyszczenia] Finalizes Action Protecting Americans from PBT Chemicals (22.12.2020)

    MKiŚ: Informacja o postępowaniach wszczętych na podstawie wniosku o przydział uprawnień do emisji dla instalacji nowych, na okres rozliczeniowy od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. (22.10.2020)

    EPA [usprawnienie systemu zabezpieczeń finansowych dla chemikaliów] Proposal Increases Flexibility, Reduces Burden under TSCA Fees Program (21.12.2020)

    EEA: Consumption of controlled ozone-depleting substances ODSs (18.12.2020)

    EPA [PFAS] Releases Interim Guidance on Destroying and Disposing of Certain PFAS and PFAS-Containing Materials (18.12.2020)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    A Vehicle Activity-based Windowing approach to evaluate real-world NOx emissions from Modern Heavy-duty Diesel Trucks

    Drivers of severe air pollution events in a deep valley during wintertime: A case study from the Arve river valley, France

    Identification of potential sources of elevated PM2.5-Hg using mercury isotopes during haze events

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprostowanie do rozporządzenia Komisji (UE) 2019/1939 z dnia 7 listopada 2019 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 582/2011 w odniesieniu do pomocniczych strategii emisji (AES), dostępu do informacji z OBD pojazdu oraz informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, pomiaru emisji w okresach rozruchu zimnego silnika oraz użytkowania przenośnych systemów pomiaru emisji (PEMS) na potrzeby pomiaru liczby cząstek stałych odnośnie do pojazdów ciężkich (15.01.2021)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2020/2181 z dnia 17 grudnia 2020 r. określająca limity ilościowe oraz przydział kontyngentów substancji kontrolowanych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 r. (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 8996) (22.12.2020)

    Decyzja Komisji (UE) 2020/2166 z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie określenia udziałów państw członkowskich w aukcjach w latach 2021–2030 w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 8945)  (21.12.2020)

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym (18.12.2020)

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowa strategia przemysłowa dla Europy (18.12.2020)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2020/2126 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ustalenia rocznych limitów emisji państw członkowskich na lata 2021–2030 zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (17.12.2020)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/2084 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/2067 w sprawie weryfikacji danych oraz akredytacji weryfikatorów na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (15.12.2020)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/2085 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/2066 w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (15.12.2020)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla: powstanie, struktura i wyzwania dla europejskiego przemysłu” (opinia z inicjatywy własnej) (11.12.2020)

    Zawiadomienie na temat ogólnounijnej liczby uprawnień na 2021 r. i rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (11.12.2020)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2020/2009 z dnia 22 czerwca 2020 r. ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT), zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych, w odniesieniu do obróbki powierzchniowej z wykorzystaniem rozpuszczalników organicznych, w tym konserwacji drewna i produktów z drewna produktami chemicznymi (09.12.2020)

    DECYZJA KOMISJI (UE) 2020/1802 z dnia 27 listopada 2020 r. ustanawiająca przewodnik użytkownika, w którym określa się działania konieczne do uczestnictwa w EMAS, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS (01.12.2020)