Frakcje pyłu – zbiory danych

    W literaturze i zasobach internetu dostępnych jest wiele zbiorów danych o składzie frakcyjnym (w niektórych przypadkach również o składzie chemicznym) pyłów. Poniżej przedstawiamy kilka najbardziej popularnych baz danych i opracowań:

    • bazy danych CEIDARS:

      • California Environmental Protection Agency
        http://www.arb.ca.gov/ei/drei/maintain/dbstruct.htm,

      • South Coast Air Quality Management District http://www.aqmd.gov/docs/default-source/ceqa/handbook/localized-significance-thresholds/particulate-matter-(pm)-2.5-significance-thresholds-and-calculation-methodology/appendix-a-updated-ceidars-table-with-pm2-5-fractions.doc?sfvrsn=2,

    • bazy danych US EPA:

      • AP 42 http://www.epa.gov/ttn/chief/ap42/index.html,

      • Speciate http://www.epa.gov/ttnchie1/software/speciate/,

    • PM10, PM2.5 and PM1.0 - Emissions from industrial plants - Results from measurement programmes in Germany, C. Ehrlicha, G. Nolla, W.-D. Kalkoffa, G. Baumbachb, A. Dreiseidlerb, Atmospheric Environment 41 (2007) 6236–6254, Elsevier Ltd.
      http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1352231007003299,

    • Prace i studia nr 79, Konieczyński J., Biliński W., Komosiński B., Kozielska B., Mathews B. Pastuszka J., Pałamarczuk P., Rachwał T., Stec K., Talik E. (2010) Właściwości pyłu respirabilnego emitowanego z wybranych instalacji (redakcja: Jan Konieczyński), IPIŚ PAN, Zabrze
      http://www.ipis.zabrze.pl/dokumenty/pis/m79.pdf.

    W części ww. zbiorów podano szczegółową charakterystykę źródeł emisji i sposobów oczyszczania spalin. Należy jednak pamiętać, że skład frakcyjny emitowanych pyłów jest pochodną wielu czynników i przyjęcie danych literaturowych o rozkładzie uziarnienia pyłu dla innego źródła jest obarczone znacznym ryzykiem błędów. Z tego względu jeśli tylko jest to możliwe oraz mając na uwadze ograniczenia dostępnych technik pomiarowych i niepewność uzyskiwanych wyników, zaleca się wykonanie pomiaru jako bardziej wiarygodnego źródła danych niż ww. zbiory. W przypadku gdy jest to niemożliwe lub nieuzasadnione ekonomicznie, i nie grozi błędną oceną środowiskowego znaczenia emisji i dotrzymania normatywów jakości powietrza, dokonując porównania źródeł i wyboru zbioru danych należy uwzględnić następujące kryteria (według hierarchii):

    • podobieństwo rodzaju i typu źródła emisji (istoty zjawisk decydujących o powstawaniu emisji pyłu),

    • podobieństwo metod odpylania odgazów,

    • parametry procesu (źródła emisji i oczyszczania odgazów).

    Rodzaje źródeł, dla których ww. zbiory zawierają dane o składzie frakcyjnym pyłów przedstawiamy w poniższej tabeli:

    Proces / źródło emisji

    CEIDARS

    US EPA

    PAN

    Spalanie gazu ziemnego

    Spalanie LPG

    Spalanie lekkiego oleju opałowego

    Spalanie ciężkiego oleju opałowego

    Spalanie pozostałości po destylacji ropy naftowej

    Spalanie węgla kamiennego

    Spalanie węgla brunatnego

    Spalanie koksu

    Spalanie drewna

    Paleniska domowe i sektora komunalnego małej mocy

    Produkcja koksu

    Metalurgia

    Galwanizernie elektrolityczne

    Cementownie

    Przemysł ceramiczny lub cegielnie

    Wytop i obróbka szkła

    Produkcja gipsu

    Produkcja wapna

    Wydobywanie kamienia

    Obróbka kamienia (kruszenie, przesiewanie, przeładunek)

    Pozostały przemysł mineralny (obróbka surowców i produkcja)

    Produkcja mas bitumicznych

    Przemysł drzewny

    Przemysł rolno-spożywczy (elewatory zbożowe, suszenie i mielenie zboża, inne operacje)

    Przemysł chemiczny

    Lakierowanie

    Piaskowanie

    Obróbka metali (spawanie elektryczne, gazowe, cynkowanie)

    Hodowla drobiu

    Gastronomia (pieczenie, smażenie)

    Czyszczenie chemiczne

    Silniki spalinowe (agregaty)

    Dopalacze i flary

    Emisja niezorganizowana – prace rolne

    Emisja niezorganizowana -prace budowlane i rozbiórkowe

    Erozja wietrzna

    Emisja z dróg utwardzonych

    Emisja z dróg gruntowych

    Wypalanie (w rolnictwie, gospodarce leśnej)

    Dwa z powyższych zbiorów danych, to jest EPA Speciate oraz PAN, oprócz danych o składzie frakcyjnym pyłów zawierają również szczegółowe analizy składu chemicznego pyłów. Zbiór Polskiej Akademii Nauk prezentuje ponadto analizę morfologii pyłów, wyniki badań reflektometrycznych oraz informacje o zawartości pierwiastków śladowych i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych.

    Aktualności
    • 03
      listopad
      Przypominamy o Targach Technologii Dekarbonizacji, Zeroemisyjności i Zrównoważonego Zarządzania Energią, które odbywają się w dniach 4 - 6 listopada w Nadarzynie. Celem Wydarzenia jest zaprezentowanie technologii redukcji emisji gazów cieplarnianych, przechwytywania i magazynowania CO2 oraz integracji energii z OZE. Przestrzeń Targów obejmuje również innowacje w zarządzaniu energią, materiałach niskoemisyjnych, optymalizacji produkcji i polityce zeroemisyjnej. Strona Wystawcy jest dostępna pod adresem https://decarbonisationexpo.com
    • 31
      październik
      Zapraszamy na SUSTAINABILITY Expo 2025 – Targi Technologii i Rozwiązań dla Zrównoważonego Rozwoju, które odbeda się już w dniach 4–6 listopada 2025 roku Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie pod Warszawą. Targi obejmują niezwykle szeroki zakres tematyczny, od odnawialnych źródeł energii (OZE) i efektywności energetycznej, przez zrównoważone materiały, recykling i gospodarkę obiegu zamkniętego (GOZ), aż po inteligentne miasta (smart cities), elektromobilność oraz zagadnienia ładu środowiskowego, społecznego i korporacyjnego (ESG). Nie zabraknie także cyfrowych narzędzi wspierających zrównoważony rozwój, między innymi oprogramowania do zarządzania energią i emisjami. Szczegółowe informacje o Wydarzeniu są dostępne na stronie Targów: https://warsawexpo.eu    
    • 20
      październik
      Na stronie GIOŚ opublikowany został Rejestr poważnych awarii w 2024 r. i zdarzeń o znamionach poważnej awarii. W roku 2024 zarejestrowano 37 zdarzeń podanych ocenie wg kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie poważnych awarii objętych obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. 20 z 37 zdarzeń towarzyszyła emisja do powietrza o istotnej skali, w tym w 4 przypadkach emisja amoniaku. Łącznie w ww. zdarzeniach ewakuowano 776 osób, 12 zostało rannych, 2 osoby zginęły. 10 z 37 zdarzeń wynikało z rozszczelnień instalacji, w tym 4 na połączeniach kołnierzowych. Rejestr poważnych awarii za rok 2024 jest dostępny na stronie https://www.gov.pl/web/gios/rok-2024rej
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    EU-BRITE: The best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry (CER BREF)

    EU-BRITE: BAT reference document  for the production of batteries in gigafactories (PBG BREF)

    GIOŚ: Uruchomienie stacji monitoringu oddziaływania transportu na jakość powietrza w Poznaniu (12.1.2026)

    EEA: Making agriculture, energy and transport climate resilient: how much money is required and what will it deliver? (12.1.2026)

    JRC: Updating GHG emission values of biofuels and biomass fuels in Annex V & VI of Directive (EU) 2018/2001 (12.1.2026)

    EPA [energetyka węglowa] Disapproves Colorado’s Regional Haze Plan and Supports State’s Coal Plants (9.1.2026)

    KOBiZE: Raport do Krajowej bazy za 2025 rok (9.1.2026)

    IOŚ: Cykl bezpłatnych webinarów „Gospodarka o Obiegu zamkniętym od A do Z” (8.1.2026)

    MKiŚ: Konferencja Smart Komunal: Cyfryzacja dla środowiska (7.1.2026)

    KOBiZE: Stanowisko w sprawie nowelizacji rozporządzenia aukcyjnego (rozporządzenie delegowane Komisji 2023/2830) w zakresie wprowadzenia wczesnych aukcji w ETS2 (7.1.2026)

    KOBiZE: Możliwość wprowadzenia do Krajowej bazy raportu za rok 2025 (2.1.2026)

    IOŚ: Strategia Rozwoju IOŚ-PIB na lata 2026–2030 (2.1.2026)

    EPA [ftalany] Announces Intent to Regulate Dozens of Uses of Five Phthalate Chemicals to Protect Workers and Environment (31.12.2025)

    EPA [1,3-butadien] Announces Intent to Regulate Nearly One Dozen 1,3-Butadiene Uses to Protect American Workers (31.12.2025)

    Komisja Europejska: Reminder – CBAM goes live on 1 January 2026 (23.12.2025)

    KOBiZE: Nowe wskaźniki emisyjności dla energii elektrycznej za 2024 r. (23.12.2025)

    GIOŚ: Raport problemowy na temat jakości powietrza w uzdrowiskach w Polsce w roku 2024 (22.12.2025)

    GIOŚ: Ocena depozycji zanieczyszczeń do podłoża na stacjach monitoringu chemizmu opadów atmosferycznych za 2024 rok (22.12.2025)

    KOBiZE: Uproszczona metoda obliczania kwoty gwarancji zgodnie z art. 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie CBAM (19.12.2025)

    GIOŚ: Zanieczyszczenie powietrza wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi na stacjach tła miejskiego w 2024 roku (19.12.2025)

    GIOŚ: Jakość powietrza w Polsce w roku 2024 w świetle wyników pomiarów prowadzonych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (19.12.2025)

    GIOŚ: Ocena zanieczyszczenia powietrza rtęcią na stacjach tła regionalnego w Polsce za 2024 rok (19.12.2025)

    WIOŚ w Warszawie: Uwaga na osoby podszywające się pod inspektorów WIOŚ w Warszawie (18.12.2025)

    Komisja Europejska: Komisja wzmacnia mechanizm CBAM (17.12.2025)

    GIOŚ:  Monitoring tła zanieczyszczenia atmosfery w Polsce dla potrzeb EMEP, GAW/ WMO i Komisji Europejskiej. Raport syntetyczny ze stacji EMEP za 2024 rok (17.12.2025)

    KOBiZE: Komunikat ws. publikacji aktów delegowanych oraz wykonawczych na temat szczegółowych zasad funkcjonowania mechanizmu CBAM w okresie docelowym (17.12.2025)

    GIOŚ: Analiza wyników modelowania na potrzeby oceny udziału źródeł transgranicznych w Polsce w roku 2024 (17.12.2025)

    KOBiZE: Wartości opałowe (WO) i wskaźniki emisji CO2 (WE) w roku 2023 do raportowania w ramach Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji za rok 2026 (16.12.2025)

    Rada Unii Europejskiej: Środowisko Europy – Rada za przyspieszeniem transformacji w celu zbudowania do 2030 r. Europy odpornej na zmianę klimatu i opartej na obiegu zamkniętym (16.12.2025)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Fire emissions modulate wildfire spread through aerosol-meteorology feedbacks: Insights from a novel WRF-Chem/Fire coupled model

    Minute-scale point source simulation: Rapid transient impact assessment

    Response of future near-surface ozone extremes in Europe to changes in precursor emissions and climate

    Assessing the impact of 2023 wildfire smoke on ozone and public health in Chicago communities

    Reconstructing initial VOC concentrations to reveal their role in ozone formation

    Validation of satellite formaldehyde products constrained by aircraft observations over the United States during fire seasons

    Zobacz EUR-Lex:

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/73 z dnia 4 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do uproszczenia treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności, które mają być ujawniane, oraz rozporządzenia delegowane (UE) 2021/2139 i (UE) 2023/2486 w odniesieniu do uproszczenia niektórych technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu, czy działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem celów środowiskowych (8.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/53 z dnia 6 stycznia 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Słowację na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej i sorgo w tym państwie członkowskim (8.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI – Wytyczne dotyczące wdrożenia art. 28 rozporządzenia (UE) 2024/1735 w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji technologii neutralnych emisyjnie i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (7.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI zmieniający Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (5.1.2026)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2546 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie stosowania zasad weryfikacji deklarowanych emisji wbudowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2547 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do metod obliczania emisji wbudowanych związanych z towarami (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2548 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania i publikacji ceny certyfikatów CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2549 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/486 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2550 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/3210 w odniesieniu do rejestru CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2619 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do informacji przekazywanych przez organy celne (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień do liczby certyfikatów CBAM, które mają zostać przekazane do umorzenia (22.12.2025)