Frakcje pyłu – zbiory danych

    W literaturze i zasobach internetu dostępnych jest wiele zbiorów danych o składzie frakcyjnym (w niektórych przypadkach również o składzie chemicznym) pyłów. Poniżej przedstawiamy kilka najbardziej popularnych baz danych i opracowań:

    • bazy danych CEIDARS:

      • California Environmental Protection Agency
        http://www.arb.ca.gov/ei/drei/maintain/dbstruct.htm,

      • South Coast Air Quality Management District http://www.aqmd.gov/docs/default-source/ceqa/handbook/localized-significance-thresholds/particulate-matter-(pm)-2.5-significance-thresholds-and-calculation-methodology/appendix-a-updated-ceidars-table-with-pm2-5-fractions.doc?sfvrsn=2,

    • bazy danych US EPA:

      • AP 42 http://www.epa.gov/ttn/chief/ap42/index.html,

      • Speciate http://www.epa.gov/ttnchie1/software/speciate/,

    • PM10, PM2.5 and PM1.0 - Emissions from industrial plants - Results from measurement programmes in Germany, C. Ehrlicha, G. Nolla, W.-D. Kalkoffa, G. Baumbachb, A. Dreiseidlerb, Atmospheric Environment 41 (2007) 6236–6254, Elsevier Ltd.
      http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1352231007003299,

    • Prace i studia nr 79, Konieczyński J., Biliński W., Komosiński B., Kozielska B., Mathews B. Pastuszka J., Pałamarczuk P., Rachwał T., Stec K., Talik E. (2010) Właściwości pyłu respirabilnego emitowanego z wybranych instalacji (redakcja: Jan Konieczyński), IPIŚ PAN, Zabrze
      http://www.ipis.zabrze.pl/dokumenty/pis/m79.pdf.

    W części ww. zbiorów podano szczegółową charakterystykę źródeł emisji i sposobów oczyszczania spalin. Należy jednak pamiętać, że skład frakcyjny emitowanych pyłów jest pochodną wielu czynników i przyjęcie danych literaturowych o rozkładzie uziarnienia pyłu dla innego źródła jest obarczone znacznym ryzykiem błędów. Z tego względu jeśli tylko jest to możliwe oraz mając na uwadze ograniczenia dostępnych technik pomiarowych i niepewność uzyskiwanych wyników, zaleca się wykonanie pomiaru jako bardziej wiarygodnego źródła danych niż ww. zbiory. W przypadku gdy jest to niemożliwe lub nieuzasadnione ekonomicznie, i nie grozi błędną oceną środowiskowego znaczenia emisji i dotrzymania normatywów jakości powietrza, dokonując porównania źródeł i wyboru zbioru danych należy uwzględnić następujące kryteria (według hierarchii):

    • podobieństwo rodzaju i typu źródła emisji (istoty zjawisk decydujących o powstawaniu emisji pyłu),

    • podobieństwo metod odpylania odgazów,

    • parametry procesu (źródła emisji i oczyszczania odgazów).

    Rodzaje źródeł, dla których ww. zbiory zawierają dane o składzie frakcyjnym pyłów przedstawiamy w poniższej tabeli:

    Proces / źródło emisji

    CEIDARS

    US EPA

    PAN

    Spalanie gazu ziemnego

    Spalanie LPG

    Spalanie lekkiego oleju opałowego

    Spalanie ciężkiego oleju opałowego

    Spalanie pozostałości po destylacji ropy naftowej

    Spalanie węgla kamiennego

    Spalanie węgla brunatnego

    Spalanie koksu

    Spalanie drewna

    Paleniska domowe i sektora komunalnego małej mocy

    Produkcja koksu

    Metalurgia

    Galwanizernie elektrolityczne

    Cementownie

    Przemysł ceramiczny lub cegielnie

    Wytop i obróbka szkła

    Produkcja gipsu

    Produkcja wapna

    Wydobywanie kamienia

    Obróbka kamienia (kruszenie, przesiewanie, przeładunek)

    Pozostały przemysł mineralny (obróbka surowców i produkcja)

    Produkcja mas bitumicznych

    Przemysł drzewny

    Przemysł rolno-spożywczy (elewatory zbożowe, suszenie i mielenie zboża, inne operacje)

    Przemysł chemiczny

    Lakierowanie

    Piaskowanie

    Obróbka metali (spawanie elektryczne, gazowe, cynkowanie)

    Hodowla drobiu

    Gastronomia (pieczenie, smażenie)

    Czyszczenie chemiczne

    Silniki spalinowe (agregaty)

    Dopalacze i flary

    Emisja niezorganizowana – prace rolne

    Emisja niezorganizowana -prace budowlane i rozbiórkowe

    Erozja wietrzna

    Emisja z dróg utwardzonych

    Emisja z dróg gruntowych

    Wypalanie (w rolnictwie, gospodarce leśnej)

    Dwa z powyższych zbiorów danych, to jest EPA Speciate oraz PAN, oprócz danych o składzie frakcyjnym pyłów zawierają również szczegółowe analizy składu chemicznego pyłów. Zbiór Polskiej Akademii Nauk prezentuje ponadto analizę morfologii pyłów, wyniki badań reflektometrycznych oraz informacje o zawartości pierwiastków śladowych i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych.

    Aktualności
    • 13
      styczeń
      Na stronie Głównego Urzędu Statystycznego zostały opublikowane terminy dla sprawozdania OS-1 za rok 2025 (sprawozdania o emisji zanieczyszczeń powietrza oraz o stanie urządzeń oczyszczających): - rozpoczęcie sprawozdawczości od dnia 10.02.2026 r. - zakończenie sprawozdawczości do dnia 27.02.2026 r. Portal sprawozdawczy GUS jest dostępny pod adresem: https://raport.stat.gov.pl/gus.ps/login/login.pa;JSESSIONID_PS=uKm29gPvtHHbPLTbPCEW4gfCagFD1PxFiaUyNLRUDxfWO6ceD6kf!-1697165047 Formularz OS-1 w formacie pdf jest dostępny na stronie: https://form.stat.gov.pl/formularze/2026/passive/OS-1.pdf
    • 03
      listopad
      Przypominamy o Targach Technologii Dekarbonizacji, Zeroemisyjności i Zrównoważonego Zarządzania Energią, które odbywają się w dniach 4 - 6 listopada w Nadarzynie. Celem Wydarzenia jest zaprezentowanie technologii redukcji emisji gazów cieplarnianych, przechwytywania i magazynowania CO2 oraz integracji energii z OZE. Przestrzeń Targów obejmuje również innowacje w zarządzaniu energią, materiałach niskoemisyjnych, optymalizacji produkcji i polityce zeroemisyjnej. Strona Wystawcy jest dostępna pod adresem https://decarbonisationexpo.com
    • 31
      październik
      Zapraszamy na SUSTAINABILITY Expo 2025 – Targi Technologii i Rozwiązań dla Zrównoważonego Rozwoju, które odbeda się już w dniach 4–6 listopada 2025 roku Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie pod Warszawą. Targi obejmują niezwykle szeroki zakres tematyczny, od odnawialnych źródeł energii (OZE) i efektywności energetycznej, przez zrównoważone materiały, recykling i gospodarkę obiegu zamkniętego (GOZ), aż po inteligentne miasta (smart cities), elektromobilność oraz zagadnienia ładu środowiskowego, społecznego i korporacyjnego (ESG). Nie zabraknie także cyfrowych narzędzi wspierających zrównoważony rozwój, między innymi oprogramowania do zarządzania energią i emisjami. Szczegółowe informacje o Wydarzeniu są dostępne na stronie Targów: https://warsawexpo.eu    
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    EPA [ amoniak] Acts to Protect Public from Harmful Chemical Releases in Springfield, Massachusetts (15.1.2026)

    Komisja Europejska: pierwsza statystyka CBAM 1-6 stycznia 2026 (14.1.2026)

    KOBiZE: Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw, wdrażającej mechanizm CBAM (14.1.2026)

    KOBiZE: Zmiana formularza sprawozdania z weryfikacji raportu ALC (14.1.2026)

    EPA [amoniak] Reaches $1.1 Million Settlement with Home Market Foods After 2022 Deadly Ammonia Release in Massachusetts (14.1.2026)

    JRC: Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    JRC: Elektroliza wody i wodór w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    EU-BRITE: The best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry (CER BREF)

    EU-BRITE: BAT reference document  for the production of batteries in gigafactories (PBG BREF)

    GIOŚ: Uruchomienie stacji monitoringu oddziaływania transportu na jakość powietrza w Poznaniu (12.1.2026)

    EEA: Making agriculture, energy and transport climate resilient: how much money is required and what will it deliver? (12.1.2026)

    JRC: Updating GHG emission values of biofuels and biomass fuels in Annex V & VI of Directive (EU) 2018/2001 (12.1.2026)

    EPA [energetyka węglowa] Disapproves Colorado’s Regional Haze Plan and Supports State’s Coal Plants (9.1.2026)

    KOBiZE: Raport do Krajowej bazy za 2025 rok (9.1.2026)

    IOŚ: Cykl bezpłatnych webinarów „Gospodarka o Obiegu zamkniętym od A do Z” (8.1.2026)

    MKiŚ: Konferencja Smart Komunal: Cyfryzacja dla środowiska (7.1.2026)

    KOBiZE: Stanowisko w sprawie nowelizacji rozporządzenia aukcyjnego (rozporządzenie delegowane Komisji 2023/2830) w zakresie wprowadzenia wczesnych aukcji w ETS2 (7.1.2026)

    KOBiZE: Możliwość wprowadzenia do Krajowej bazy raportu za rok 2025 (2.1.2026)

    IOŚ: Strategia Rozwoju IOŚ-PIB na lata 2026–2030 (2.1.2026)

    EPA [ftalany] Announces Intent to Regulate Dozens of Uses of Five Phthalate Chemicals to Protect Workers and Environment (31.12.2025)

    EPA [1,3-butadien] Announces Intent to Regulate Nearly One Dozen 1,3-Butadiene Uses to Protect American Workers (31.12.2025)

    Komisja Europejska: Reminder – CBAM goes live on 1 January 2026 (23.12.2025)

    KOBiZE: Nowe wskaźniki emisyjności dla energii elektrycznej za 2024 r. (23.12.2025)

    GIOŚ: Raport problemowy na temat jakości powietrza w uzdrowiskach w Polsce w roku 2024 (22.12.2025)

    GIOŚ: Ocena depozycji zanieczyszczeń do podłoża na stacjach monitoringu chemizmu opadów atmosferycznych za 2024 rok (22.12.2025)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Unexpected larger NMVOCs emissions of Chinese stainless steel than carbon steel production: insights from field measurements

    A percentile-based inverse modelling approach for enhanced source quantification using high-frequency concentration measurements

    Fire emissions modulate wildfire spread through aerosol-meteorology feedbacks: Insights from a novel WRF-Chem/Fire coupled model

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/882 z dnia 14 maja 2025 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1378 w odniesieniu do uznawania niektórych jednostek certyfikujących zgodnie z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 za właściwe do prowadzenia kontroli i wydawania certyfikatów ekologicznych w państwach trzecich do celów przywozu produktów ekologicznych do Unii (15.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/76 z dnia 12 stycznia 2026 r. dotycząca stosowania substancji zubożających warstwę ozonową jako czynników ułatwiających procesy chemiczne na mocy art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/590 oraz uchylająca decyzję Komisji 2010/372/UE (14.1.2026)

    Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 13 listopada 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Törvényszék – Węgry) – JYSK Kereskedelmi Kft./Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal (Sprawa C-117/24, JYSK) Odesłanie prejudycjalne - Środowisko - Obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna - Rozporządzenie (UE) nr 995/2010 - Stosowanie, utrzymywanie i dokonywanie oceny systemu zasad należytej staranności - Artykuł 4 ust. 2 i 3 oraz art. 6 - Grupa spółek - Dostęp podmiotu do systemu zasad należytej staranności utrzymywanego i ocenianego przez jego spółkę dominującą lub ustanowionego przez organizację monitorującą i stosowanego przez tę spółkę dominującą (12.1.2026)

    Decyzja Komisji z dnia 6 listopada 2025 r. zlecająca centralnemu administratorowi rejestru Unii wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Bułgarii, Czech, Danii, Niemiec, Estonii, Irlandii, Grecji, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Litwy, Luksemburga, Węgier, Niderlandów, Austrii, Polski, Portugalii, Słowacji, Finlandii i Szwecji do rejestru Unii (9.1.2026)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/73 z dnia 4 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do uproszczenia treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności, które mają być ujawniane, oraz rozporządzenia delegowane (UE) 2021/2139 i (UE) 2023/2486 w odniesieniu do uproszczenia niektórych technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu, czy działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem celów środowiskowych (8.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/53 z dnia 6 stycznia 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Słowację na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej i sorgo w tym państwie członkowskim (8.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI – Wytyczne dotyczące wdrożenia art. 28 rozporządzenia (UE) 2024/1735 w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji technologii neutralnych emisyjnie i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (7.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI zmieniający Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (5.1.2026)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2546 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie stosowania zasad weryfikacji deklarowanych emisji wbudowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2547 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do metod obliczania emisji wbudowanych związanych z towarami (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2548 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania i publikacji ceny certyfikatów CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2549 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/486 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2550 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/3210 w odniesieniu do rejestru CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2619 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do informacji przekazywanych przez organy celne (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień do liczby certyfikatów CBAM, które mają zostać przekazane do umorzenia (22.12.2025)