Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza – spalanie paliw w źródłach, z których emisja mierzona jest w sposób okresowy

    Zakres substancji wymagających uwzględnienia w systemie opłat

    Teoretycznie niektóre spośród substancji emitowanych ze źródeł większej mocy (umownie ≥ 50 MW) mogą również w śladowych ilościach towarzyszyć spalaniu niektórych paliw w źródłach małych mocy. Do substancji tych należą: podtlenek azotu, amoniak, NMLZO, WWA (spalanie węgla), związki chloru (spalanie węgla), dioksyny i furany, specyficzne związki organiczne. Ponieważ obowiązek prowadzenia monitoringu emisji ww. substancji nie dotyczy źródeł, które nie wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego, zakłada się, że skala emisji z tych źródeł jest na tyle mała, oraz ich oddziaływanie na jakość powietrza na tyle nieznaczne, że emisja tych substancji nie wymaga prowadzenia monitoringu. W razie konieczności udowodnienia, że emisja danej substancji nie występuje, można wykonać pomiar kontrolny. Warunki przyjmowania emisji równej zeru na podstawie wyników poniżej granicy wykrywalności zastosowanej metody omówiono obszernie w Dokumencie referencyjnym BAT dla ogólnych zasad monitoringu, (lipiec 2003 r.) oraz w projekcie JRC Monitoring emisji do powietrza i wody (październik 2013 r.). Przedstawiamy je w dziale Obliczenia emisji w zakładce Emisje zerowe i postępowanie z wynikami odbiegającymi. W przypadku wykluczenia ww. związków wielkość opłaty za emisję substancji ze źródła spalania paliw powinna obejmować następujące związki:

    • dwutlenek węgla,

    • tlenek węgla,

    • tlenki azotu (NO, NO2),

    • dwutlenek siarki,

    • pył,

    • sadza (ze źródeł opalanych paliwami stałymi lub ciekłymi),

    • metale zawarte w pyłach oraz związki rtęci dla źródeł opalanych niektórymi paliwami stałymi lub ciekłymi.

    Wymienione powyżej rodzaje substancji odnoszą się do powszechnie wykorzystywanych paliw, takich jak węgiel kamienny, węgiel brunatny, koks, lekki olej opałowy oraz gaz ziemny. W przypadku źródeł zasilanych paliwami specyficznymi przeanalizowania wymaga możliwość powstawania emisji innych rodzajów substancji.

    Wybór metod obliczeniowych

    Jako podstawę wyznaczania należnych opłat przyjmuje się wyniki pomiarów okresowych, wyniki pomiarów jednorazowych lub wskaźniki. Generalną zasadą wyboru metod obliczeniowych jest nie powodowanie nadmiernych kosztów monitoringu, niewspółmiernych z wielkością należnych opłat. Kryterium wyboru sposobu wyznaczania emisji i rozliczania opłat stanowi jej skala i zmienność, które są zależne od mocy źródła oraz rodzaju paliwa. Umownie źródła można podzielić na dwie kategorie:

    • źródła o „znacznej” skali emisji obejmujące:

      • źródła opalane paliwami stałymi o mocy większej, równej 10 MW,

      • źródła opalane paliwami ciekłymi o mocy większej, równej 20 MW,

      • źródła opalane gazem o mocy większej, równej 30 MW,

    • źródła o nieznacznej skali emisji (źródła o mocy poniżej ww. wartości).

    Wielkość opłat za emisję substancji podstawowych (NO, NO2, CO, pył)

    Jako podstawę naliczenia opłaty za emisję tej grupy substancji w pierwszej kolejności w obliczeniach wykorzystywane są wyniki pomiarów okresowych, do których prowadzący instalacje zobowiązani są na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206 poz. 1291) lub na podstawie innych obowiązków określonych w pozwoleniach. Warunkiem uznania wyników ww. pomiarów za poprawne jest wykonanie pomiarów przez laboratorium akredytowane lub laboratorium własne objęte systemem zarządzania jakością, zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec źródeł o nieznacznej skali emisji i nieobjętych ww. obowiązkami zaleca się wykonanie pomiarów o niskiej częstotliwości (raz na 3 lata lub raz na 5 lat) lub pomiarów jednorazowych, na podstawie których mogą zostać określone wskaźniki właściwe dla danego źródła. Rekomendacja do naliczania opłat za emisję tlenków azotu, tlenku węgla oraz pyłu na podstawie wyników pomiarów wynika z mechanizmów jakie powodują powstawanie emisji tych substancji. W przypadku każdej z nich o wielkości emisji decydują w głównej mierze warunki prowadzenia procesu spalania. Dlatego też zmierzone wartości emisji powinny odnosić się do parametrów charakteryzujących proces w czasie wykonywania pomiarów, przede wszystkim ilości wytwarzanej energii, strumienia wykorzystywanego paliwa lub pośrednio do jego pochodnej, to jest wielkości emisji dwutlenku węgla. Rodzaje wskaźników i ich znaczenie dla jakości wyników obliczeń emisji całkowitych przedstawiono w dziale Obliczenia emisji w zakładce Spalanie paliw.

    Wobec źródeł o nieznacznej skali emisji i nieobjętych obowiązkiem wykonywania okresowych pomiarów dopuszcza się również wyznaczanie należnych opłat na podstawie ładunków substancji obliczonych z wykorzystaniem wskaźników literaturowych, np. KOBiZE, mając na uwadze, że są to wskaźniki w wysokim stopniu uogólnione (uzyskane na podstawie szerokiego zbioru wyników) oraz że ich przyjęcie jest jedynie zaakceptowaniem alternatywnej metody obliczeń i nie może stanowić podstawy do oceny dotrzymania przez źródło standardu emisyjnego tlenków azotu.

    Wielkość opłat za emisję dwutlenku siarki

    Jako podstawę naliczenia opłaty za emisję SO2 wykorzystuje się przeważnie wskaźniki uwzględniające bieżącą zawartość związków siarki w paliwie. Wielkość emisji określa w takim przypadku równanie: E = B × S × X; gdzie: B – zużycie paliwa o danej zawartości związków siarki, S  zawartość związków siarki w paliwie (jako siarka całkowita), X – współczynnik utleniania. Poprawność wyznaczenia opłaty za emisję dwutlenku siarki zależy od uzyskania dostatecznie szczegółowych danych o paliwie, np. właściwych dla partii węgla lub oleju, średnich miesięcznych zawartości związków siarki w gazie ziemnym.

    Wielkość opłat za emisję dwutlenku węgla

    Jako podstawę naliczenia opłaty za emisję dwutlenku węgla zaleca się stosowanie współczynnika utleniania właściwego dla systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2, lub w drugiej kolejności współczynnika opublikowanego przez KOBiZE.

    Wielkość opłat za emisję metali ciężkich

    Wysokość opłat za emisję metali ze spalania paliw stałych (spalanie węgla) i ciekłych można obliczyć na podstawie wyników pomiarów okresowych (wielokrotnych) lub pomiaru jednorazowego. Zalecany wskaźnik emisji określa ilość metali przypadającą na jednostkę masy wyemitowanego pyłu (kg/kg pyłu). Zasady wyznaczania wskaźników emisji przedstawiamy w dziale Obliczenia emisji w zakładce Spalanie paliw. Skład chemiczny emitowanych pyłów dostępny jest w wielu opracowaniach, m.in. w bazie danych US EPA Speciate, dostępnej na stronie internetowej http://www.epa.gov/ttnchie1/software/speciate/, oraz Prace i studia nr 79, Konieczyński J., Biliński W., Komosiński B., Kozielska B., Mathews B. Pastuszka J., Pałamarczuk P., Rachwał T., Stec K., Talik E. (2010) Właściwości pyłu respirabilnego emitowanego z wybranych instalacji (redakcja: Jan Konieczyński), IPIŚ PAN, Zabrze, które są dostępne na stronie internetowej http://www.ipis.zabrze.pl/dokumenty/pis/m79.pdf Możliwe jest również wyznaczenie wskaźnika emisji metali w odniesieniu do strumienia paliwa spalanego w trakcie pomiarów.

    Wielkość opłat za emisję sadzy

    Wielkość emisji sadzy zależy od rodzaju stosowanego paliwa, emisja towarzyszy głownie spalaniu paliw stałych, oraz warunków spalania. Jeśli jest to uzasadnione ekonomicznie, wskaźnik emisji można wyznaczyć na podstawie jednorazowego pomiaru. W pozostałych przypadkach zaleca się wykorzystanie wskaźników literaturowych.

    Aktualności
    • 14
      kwiecień
      W Dzienniku Ustaw (poz. 680) opublikowane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Rozporządzenie implementuje między innymi dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania.
    • 03
      kwiecień
      W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych opublikowany został Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie ze skarg R. K., R. S. i "A" S.A. w K. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr V/36/1/2017 w przedmiocie ograniczenia eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Skarżący R. K., R. S. są mieszkańcami województwa śląskiego, którzy korzystają z tradycyjnych pieców węglowych, które nie spełniają parametrów instalacji, jakie zgodnie z zaskarżoną uchwałą są dopuszczone do stosowania, i będą zobowiązani do ich wymiany, jak również do niespalania paliw których użytkowanie zostało zabronione na mocy uchwały. Tym samym wg skarżących uchwała antysmogowa narusza ich prawa, w tym  konstytucyjną zasadę wolności i praw człowieka i obywatela. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że Konstytucja dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw konstytucyjnych, prawa i wolności jednostki nie mają charakteru absolutnego. Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podstawą prawną przyjęcia przedmiotowej uchwały był art. 96 POŚ. Przepis ten dał sejmikom uprawnienie do wprowadzenia, w drodze uchwały, ograniczenia lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko. Te ważne wartości chronione konstytucyjnie dopuszczają wprowadzenie ograniczeń w zakresie korzystania z wolności i praw, celem realizacji dobra wspólnego. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów konstytucyjnych skarżących i oddalił skargę. Orzeczenie nie jest prawomocne.
    • 22
      luty
      W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2018/C 054/05) opublikowana została Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska. Ocenie została poddana zarówno implementacja polityki i prawodawstwa UE, jak i ich stosowanie. Do następnego etapu przeglądu, zdaniem Europejskiego Komitetu Regionów, powinna zostać włączona ocena wdrażania dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych. Pozytywnie oceniono zamiar Komisji Europejskiej, co do pogłębienia wiedzy o jakości administracji publicznej w poszczególnych krajach. Komitet zwraca się również do państw członkowskich, by ułatwiały dokonywanie lokalnych i regionalnych przeglądów wdrażania polityki ochrony środowiska odpowiadających przeglądom krajowym. Jednocześnie, zauważając ograniczone zasoby administracji lokalnej do wystarczającego rozwoju własnego know-how w zakresie wymogów regulacyjnych, Komitet wzywa państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do zadbania o to, by zasoby finansowe i ludzkie organów ds. środowiska odpowiadały przekazanym zadaniom. Wzywa władze lokalne i regionalne, by przy wsparciu ze strony państw członkowskich skorzystały z pomocy technicznej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w kontekście celu tematycznego 11, aby zwiększyły zdolność instytucjonalną i administracyjną swoich działów ochrony środowiska. Zachęca je również, by wykorzystały program wspierania reform strukturalnych UE do usprawnienia swych organów ds. środowiska. Wzywa władze lokalne i regionalne, by wspierały dobrowolne umowy sektorowe z kluczowymi sektorami przemysłowymi lub umowy między władzami publicznymi a podmiotami społecznymi w celu dostarczenia informacji, rozpoznania problemów i znalezienia rozwiązań. Podkreśla, że UE musi realizować bardziej stanowczą i skuteczną politykę ograniczania zanieczyszczeń u źródła w wielu obszarach polityki ochrony środowiska, gdyż bez tego niemożliwe będzie przestrzeganie różnych aktów prawodawstwa UE dotyczącego norm jakości środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Uznaje, że ograniczona dostępność danych nadal powoduje problemy związane z wdrażaniem polityki i prawodawstwa UE, i że władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w gromadzeniu wiedzy i danych, dostarczaniu informacji ogółowi społeczeństwa i podnoszeniu świadomości wśród obywateli.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    Operat FB
    Szkolenia Bilans LZO
    szkolenia rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń
    Szkolenia Obliczenia emisji
    OZE Energiczny Obywatel

    Zobacz komunikaty JRC / US EPA / EEA / NIK:

    EU: Clean air - Commission improves car emissions tests further (04.05.2018)

    emisja spalin
    © 123rf.com

    EEA: Reported data on large combustion plants covered by the Industrial Emissions Directive (04.05.2018)

    emisja LCP raportowanie
    © 123rf.com

    EEA: European Union Emissions Trading System (EU ETS) data (02.05.208)

    EEA: Air Quality e-Reporting (25.04.2018)

    EEA: Monitoring of CO2 emissions from passenger cars – Regulation (EC) No 443/2009 (24.04.2018)

    EPA: The U.S. Government and Pennsylvania Settle with MarkWest for Air Emission Violations at Natural Gas Facilities (24.04.2018)

    EEA: No improvements on average CO2 emissions from new cars in 2017 (23.04.2018)

    emisja spalin z samochodów
    © EEA

    Commission welcomes final vote on energy performance of buildings (18.04.2018)

    EPA: Latest Inventory of U.S. Greenhouse Gas Emissions and Sinks Shows Continued Progress (18.04.2018)

    JRC: Air quality  - EU action reduces pollution from shipping in European coastlines, cities and ports (16.04.2018)

    EEA: Tax breaks and incentives make Europeans buy cleaner cars (12.04.2018)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Long-term monitoring of black carbon across Germany OPEN ACCESS

    A study of atmospheric mixing of trace gases by aerial sampling with a multi-rotor drone OPEN ACCESS

    The traffic emission-dispersion model for a Central-European city agrees with measured black carbon apportioned to traffic OPEN ACCESS

    Small-scale variations in ozone concentration in low mountains

    Zobacz EUR-Lex:

    emisje ekologiczne oznakowanieDecyzja Komisji  2018/680 z dnia 2 maja 2018 r. ustanawiająca kryteria oznakowania ekologicznego UE dla usług sprzątania pomieszczeń (04.05.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 lutego 2018 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym) w sprawie oceny oddziaływania na środowisko po zrealizowaniu przedsięwzięcia wg nowej procedury, zgodnej z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (23.04.2018)

    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2018 r. – Komisja Europejska / Rzeczpospolita Polska: długotrwałe przekroczenie norm jakości powietrza (16.04.2018)

    smog Wrocław Polska
    © 123rf.com

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (19.03.2018)

    Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji i homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do niedrogowych maszyn ruchomych (16.03.2018)

    Komunikat Komisji dotyczący ekoprojektu dla klimatyzatorów i wentylatorów przenośnych oraz etykiet efektywności energetycznej dla klimatyzatorów (09.03.2018)

    Decyzja Rady (UE) 2018/219 z dnia 23 stycznia 2018 r. w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (16.02.2018)

    Zawiadomienie dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. przywozić do Unii Europejskiej lub z niej wywozić substancje kontrolowane, które zubożają warstwę ozonową, oraz dla przedsiębiorstw zamierzających w 2019 r. produkować lub przywozić te substancje do nieodzownych zastosowań laboratoryjnych i analitycznych (15.02.2018)