Emisja niezorganizowana – wymagania prawne

    Wymogi prawne wobec emisji niezorganizowanej stanowią uszczegółowienie zasad ogólnych, wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska i uwzględniają specyfikę tego rodzaju źródeł. O ile nie jest to sprzeczne z wymaganiami indywidualnymi wobec niektórych rodzajów procesów i instalacji, np. niektórych rodzajów działalności objętych standardami emisji LZO, lub najlepszymi dostępnymi technikami BAT, wielkość emisji niezorganizowanej powinna być wyznaczana, raportowana i oceniana oddzielnie od źródeł emisji zorganizowanej.

    Systemy sprawozdawcze

    Obowiązek raportowania emisji niezorganizowanej został określony w inny sposób w każdym z trzech systemów sprawozdawczych (KOBiZE, GUS, PRTR). W każdym z nich podlega również odmiennym zasadom:

    • KOBiZE: w zależności od rodzaju emisji, jej wielkości należy wpisać w zakładce:

      • Emisje z instalacji, wybierając w polu Sposób wprowadzenia substancji do powietrza opcję: Niezorganizowany,

      • Emisje z procesów prowadzonych poza instalacją,

      • Emisja z przeładunku benzyn silnikowych,

      • Emisja z procesów spalania paliw w silnikach spalinowych,

    • GUS OS-1:

      • emisję pyłu należy podać w Dziale 1 w pozycji 11,

      • emisję gazów należy podać w Dziale 2 w pozycji 12,

    • PRTR:

      • ze źródeł rozproszonych w rozumieniu art. 2. rozporządzenia E-PRTR, z których niepraktyczne jest zbieranie sprawozdań z każdego z nich z osobna,

      • zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi wdrażania Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, uwolnienia do powietrza obejmują wszystkie uwolnienia ze źródeł uwzględnionych w załączniku I do rozporządzenia E-PRTR na terenie zakładu, (obejmują także emisję lotną oraz rozproszoną w zakładach, wymienioną w dokumencie BREF dotyczącym monitoringu IPPC).

    Najlepsze dostępne techniki (BAT)

    Zagadnieniom emisji niezorganizowanej poświęcono wiele uwagi w dokumentach referencyjnych, w tym:

    • inwentaryzacji emisji rozproszonych i lotnych (diffuse and fugitive emissions – DFE),

    • metodom identyfikacji źródeł oraz metodom obliczeniowym,

    • programom LDAR (Leak Detection and Repair),

    • monitoringowi emisji.

    Dla niektórych rodzajów instalacji określono w dokumentach referencyjnych poziomy emisji uwzględniające emisję niezorganizowaną i odpowiadające BAT, np. dokumencie referencyjnym Surface Treatment using Organic Solvents (BREF 08.2007). Przykład wymagań BAT wobec tego rodzaju działalności opisaliśmy w dziale Bilans LZO w zakładce Fleksografia.

    Kontynuacją podejścia do zagadnień emisji niezorganizowanej zawartego w dokumentach referencyjnych są konkluzje BAT, precyzujące wymagania wobec zarządzania i ograniczania tego rodzaju emisji:

    http://eippcb.jrc.ec.europa.eu/reference/BREF/CLM_BATC_Published.pdf,

    • dla produkcji masy włóknistej, papieru i tektury

    http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014D0687&from=PL.

    Metody inwentaryzacji źródeł emisji niezorganizowanej określone w dokumentach referencyjnych BAT przedstawiamy w dziale Prawo w zakładce Emisja niezorganizowana – dokumenty referencyjne BAT.

    Pozostałe instalacje (najczęściej występujące źródła emisji)

    Oprócz instalacji objętych standardami emisyjnymi LZO i wymaganiami BAT, zagadnienia emisji nieorganizowanej dotyczą również:

    • procesów prowadzonych poza układami wentylacji mechanicznej, np. spawania, szlifowania, piaskowania, lakierowania, klejenia,

    • czyszczenia i konserwacji maszyn z wykorzystaniem preparatów zawierających LZO (VOC),

    • instalacji wykorzystujących LZO (VOC) niepodlegających pod wymogi standardów emisyjnych (z uwagi na rodzaj działalności lub ilość wykorzystywanych LZO),

    • instalacji, w których medium stanowią substancje lotne – nieszczelności elementów instalacji, np. połączeń kołnierzowych, zaworów, uszczelnień pomp, itp.,

    • źródeł specyficznych, np. trawialni, galwanizerni, cynkowni, pieców częściowo otwartych,

    • hałd i placów składowych,

    • przeładunku materiałów sypkich (przenośniki, maszyny samojezdne),

    • transportu (spalanie paliw, transport materiałów niezabezpieczonych, unoszenie pyłu z dróg).

    Za wyjątkiem nielicznych źródeł, do emisji niezorganizowanej dochodzi na wysokości do 40 m, przez co źródła te są klasyfikowane do kategorii określanej jako niska emisja.

    W poszczególnych zakładkach działu Emisja niezorganizowana prezentujemy sposoby wyznaczania emisji z ww. rodzajów źródeł. Wymagania prawne związane z emisją niezorganizowaną przedstawiamy natomiast w dziale Prawo w zakładce Emisja niezorganizowana.

    Aktualności
    • 03
      marzec
      Na stronie Joint Research Centre (JRC KE) oblikowano zbiór raportów o dekarbonizacji przemysłu energochłonnego. Raporty zawierają ocenę dostępnych technologii, wdrożeń i trudności w redukcji emisji CO2 z następujących gałęzi przemysłu (linki do raportów): - produkcji cementu - przemysłu ceramicznego - produkcji szkła - przemysłu papierniczego - produkcji amoniaku - produkcji stali - produkcji aluminium Każdy raport zawiera krótkie podsumowanie potencjału branży, prawdopodobnych ścieżek dekarbonizacji i wyzwań w perspektywie roku 2040 i 2050.
    • 23
      luty
      Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska została opublikowana informacja pt. Usprawnienie działania Inspekcji Ochrony Środowiska. Z punktu widzenia prowadzących instalacje na szczególną uwagę zasługują następujące propozycje zawarte w projekcie ustawy UDER81: - wprowadzenie możliwości ubiegania się o wznowienie wcześniej wstrzymanej działalności, gdy zakład usunął nieprawidłowości, które stały się podstawą do wcześniejszego wstrzymania (decyzją wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ) działalność zakładu z powodu zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi albo dla środowiska lub wstrzymania oddania do użytku obiektu albo instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska - zmiana obowiązkowego udziału przedstawiciela organu wydającego zezwolenie w kontroli (art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach) na udział fakultatywny – tylko gdy organ uzna to za zasadne - określenie w art. 41a ust. 3 terminu na wydanie postanowienia (14 dni od zakończenia kontroli), wskazanie, że kontrola powinna zostać przeprowadzona w terminie 50 dni od wpływu wniosku, wprowadzenie możliwości milczącego zakończenia postępowania oraz ustalenie, że w razie zawiadomienia o braku możliwości przeprowadzenia kontroli organ odmawia wydania zezwolenia Informacja MKiŚ jest dostępna na stronie: https://www.gov.pl/web/klimat/usprawnienie-dzialania-inspekcji-ochrony-srodowiska Z projektem ustawy i przebiegiem procesu legislacyjnego można się zapoznać na stronie RCL: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406907
    • 10
      luty
      W minionym tygodniu Europejska Agencja Środowiska opublikowała informację prasową pt. Zero zanieczyszczeń, dekarbonizacja i gospodarka o obiegu zamkniętym w energochłonnych gałęziach przemysłu. Odnosi się ona do przemysłu żelaza i stali, cementu i wapna, aluminium, celulozy i papieru, szkła i ceramiki oraz chemikaliów. Na szczególną uwagę zasługują prognozy redukcji emisji do jakich ma doprowadzić wdrożenie dyrektywy o emisjach przemysłowych IED 2.0, np. dla tlenków azotu z poziomu około 500 tys. Mg/rok do poziomu około 200 tys. Mg/rok. Pokazują one jak poważne wyzwanie stoi przed instalacjami podlegającymi pod pozwolenia zintegrowane. Szacowane redukcje przedstawiamy na poniższej grafice. Opracowanie EEA jest dostępne na stronie: https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/zero-pollution-decarbonisation-and-circular-economy-in-energy-intensive-industries
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    KOBiZE: Aktualizacja formularza planu monitorowania wielkości emisji CO2 dla instalacji (2.3.2026)

    EU-BRITE: Wstępne gromadzenie informacji do Dokumentu Referencyjnego dotyczącego Najlepszych Dostępnych Technik Produkcji Baterii w Gigafabrykach PBG BREF (27.2.2026)

    GIOŚ: Lublin z nową stacją monitoringu powietrza (27.2.2026)

    KOBiZE: Nowy numer GO2’50. Klimat. Społeczeństwo. Gospodarka (26.2.2026)

    JRC: Mapowanie przejścia przemysłu cementowego UE do neutralności węglowej (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU ceramic industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU glass manufacturing industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU pulp and paper industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU ammonia industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU steel industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    JRC: Mapping the transition of the EU aluminium industry to carbon neutrality (24.2.2026)

    Rada Unii Europejskiej: Większa konkurencyjność UE: Rada zatwierdza uproszczenie wymogów dotyczących sprawozdawczości i należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (24.2.2026)

    GIOŚ: Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (PRTR) - konieczność aktualizacji kodów NACE i PKD (23.2.2026)

    EPA [PFAS] Expands Toxic Chemical Reporting, Strengthening Transparency on PFAS Pollution (23.1.2026)

    MKiŚ: Zmiany w działaniu Inspekcji Ochrony Środowiska, w tym w zakresie kontroli przedsiębiorców (20.2.2026)

    ICYMI [tańsza alternatywa dla autobusów elektrycznych] New York Post: EPA to Reform Biden’s $5B Electric School Bus Program by Providing More Fuel Alternatives (20.2.2026)

    EPA [elektrownie węglowe] Issues Guidance Update on Regional Haze Plans for States to Ensure Reliability of the American Electric Grid (20.2.2026)

    MKiŚ: Obowiązkowe sprawozdania do KE w zakresie F-gazów (19.2.2026)

    Komisja Europejska: CBAM call for tender to establish the Common Central Platform CCP (16.2.2025)

    U.S. EPA [transport] President Trump and Administrator Zeldin Deliver Single Largest Deregulatory Action in U.S. History (12.2.2026)

    EU-BRITE: The Final Meeting for the review of the best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry CER BREF (6.2.2026)

    U.S. EPA [PFAS]: Trump EPA Highlights Major Year One PFAS Actions to Combat Risks and Make America Healthy Again (6.2.2026)

    U.S. EPA [emisje spalin ze sprzętu rolniczego] ICYMI: EPA Sets Record Straight — Americans Have the Right to Repair Their Farm or Other Nonroad Diesel Equipment (6.2.2026)

    U.S. EPA [AdBlue] ICYMI: Administrator Zeldin Takes Additional Measures to Address Diesel Exhaust Fluid (DEF) Issues for American Farmers and Truckers (6.2.2026)

    EEA: Zero-pollution, decarbonisation, and circular economy in energy-intensive industries (5.2.2026)

    Dyrektywa IED 2.0 prognoza redukcji emisji
    © EEA

    ETO: Mobilność na obszarach miejskich – konieczne jest zaangażowanie na poziomie lokalnym, aby zachęcić mieszkańców do rezygnacji z dojazdów samochodami (4.2.2026)

    JRC: Raport o biomasie, biopaliwach płynnych i biogazach w UE – stan rozwoju technologii, trendy, łańcuchy wartości i rynki (3.2.2026)

    GIOŚ: Udział GIOŚ w warsztatach TAIEX dotyczących wdrażania nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza atmosferycznego (3.2.2026)

    EEA: Skalowanie zielonej innowacji (3.2.2026)

    KOBiZE: Dwugodzinne szkolenie online 12.02.2026 r. „Praktyczne wskazówki dotyczące raportowania do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji” (2.2.2026)

    JRC: Zaawansowane biopaliwa w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (2.2.2026)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    From mass to number: A critical review of particle number concentration for a better air quality assessment in India

    Explainable machine learning reveals the effect of sources and meteorology on PM2.5 pollution in a typical city of Southern Sichuan, China

    Integrating low-cost sensors, fixed and mobile monitoring with satellite data to assess the impact of biomass burning on fine, ultrafine and black carbon particle concentrations

    Zobacz EUR-Lex:

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/389 z dnia 23 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/447 w odniesieniu do określenia zmienionej wartości wskaźnika emisyjności dla sody kalcynowanej na 2025 r. (26.2.2026)

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470 z dnia 24 lutego 2026 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/43/WE, 2013/34/UE, (UE) 2022/2464 i (UE) 2024/1760 w odniesieniu do niektórych wymogów dotyczących sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i niektórych wymogów w zakresie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (26.2.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/406 z dnia 24 lutego 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Zjednoczone Królestwo na podstawie art. 31 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy ozimej, rzepaku i buraka cukrowego w tym państwie (25.2.2026)

    Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przystosowanie się do zmiany klimatu w miastach i regionach: prace nad europejskim planem w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (24.2.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/364 z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Niderlandy na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy ozimej, buraka cukrowego, kukurydzy na ziarno i rzepaku ozimego w tym państwie członkowskim (20.2.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/371 z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Hiszpanię na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej w tym państwie członkowskim (20.2.2026)

    WYROK TRYBUNAŁU [spalarnie odpadów] z dnia 11 listopada 2025 r. w sprawie E-2/25 – Gmina Fredrikstad, reprezentowana przez Fredrikstad Vann Avløp og Renovasjonsforetak, oraz Saren Energy Sarpsborg AS przeciwko państwu norweskiemu, reprezentowanemu przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska: Dyrektywa 2003/87/WE – system handlu uprawnieniami do emisji – ochrona środowiska – spalanie odpadów – odpady niebezpieczne lub komunalne – jednorodność – spójność wewnętrzna (19.2.2026)

    Decyzja Komisji z dnia 11 grudnia 2025 r. zlecająca centralnemu administratorowi rejestru Unii wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Belgii, Czech, Danii, Niemiec, Hiszpanii, Francji, Włoch, Węgier, Niderlandów, Portugalii, Słowenii, Finlandii i Szwecji do rejestru Unii (19.2.2026)

    Sprostowanie do zawiadomienia Komisji: wytyczne dotyczące stosowania w praktyce definicji miejsca, zakładu i instalacji, określonych w art. 13 lit. h) rozporządzenia o Europejskim Portalu Emisji Przemysłowych - rozporządzenie UE 2024/1244 (5.2.2026)