Opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza – spawanie, lutowanie i cięcie stali

    Opisane w tym dziale zagadnienia omawiamy również na organizowanym cyklicznie szkoleniu Specjalista ds. Emisji. Najbliższe szkolenie odbędzie się 4-5 marca 2025 r. Zakres szkolenia przedstawiamy na stronie https://wszystkooemisjach.pl/585

    Proces spawania nie powoduje powstawania znaczących wielkości emisji z punktu widzenia wysokości opłat za korzystanie ze środowiska. Spełnienie obowiązków wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska wymaga co najmniej obliczenia wielkości emisji, przedłożenia informacji o emisji i oceny czy wyznaczona wartość nie przekracza progu decydującego o obowiązku wniesienia opłaty. Z uwagi na brak stawek opłat za prowadzenie procesu spawania i technik pokrewnych, wielkość opłaty wyznaczana jest na podstawie obliczonych ilości substancji uwalnianych do powietrza. Rodzaje i ilości emitowanych związków można przyporządkować następującym rodzajom technik łączenia i cięcia metali:

    Spawanie łukiem elektrycznym

    Opłata za emisje powinna obejmować:

    • podstawowe substancje gazowe powstające w łuku elektrycznym, to jest tlenki azotu oraz tlenek węgla,

    • pył wraz z zawartymi w nim metalami,

    • gazy osłonowe, w tym dwutlenek węgla i hel.

    Substancje gazowe:

    Rodzaje i ilości powstających związków zależą przede wszystkim od metody spawania (spawanie w osłonie gazów, spawanie drutami otulonymi, spawanie elektrodami proszkowymi), rodzaju spawanych materiałów (stal węglowa, stal szlachetna, stopy aluminium, brąz), typu drutu spawalniczego lub elektrody oraz od parametrów prądu spawalniczego (napięcie, natężenie, grubość drutu lub elektrody). Wielkości emisji stanowiące podstawę opłat wyznaczane są w oparciu o wskaźniki literaturowe.

    Pyły:

    Rodzaje i ilości powstających pyłów oprócz metod i parametrów spawania zależą w znaczącej mierze od rodzaju spawanego materiału. Pył spawalniczy pochodzi bowiem w części z wykorzystywanych drutów lub elektrod, w części z materiału który podlega spawaniu. Wielkości emisji stanowiące podstawę opłat wyznaczane są w oparciu o wskaźniki literaturowe lub na podstawie typu spawanej stali, któremu przypisane są informacje o zwartości poszczególnych metali oraz na podstawie informacji o udziale metali w masie drutu spawalniczego.

    Gazy osłonowe:

    Powszechnie wnoszona jest opłata za wprowadzanie do powietrza dwóch spośród najbardziej popularnych gazów osłonowych, to jest dwutlenku węgla i helu. Gazy te mimo, że stanowią naturalny składnik atmosfery są do niej wprowadzane jako substancje, które powstały w wyniku procesów fizyko-chemicznych. Dwutlenek węgla głównie jako produkt uboczny w przemyśle chemicznym lub w wyniku bezpośredniego pozyskania z wód mineralnych. Hel jako produkt powstały w wyniku obróbki gazu ziemnego. Wykorzystywany jako gaz osłonowy – argon jak również gaz aktywny – tlen, nie są natomiast powszechnie uznawane za „zanieczyszczenia”. Są bowiem pozyskiwane poprzez separację składników powietrza, a ilość wyemitowanego argonu i tlenu odpowiada ilości tych gazów pobranych uprzednio z atmosfery. W praktyce, mimo takiej klasyfikacji, niektórzy prowadzący instalacje spawalnicze wnoszą opłaty również za emisję argonu i tlenu. Podejście takie nie jest jednak spójne z brakiem opłat za wprowadzanie do atmosfery powietrza wykorzystywanego do wentylacji pomieszczeń oraz w systemach sprężonego powietrza, które nie zawiera substancji zanieczyszczających.

    Metody obliczania emisji:

    Wielkości emisji stanowiące podstawę naliczenia opłat powinny odpowiadać rzeczywistemu zużyciu materiałów spawalniczych (drutu spawalniczego, elektrod otulonych lub proszkowych, gazów osłonowych). Błędne jest wyznaczanie wielkości emisji jako iloczynu wskaźników emisji chwilowych wyrażonych strumieniem emisji (mg/s) oraz czasu pracy emitorów. Przeważnie etap, któremu towarzyszy powstawanie emisji (żarzenie łuku elektrycznego) nie przekracza poziomu kilku procent całkowitego czasu pracy stanowiska spawalniczego. Pozostałą część tego czasu zajmują czynności niepowodujące powstawania emisji. Z tego względu podstawę naliczenia opłat powinny stanowić wskaźniki emisji odniesionej do ilości wykorzystywanych materiałów (g/kg drutu spawalniczego, kg/kg mieszaniny gazów osłonowych).

    Wobec instalacji wyposażonych w urządzenia odpylające odgazy wielkość unosu pyłu stanowiąca podstawę naliczenia opłaty za pyły i zawarte w nich metale może zostać pomniejszona o wartość wynikającą ze skuteczności odpylania (na podstawie pomiaru masy filtrów czystych i wykorzystanych lub pomiaru masy wychwyconego pyłu spawalniczego).

    Spawanie laserem

    Zakres substancji, które powinny zostać uwzględnione w opłatach zależy od techniki spawania (z wykorzystaniem drutu spawalniczego, bez wykorzystania drutu spawalniczego), rodzaju spawanych materiałów oraz składu gazu osłonowego. Zasady naliczania opłat są analogiczne jak w przypadku spawania elektrycznego, przy czym z uwagi na większą emisję pyłów, bardziej dokładnego wyznaczenia wymaga ilość pyłów zatrzymanych w filtrach. W przypadku gdy dla danego rodzaju spawania nie są dostępne literaturowe wskaźniki emisji, wielkość emisji pyłu stanowiąca podstawę naliczenia opłaty może zostać oszacowana jako iloczyn strumienia odgazów oraz stężenia pyłu gwarantowanego przez dostawcę urządzenia odpylającego lub skuteczności odpylacza i masy zatrzymanych pyłów. Przy wyborze tej metody obliczeniowej ocenić należy, czy celowe zawyżenie emisji nie będzie skutkowało nadmiernym zwiększeniem wysokości opłat.

    Lutowanie twarde (zwane również spawaniem gazowym lub lutowaniem płomieniowym)

    Lutowanie płomieniowe powoduje powstawanie emisji tlenków azotu, tlenku węgla, dwutlenku węgla oraz pyłu wraz z zawartymi w nim metalami. Wielkość należnych opłat może być wyznaczana na podstawie ładunków uwolnionych substancji obliczonych z wykorzystaniem wskaźników literaturowych dla lutowania twardego. Niepoprawne jest natomiast stosowane dość często wyznaczanie emisji tlenków azotu i tlenku węgla na podstawie wskaźników dla spalania paliw w kotłach. Wielkość emisji dwutlenku węgla można oszacować w oparciu o stechiometryczny współczynnik utleniania acetylenu (w protokołach dotyczących zmian klimatu współczynnik utleniania przyjmuje się równy 1). Ilości wyemitowanych substancji, analogicznie jak w przypadku spawania elektrycznego, powinna odpowiadać rzeczywistemu zużyciu materiałów spawalniczych (masy lutu). Z tego względu zaleca się wykorzystywanie wskaźnika emisji wyrażonego jako kg/kg drutu do lutowania, zamiast wskaźnika emisji odpowiadającego pracy palnika acetylenowego (mg/s) i łącznego czasu pracy stanowiska spawalniczego.

    Cięcie palnikiem acetylenowo-tlenowym

    Rodzaje substancji gazowych jakie powinny zostać ujęte w systemie opłat są analogiczne jak w przypadku lutowania płomieniowego (NOx, CO, CO2 – dotyczy cięcia stali czystych, wolnych od zabrudzeń). Inna jest natomiast ich skala, w szczególności większa jest ilość uwalnianego do powietrza pyłu. Pyły zawierają w swym składzie wyłącznie metale pochodzące z ciętego (przepalanego) materiału, a nie jak w przypadku lutowania, w części z materiału lutowniczego. Wysokość należnych opłat może być wyznaczana w oparciu o literaturowe wskaźniki emisji dla cięcia acetylenowo-tlenowego.

    Lutowanie lutem miękkim

    Lutowanie lutem miękkim może powodować emisję dymu stanowiącego koloid sadzy, pyłu zawierającego związki organiczne i metale oraz emisję tlenku węgla. Źródłem emisji są pary topnika zawartego w lucie i produkty jego rozkładu. Z uwagi na bardzo niską intensywność emisji jej wielkość oblicza się dla instalacji wyposażonych w wiele stanowisk lutowniczych i o znacznym wydatku lutu. Skład metali zawartych w emitowanym pyle jest pochodną stosowanego lutu i oprócz cyny może zawierać również ołów oraz śladowe ilości miedzi i srebra.

    Metody obliczeniowe emisji z procesu lutowania nie są spójne. Wielu autorów opracowań poświęconych emisji z procesów łączenia metali całkowicie pomija emisję z lutowania, przyjmując ich wartość jako bliską zeru. Podać również można przykłady przeciwnego podejścia, zgodnie z którym wobec trudności oszacowania emisji, należy przyjmować jej wielkość na poziomie górnej granicy teoretycznej, np. równej masie kalafonii zawartej w drutach lutowniczych. Oba skrajne podejścia mogą być obarczone znacznym błędem. Doświadczenia wskazują na możliwość straty związków zawartych w lucie na poziomie około 0,6 % - 1 % masy lutu (wartości przykładowe, wyznaczona dla lutu Sn/Pb 60/40 z topnikiem na bazie kalafonii w ilości odpowiednio < 1 % oraz 2,5%). Niektóre spoiwa charakteryzuje strata na niższym poziomie, do około 0,25 % masy lutu.

    Cięcie plazmą

    Z uwagi na niewielką skalę emisji obliczenia należnych opłat mogą być oparte na wskaźnikach literaturowych odpowiadających stosowanej technice. Przykład wskaźników emisji zawiera opracowanie Emission of Fume, Nitrogen Oxides and Noise in Plasma Cutting of Stainless and Mild Steel, Bromssen B., Lillienberg L., Frojd N. (1994) dostępne pod adresem http://www.epa.gov/ttn/chief/efdocs/welding.pdf. Jeśli maszyna wycinająca jest wyposażona w odciąg powietrza i filtr, w obliczeniach wielkości emisji pyłów należy uwzględnić skuteczność odpylacza. Udział poszczególnych metali zawartych w pyle należy przyjąć zgodnie z ich zawartością w obrabianej stali.

    Aktualności
    • 27
      styczeń
      Na stronie KOBiZE zostały opublikowane dwa ważne komunikaty: 1. Komunikat o próbach wyłudzania danych za pomocą wiadomości e-mail podszywających się pod KOBiZE i kierujących na fałszywy panel logowania Przejdź do strony komunikatu Komunikat jest ważnym sygnałem o zauważeniu przez przestępców potencjału systemów sprawozdawczych. Rekomendujemy zachowanie szczególnej ostrożności wobec wiadomosci dotyczących wszystkich systemów sprawozdawczych, w tym GUS i E-PRTR. W razie utraty danych logowania należy bezzwłocznie skontaktować się z administratorem systemu. 2. Raport o najczęściej występujących błędach przy wprowadzaniu danych do systemu CBAM Przejdź do Raportu Pozostałe dokumenty dotyczace CBAM są dostępne pod adresem ttps://www.kobize.pl/pl/article/cbam/id/2453/materialy-do-pobrania
    • 27
      styczeń
      Jest już dostępna aplikacja Ślad C opracowana przez Ryszarda Samocia – twórcy wiodącego oprogramowania do obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu Operat FB. Aplikacja umożliwia obliczenia śladu węglowego wg protokołu GHG we wszystkich trzech zakresach, w tym upstream i downstream zakresu III, w jakości oprogramowania Proeko RS. Aplikacja jest skierowana do zakładów i podmiotów, a także do firm zajmujących się usługowo wyznaczaniem śladu węglowego, tak by obliczenia były intuicyjne i najprostsze jak to tylko możliwe. Licencja zapewnia dostęp do aktualizowanej na bieżąco bazy wskaźników. Szczegółowy opis aplikacji znajduje się na stronie: https://proekors.pl/slad-c
    • 20
      styczeń
      W minionym tygodniu Komisja Europejska poprzez EU-BRITE opublikowała projekt BREFu dla przemysłu ceramicznego (CER). Dokument jest pierwszym projektem opracowanym według zasad znowelizowanej dyrektywy o emisjach przemysłowych, tak zwanej dyrektywy IED 2.0. BREF obejmuje projekt konkluzji BAT. W zakresie głębokiej transformacji przemysłowej (pkt 5.2) w konkluzjach zaproponowano zastąpienie tradycyjnych paliw energią elektryczną lub wodorem. Przejdź do Projekt dokumentu referencyjnego BREF dla przemysłu ceramicznego
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    obliczenia śladu węglowego
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    Smart City FORUM 11-12 czerwca 2025 w Rzeszowie
    Targi Ekotech 8–10 kwietnia 2025 w Kielcach

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    KE [system nowych zezwoleń na import od 1 stycznia 2026 towarów objętych CBAM]: Commission Implementing Regulation as regards the conditions and procedures related to the status of authorised CBAM declarant (28.3.2025)

    MKiŚ: Pakt na rzecz czystego przemysłu w Radzie EU ds. Środowiska (27.3.2025)

    KOBiZE: Obowiązek składania sprawozdań CBAM za I kwartał 2025 roku (27.3.2025)

    MKiŚ: Źródła danych na potrzeby opracowania miejskich planów adaptacji do zmian klimatu - bezpłatny webinar 2 kwietnia 2025 r. (27.3.2025)

    Rada Unii Europejskiej: Rada uzgadnia stanowisko co do mechanizmu tymczasowych odroczeń mającego zwiększyć konkurencyjność UE i zapewnić firmom pewność prawa (26.3.2025)

    KOBiZE: Robert Jaszke „Kluczowe kwestie systemu ETS2 dla sektorów budynków, transportu drogowego i tzw. sektorów dodatkowych nieobjętych systemem ETS” (26.3.2025)

    INCITE: pierwsze warsztaty dla sektora żelaza i stali 13-15 maja 2025

    U.S. EPA [transport]: Court Sentences Hino Motors Ltd., a Toyota Subsidiary, and Imposes Over $1.6B in Penalties for Emissions Fraud Scheme (19.3.2025)

    KOBiZE: Aktualizacja formularza rocznego raportu na temat wielkości emisji CO2 dla instalacji (18.3.2025)

    U.S. EPA [zmiany w polityce klimatycznej USA]: Administrator Zeldin in WSJ: “EPA Ends the ‘Green New Deal’” (17.3.2025)

    U.S. EPA [emisje CO2 vs zmiany klimatu]: ICYMI - Wall Street Journal Editorial Lauds Reconsideration of EPA’s Endangerment Finding, Calling it “Trump’s Biggest Climate Decision” (14.3.2025)

    JRC: Econometric model derived from meta-analysis to estimate VSL and VOLY associated to air pollution at a global level (14.3.2025)

    JRC: Towards the prevention of rebound effects in Europe and beyond: insights for policymaking (14.3.2025)

    JRC: Comparison of source apportionment targeting hot-spot concentration and average population exposure (14.3.2025)

    EU-BRITE: The Kick-off Meeting report for the drawing up of the Best Available Techniques Reference Document for mineral extraction, including on-site processing operations (MIN BREF) is available on the EU-BRITE website (14.3.2025)

    EPA [program ochrony powietrza ze względu na ozon] Approves State of Texas Plan to Improve Air Quality in San Antonio Area (13.3.2025)

    KOBiZE: Komunikat - poprawa funkcjonowania Krajowej bazy (12.3.2025)

    EPA [transport] Announces Action to Implement POTUS’s Termination of Biden-Harris Electric Vehicle Mandate (12.3.2025)

    U.S. EPA [rezygnacja z raportowania emisji CO2] Trump EPA Announces Reconsideration of Burdensome Greenhouse Gas Reporting Program (12.3.2025)

    U.S. EPA: Administrator Zeldin Begins Restructuring Regional Haze Program (12.3.2025)

    U.S. EPA [weryfikacja podstaw przeciwdziałania zmianom klimatu] Trump EPA Kicks Off Formal Reconsideration of Endangerment Finding with Agency Partners (12.3.2025)

    EPA Announces Action to Address Costly Obama, Biden “Climate” Measurements - Social Cost of Carbon (12.3.2025)

    U.S. EPA [rewizja przepisów dot. elektrowni węglowych] Trump EPA to Reconsider Biden-Harris MATS Regulation That Targeted Coal-Fired Power Plants to be Shut Down (12.3.2025)

    U.S. EPA [rewizja wymagań dla przemysłu ropy naftowej i gazu] Trump EPA Announces OOOO b/c Reconsideration of Biden-Harris Rules Strangling American Energy Producers (12.3.2025)

    U.S. EPA [rewizja wymagań dla przemysłu] Trump EPA Announces Reconsideration of Air Rules Regulating American Energy, Manufacturing, Chemical Sectors NESHAPs (12.3.2025)

    U.S. EPA [regionalne programy ochrony powietrza] Administrator Zeldin Takes Action to Prioritize Cooperative Federalism, Improve Air Quality Faster (12.3.2025)

    U.S. EPA [rewizja norm jakości powietrza dla PM2,5] Trump EPA Announces Path Forward on National Air Quality Standards for Particulate Matter (PM2.5) to Aid Manufacturing, Small Businesses (12.3.2025)

    EPA [weryfikacja przepisów w U.S.A.] Launches Biggest Deregulatory Action in U.S. History (12.3.2025)

    KOBiZE: Komisja Europejska opublikowała wniosek prawodawczy dot. uproszczeń w ramach CBAM (10.3.2025)

    INCITE: INCITE Team conducts site visits to Iron and Steel demonstration and first-of-a-kind industrial installations in Europe (7.3.2025)

    MKiŚ: List intencyjny dot. rozwoju technologii wychwytu, składowania i wykorzystania CO2 (6.3.2025)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Very volatile and volatile organic compounds (VVOCs/VOCs) and endotoxins in the indoor air of German schools and apartments

    The significant effects of loading mass on emissions of intermediate and semi-volatile volatility organic compounds from diesel trucks

    Mass flow analysis of tire-wear particles, including carbon black, and implications for road dust management

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2025/33 z dnia 13 stycznia 2025 r. zezwalającego na zwolnienie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/573 w odniesieniu do stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych o GWP równym 150 lub większym w schładzarkach lub zamrażarkach szokowych, urządzeniach do wyrobu lodów produkowanych metodą tradycyjną, urządzeniach do wyrobu lodu, wózkach do przechowywania i regeneracji żywności, komorach chłodniczo-garowniczych, urządzeniach do napojów lodowych i urządzeniach do kremowych napojów lodowych (27.3.2025)

    Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące planów społeczno-klimatycznych (25.3.2025)

    Zawiadomienie KomisjiSpis treści – Wytyczne techniczne dotyczące stosowania zasady nie czyń poważnych szkód na podstawie rozporządzenia w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego (25.3.2025)

    Sprostowanie do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniającego dyrektywę UE 2019/1937 i uchylającego rozporządzenie UE nr 517/2014 (24.3.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji UE 2025/486 z dnia 17 marca 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (18.3.2025)

    Decyzja wykonawcza Komisji UE 2025/473 z dnia 12 marca 2025 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Czechy na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą ziarna pszenicy ozimej, buraka cukrowego, ziarna kukurydzy, kukurydzy na kiszonkę, ziarna jęczmienia jarego i ziarna jęczmienia ozimego w tym państwie członkowskim (14.3.2025)

    Decyzja wykonawcza Komisji UE 2025/478 z dnia 12 marca 2025 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Słowację na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą rzepaku i ziarna kukurydzy w tym państwie członkowskim (13.3.2025)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2024/2174 z dnia 2 września 2024 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/573 w odniesieniu do formatu etykiet dla niektórych produktów i urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji UE 2015/2068 (12.3.2025)

    ZAWIADOMIENIE KOMISJI w sprawie interpretacji i wykonania niektórych przepisów prawnych aktu delegowanego w sprawie unijnej systematyki dotyczącej zrównoważonego rozwoju w dziedzinie środowiska, aktu delegowanego w sprawie unijnej systematyki dotyczącej zmiany klimatu oraz aktu delegowanego określającego obowiązki w zakresie ujawniania informacji dotyczących unijnej systematyki (5.3.2025)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2024/2473 z dnia 19 września 2024 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/573 w odniesieniu do rejestracji w portalu fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji UE 2019/661 (5.3.2025)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2024/2195 z dnia 4 września 2024 r. określającego format składania sprawozdań zawierających dane, o których mowa w art. 26 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1191/2014 (5.3.2025)

    Decyzja wykonawcza Komisji UE 2025/387 z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie uznania, na podstawie art. 31 ust. 2 i 4 dyrektywy UE 2018/2001, że sprawozdanie zawiera dokładne dane do celów pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy, żyta, jęczmienia ozimego, jęczmienia jarego, pszenżyta, rzepaku, kukurydzy na ziarno, słonecznika, soi, buraka cukrowego, ziemniaka i kukurydzy na kiszonkę w Austrii (4.3.2025)