Frakcje pyłu – zbiory danych

    W literaturze i zasobach internetu dostępnych jest wiele zbiorów danych o składzie frakcyjnym (w niektórych przypadkach również o składzie chemicznym) pyłów. Poniżej przedstawiamy kilka najbardziej popularnych baz danych i opracowań:

    • bazy danych CEIDARS:

      • California Environmental Protection Agency
        http://www.arb.ca.gov/ei/drei/maintain/dbstruct.htm,

      • South Coast Air Quality Management District http://www.aqmd.gov/docs/default-source/ceqa/handbook/localized-significance-thresholds/particulate-matter-(pm)-2.5-significance-thresholds-and-calculation-methodology/appendix-a-updated-ceidars-table-with-pm2-5-fractions.doc?sfvrsn=2,

    • bazy danych US EPA:

      • AP 42 http://www.epa.gov/ttn/chief/ap42/index.html,

      • Speciate http://www.epa.gov/ttnchie1/software/speciate/,

    • PM10, PM2.5 and PM1.0 - Emissions from industrial plants - Results from measurement programmes in Germany, C. Ehrlicha, G. Nolla, W.-D. Kalkoffa, G. Baumbachb, A. Dreiseidlerb, Atmospheric Environment 41 (2007) 6236–6254, Elsevier Ltd.
      http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1352231007003299,

    • Prace i studia nr 79, Konieczyński J., Biliński W., Komosiński B., Kozielska B., Mathews B. Pastuszka J., Pałamarczuk P., Rachwał T., Stec K., Talik E. (2010) Właściwości pyłu respirabilnego emitowanego z wybranych instalacji (redakcja: Jan Konieczyński), IPIŚ PAN, Zabrze
      http://www.ipis.zabrze.pl/dokumenty/pis/m79.pdf.

    W części ww. zbiorów podano szczegółową charakterystykę źródeł emisji i sposobów oczyszczania spalin. Należy jednak pamiętać, że skład frakcyjny emitowanych pyłów jest pochodną wielu czynników i przyjęcie danych literaturowych o rozkładzie uziarnienia pyłu dla innego źródła jest obarczone znacznym ryzykiem błędów. Z tego względu jeśli tylko jest to możliwe oraz mając na uwadze ograniczenia dostępnych technik pomiarowych i niepewność uzyskiwanych wyników, zaleca się wykonanie pomiaru jako bardziej wiarygodnego źródła danych niż ww. zbiory. W przypadku gdy jest to niemożliwe lub nieuzasadnione ekonomicznie, i nie grozi błędną oceną środowiskowego znaczenia emisji i dotrzymania normatywów jakości powietrza, dokonując porównania źródeł i wyboru zbioru danych należy uwzględnić następujące kryteria (według hierarchii):

    • podobieństwo rodzaju i typu źródła emisji (istoty zjawisk decydujących o powstawaniu emisji pyłu),

    • podobieństwo metod odpylania odgazów,

    • parametry procesu (źródła emisji i oczyszczania odgazów).

    Rodzaje źródeł, dla których ww. zbiory zawierają dane o składzie frakcyjnym pyłów przedstawiamy w poniższej tabeli:

    Proces / źródło emisji

    CEIDARS

    US EPA

    PAN

    Spalanie gazu ziemnego

    Spalanie LPG

    Spalanie lekkiego oleju opałowego

    Spalanie ciężkiego oleju opałowego

    Spalanie pozostałości po destylacji ropy naftowej

    Spalanie węgla kamiennego

    Spalanie węgla brunatnego

    Spalanie koksu

    Spalanie drewna

    Paleniska domowe i sektora komunalnego małej mocy

    Produkcja koksu

    Metalurgia

    Galwanizernie elektrolityczne

    Cementownie

    Przemysł ceramiczny lub cegielnie

    Wytop i obróbka szkła

    Produkcja gipsu

    Produkcja wapna

    Wydobywanie kamienia

    Obróbka kamienia (kruszenie, przesiewanie, przeładunek)

    Pozostały przemysł mineralny (obróbka surowców i produkcja)

    Produkcja mas bitumicznych

    Przemysł drzewny

    Przemysł rolno-spożywczy (elewatory zbożowe, suszenie i mielenie zboża, inne operacje)

    Przemysł chemiczny

    Lakierowanie

    Piaskowanie

    Obróbka metali (spawanie elektryczne, gazowe, cynkowanie)

    Hodowla drobiu

    Gastronomia (pieczenie, smażenie)

    Czyszczenie chemiczne

    Silniki spalinowe (agregaty)

    Dopalacze i flary

    Emisja niezorganizowana – prace rolne

    Emisja niezorganizowana -prace budowlane i rozbiórkowe

    Erozja wietrzna

    Emisja z dróg utwardzonych

    Emisja z dróg gruntowych

    Wypalanie (w rolnictwie, gospodarce leśnej)

    Dwa z powyższych zbiorów danych, to jest EPA Speciate oraz PAN, oprócz danych o składzie frakcyjnym pyłów zawierają również szczegółowe analizy składu chemicznego pyłów. Zbiór Polskiej Akademii Nauk prezentuje ponadto analizę morfologii pyłów, wyniki badań reflektometrycznych oraz informacje o zawartości pierwiastków śladowych i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych.

    Aktualności
    • 23
      luty
      Na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska została opublikowana informacja pt. Usprawnienie działania Inspekcji Ochrony Środowiska. Z punktu widzenia prowadzących instalacje na szczególną uwagę zasługują następujące propozycje zawarte w projekcie ustawy UDER81: - wprowadzenie możliwości ubiegania się o wznowienie wcześniej wstrzymanej działalności, gdy zakład usunął nieprawidłowości, które stały się podstawą do wcześniejszego wstrzymania (decyzją wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ) działalność zakładu z powodu zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi albo dla środowiska lub wstrzymania oddania do użytku obiektu albo instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska - zmiana obowiązkowego udziału przedstawiciela organu wydającego zezwolenie w kontroli (art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach) na udział fakultatywny – tylko gdy organ uzna to za zasadne - określenie w art. 41a ust. 3 terminu na wydanie postanowienia (14 dni od zakończenia kontroli), wskazanie, że kontrola powinna zostać przeprowadzona w terminie 50 dni od wpływu wniosku, wprowadzenie możliwości milczącego zakończenia postępowania oraz ustalenie, że w razie zawiadomienia o braku możliwości przeprowadzenia kontroli organ odmawia wydania zezwolenia Informacja MKiŚ jest dostępna na stronie: https://www.gov.pl/web/klimat/usprawnienie-dzialania-inspekcji-ochrony-srodowiska Z projektem ustawy i przebiegiem procesu legislacyjnego można się zapoznać na stronie RCL: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406907
    • 10
      luty
      W minionym tygodniu Europejska Agencja Środowiska opublikowała informację prasową pt. Zero zanieczyszczeń, dekarbonizacja i gospodarka o obiegu zamkniętym w energochłonnych gałęziach przemysłu. Odnosi się ona do przemysłu żelaza i stali, cementu i wapna, aluminium, celulozy i papieru, szkła i ceramiki oraz chemikaliów. Na szczególną uwagę zasługują prognozy redukcji emisji do jakich ma doprowadzić wdrożenie dyrektywy o emisjach przemysłowych IED 2.0, np. dla tlenków azotu z poziomu około 500 tys. Mg/rok do poziomu około 200 tys. Mg/rok. Pokazują one jak poważne wyzwanie stoi przed instalacjami podlegającymi pod pozwolenia zintegrowane. Szacowane redukcje przedstawiamy na poniższej grafice. Opracowanie EEA jest dostępne na stronie: https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/zero-pollution-decarbonisation-and-circular-economy-in-energy-intensive-industries
    • 03
      luty
      Zachęcamy do udziału w bezpłatnym szkoleniu online organizowanym przez KOBiZE w dniu 12.02.2026 r. pomiędzy godziną 10:00 i 12:00. W ramach spotkania online przewidziano: • prezentację z zakresu:    - aspektów prawnych    - rejestracji podmiotu w Kb    - dostępnych formularzy    - użytkowników Kb    - wprowadzania raportu do Kb w wersji standardowej i uproszczonej    - wykazu opłatowego • panel pytań i odpowiedzi Zasady rejestracji przedstawiono na stronie: https://krajowabaza.kobize.pl/aktualnosci-2026/szkolenie/show O udziale w szkoleniu decyduje kolejność zgłoszeń.
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    MKiŚ: Zmiany w działaniu Inspekcji Ochrony Środowiska, w tym w zakresie kontroli przedsiębiorców (20.2.2026)

    ICYMI [tańsza alternatywa dla autobusów elektrycznych] New York Post: EPA to Reform Biden’s $5B Electric School Bus Program by Providing More Fuel Alternatives (20.2.2026)

    EPA [elektrownie węglowe] Issues Guidance Update on Regional Haze Plans for States to Ensure Reliability of the American Electric Grid (20.2.2026)

    MKiŚ: Obowiązkowe sprawozdania do KE w zakresie F-gazów (19.2.2026)

    Komisja Europejska: CBAM call for tender to establish the Common Central Platform CCP (16.2.2025)

    U.S. EPA [transport] President Trump and Administrator Zeldin Deliver Single Largest Deregulatory Action in U.S. History (12.2.2026)

    EU-BRITE: The Final Meeting for the review of the best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry CER BREF (6.2.2026)

    U.S. EPA [PFAS]: Trump EPA Highlights Major Year One PFAS Actions to Combat Risks and Make America Healthy Again (6.2.2026)

    U.S. EPA [emisje spalin ze sprzętu rolniczego] ICYMI: EPA Sets Record Straight — Americans Have the Right to Repair Their Farm or Other Nonroad Diesel Equipment (6.2.2026)

    U.S. EPA [AdBlue] ICYMI: Administrator Zeldin Takes Additional Measures to Address Diesel Exhaust Fluid (DEF) Issues for American Farmers and Truckers (6.2.2026)

    EEA: Zero-pollution, decarbonisation, and circular economy in energy-intensive industries (5.2.2026)

    Dyrektywa IED 2.0 prognoza redukcji emisji
    © EEA

    ETO: Mobilność na obszarach miejskich – konieczne jest zaangażowanie na poziomie lokalnym, aby zachęcić mieszkańców do rezygnacji z dojazdów samochodami (4.2.2026)

    JRC: Raport o biomasie, biopaliwach płynnych i biogazach w UE – stan rozwoju technologii, trendy, łańcuchy wartości i rynki (3.2.2026)

    GIOŚ: Udział GIOŚ w warsztatach TAIEX dotyczących wdrażania nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza atmosferycznego (3.2.2026)

    EEA: Skalowanie zielonej innowacji (3.2.2026)

    KOBiZE: Dwugodzinne szkolenie online 12.02.2026 r. „Praktyczne wskazówki dotyczące raportowania do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji” (2.2.2026)

    JRC: Zaawansowane biopaliwa w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (2.2.2026)

    ETO: Kontrolerzy przeanalizują działania UE w sprawie wiecznych chemikaliów (31.01.2026)

    EPA [transport] Stops Another California Scheme to Impose its Costly Vehicle Policies on Entire Country (27.1.2026)

    GIOŚ: Zmiany w sieci monitoringu jakości powietrza (26.1.2026)

    EPA [centra danych] Hosts Roundtable Discussion with Data Center Coalition on Clean Air Resources and Energy Reliability (23.1.2026)

    KOBiZE: Spotkanie szkoleniowo – informacyjne dot. EU-ETS z weryfikatorami (23.1.2026)

    WIOŚ w Rzeszowie: Działalność kontrolna w 2025 r. (23.1.2026)

    EU-BRITE: The Kick-off Meeting report for the drawing up of the Best Available Techniques Reference Document for landfills (LAN BREF) is available on the EU-BRITE website. The KoM took place in hybrid format from 6 - 9 October 2025 (22.1.2026)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Explainable machine learning reveals the effect of sources and meteorology on PM2.5 pollution in a typical city of Southern Sichuan, China

    Integrating low-cost sensors, fixed and mobile monitoring with satellite data to assess the impact of biomass burning on fine, ultrafine and black carbon particle concentrations

    Evaluations of PM2.5 forecast during Winter 2020 over India using WRF-SILAM model

    Zobacz EUR-Lex:

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/364 z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Niderlandy na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy ozimej, buraka cukrowego, kukurydzy na ziarno i rzepaku ozimego w tym państwie członkowskim (20.2.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/371 z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Hiszpanię na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej w tym państwie członkowskim (20.2.2026)

    WYROK TRYBUNAŁU [spalarnie odpadów] z dnia 11 listopada 2025 r. w sprawie E-2/25 – Gmina Fredrikstad, reprezentowana przez Fredrikstad Vann Avløp og Renovasjonsforetak, oraz Saren Energy Sarpsborg AS przeciwko państwu norweskiemu, reprezentowanemu przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska: Dyrektywa 2003/87/WE – system handlu uprawnieniami do emisji – ochrona środowiska – spalanie odpadów – odpady niebezpieczne lub komunalne – jednorodność – spójność wewnętrzna (19.2.2026)

    Decyzja Komisji z dnia 11 grudnia 2025 r. zlecająca centralnemu administratorowi rejestru Unii wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Belgii, Czech, Danii, Niemiec, Hiszpanii, Francji, Włoch, Węgier, Niderlandów, Portugalii, Słowenii, Finlandii i Szwecji do rejestru Unii (19.2.2026)

    Sprostowanie do zawiadomienia Komisji: wytyczne dotyczące stosowania w praktyce definicji miejsca, zakładu i instalacji, określonych w art. 13 lit. h) rozporządzenia o Europejskim Portalu Emisji Przemysłowych - rozporządzenie UE 2024/1244 (5.2.2026)

    Decyzja Rady (UE) 2026/181 z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego Umową między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w odniesieniu do zmiany załącznika I do umowy (26.1.2026)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/1119 w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej (16.1.2026)

    Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny – Podstawowe elementy służące wzmocnieniu europejskiej bazy produkcyjnej w dziedzinie czystych technologii (16.1.2026)

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/882 z dnia 14 maja 2025 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1378 w odniesieniu do uznawania niektórych jednostek certyfikujących zgodnie z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 za właściwe do prowadzenia kontroli i wydawania certyfikatów ekologicznych w państwach trzecich do celów przywozu produktów ekologicznych do Unii (15.1.2026)